ေက်ာ္ခ
October 2, 2012
အစိုးရၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ (KIO) တို႔ ႏွစ္ဘက္ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြး ႏိုင္ေရးအတြက္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ ညႊန္ၾကားခ်က္မွ တဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔က အစိုးရရုံးစိုက္ရာ ေနျပည္ေတာ္သို႔ ကမ္းလွမ္း ထားေသာ္လည္း အဆင္မေျပ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
KIO က ၎တို႔နယ္ေျမအတြင္း အစိုးရတပ္မ်ားဘက္က အင္အားတိုးခ်ေနသည့္ အျပင္ စစ္ေရး ျပင္ဆင္မႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း၊ ထိုကဲ့သို႔ေသာ အေျခအေနမ်ားက ႏွစ္ဘက္ တပ္မ်ားအေပၚ ယံုၾကည္မႈ ကင္းမဲ့ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုး အႀကိမ္ ကမ္းလွမ္းခ်က္ ျဖစ္သည့္ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးရန္ကိစၥ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ယခင္လ ၁၇ ႏွစ္ရက္ေန႔က အေၾကာင္း ျပန္ထားသည္ဟု KIO ဘက္က ေျပာသည္။
“အခုဆို က်ေနာ္တို႔ ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ အနီးဆံုးေနရာေတြကို သူတို႔က အေျမႇာက္တပ္ေတြခ်ၿပီး ျပင္ဆင္ေနၾကတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး လုပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အစိုးရ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္သြားၿပီး ေတြ႔ဆံုဖို႔ ဆိုတာကေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘူး ဆိုတာ ဦးေအာင္မင္းကို စာပို႔ၿပီးသားပါ။ သူတို႔ဘာမွ အေၾကာင္း ျပန္မလာေသးဘူး” ဟု KIO ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးလနန္က ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
KIO ဘက္က ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ေတြ႕ဆံုရန္ ကခ်င္ျပည္နယ္ လြယ္ဂ်ယ္ၿမိဳ႕နယ္ သို႔မဟုတ္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္း မူဆယ္ ၿမိဳ႕နယ္တို႔ကို အဆိုျပဳထားခ်က္အေပၚ အစိုးရဘက္က သေဘာတူခ်က္ မေပးႏိုင္သကဲ့သို႔ အစိုးရဘက္က ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ႏွင့္ ယခု ေနျပည္ေတာ္သို႔ ကမ္းလွမ္းခ်က္မ်ားကိုလည္း ႏွစ္ဘက္ ယံုၾကည္မႈ မေပးႏိုင္ေသးေသာ အေျခအေနမ်ားအရ ဟုဆိုကာ KIO ဘက္က ျငင္းဆိုလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ၁၀ ဖြဲ႔ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္ အေနအထားကို ေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်န္ရွိေနေသာ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA) ႏွင့္လည္း မၾကာမီ အဆင္ေျပသြားႏိုင္ေၾကာင္း ဘီဘီစီ ျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္သို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ၎၏ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္အတြင္း ေျပာဆိုသြားသည္။
သမၼတ၏ ေျပာဆိုမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးလနန္က “သမၼတ ေျပာဆိုခ်က္က ေပါ့ဆလြန္းတယ္၊ ႏိုင္ငံေရးနည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းတဲ့နည္း မဟုတ္ဘဲနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ တပ္ေတြလည္း မပစ္ေတာ့ဘူး။ KIA လည္း မပစ္ေတာ့ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရသြားမယ္ဆိုတဲ့ အလြယ္နည္း၊ ျပႆနာကို ေရွာင္တဲ့ နည္းလမ္းကို သံုးတယ္၊ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမယ္ဆိုတာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲနဲ႔ အျဖစ္မွန္ကို ဖုံးကြယ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္ေျပာဆိုသြားတယ္” ဟု ေျပာသည္။
KIA ႏွင့္ အစိုးရတပ္မ်ား အၾကား ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနျခင္းကို တပ္မေတာ္ဘက္မွ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား မျပဳလုပ္ရန္ သမၼတက အမိန္႔ထုတ္ခဲ့ေသာ္လည္း KIA ဘက္က ယင္းသို႔ အမိန္႔ထုတ္ျပန္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းမရွိေၾကာင္း ဦးသိန္းစိန္က ေျပာဆိုခဲ့သည္။
“က်ေနာ္တို႔ ဘက္ကေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ခုခံ ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ကိုယ့္ကို ပစ္လာရင္ ကိုယ္ကလည္း ျပန္ၿပီးေတာ့ ပစ္ရမွာပဲ။ အဲဒီေတာ့ ဒီအမိန္႔ကို မနာခံတာ တပ္မဟုတ္ပါဘူး၊ တပ္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေပးထားတဲ့ အမိန္႔အတိုင္းပဲ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ ပါတယ္။ တဘက္က ပစ္လာတယ္ဆိုေတာ့ ပစ္ရ၊ ခတ္ရ၊ တိုက္ရတဲ့ သေဘာပါ၊ တပ္က အမိန္႔ မနာခံဘူးဆိုတာ မရွိပါဘူး” ဟု ဦးသိန္းစိန္က ဆိုသည္။
ထို႔အျပင္ အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ကိုယ္တိုင္ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေသာ္လည္း ထိုလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ဝန္ႀကီးမ်ားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံမွ အႀကံဉာဏ္မ်ား ရယူခဲ့ရေၾကာင္း ၎က ဆက္ေျပာထားသည္။
ယခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းက KIA ကို တိုက္ခိုက္မႈမ်ား မျပဳလုပ္ရန္ သမၼတ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား ၾကားသိရၿပီးေနာက္ KIA ကလည္း ေအာက္ေျခ တပ္အဆင့္ဆင့္ကို ပစ္ခတ္မႈမ်ား မလုပ္ရန္ လွ်ိဳ႕ဝွက္ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္လည္း ထိုအေျခအေနကို အစိုးရတပ္မ်ားက အခြင့္ေကာင္းယူကာ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ားႏွင့္ စစ္သည္အင္အားမ်ား ဆက္တိုက္ ျဖည့္တင္းလာမႈေၾကာင့္ တိုက္ပြဲမ်ား အရွိန္ျမင့္လာခဲ့ရေၾကာင္း KIO ဘက္ကေျပာသည္။
ထို႔ေနာက္ အစိုးရတပ္မ်ားက KIA ၏ တပ္စခန္းမ်ားကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ေရးအတြက္ စခန္းသိမ္းတိုက္ပြဲမ်ားအတြက္ ၁၂၀ မမ အေျမွာက္ႀကီးမ်ားကိုပင္ အသံုးျပဳ၍ ထိုးစစ္ဆင္ေနေၾကာင္း၊ ယခုအခါတြင္ KIO ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္အနီးသို႔ပင္ ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္ ေၾကာင္းႏွင့္ စက္တင္ဘာလ အတြင္း၌ပင္ တိုက္ပြဲေပါင္း ၁၀၅ ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ဦးလနန္က ေျပာသည္။
“အဆင္ေျပဖို႔ကေတာ့ လက္ရွိ အစိုးရက တိုင္းရင္းသား ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရး နည္းလမ္းနဲ႔ ေျဖရွင္းၾကမယ္၊ အဲဒီႏိုင္ငံေရး နည္းလမ္းကလည္း စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု မူအတိုင္းသြားတဲ့ ႏိုင္ငံေရး နည္းလမ္း ျဖစ္မယ္ ဆိုတဲ့ ကိစၥကို သူအမွန္တကယ္ပဲ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုလိုက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္တြင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ စစ္ပြဲေတြက အတိုင္းအတာ တခုအထိ ေျပေလ်ာ့သြားဖို႔ ရွိတယ္” ဟု သူက ဆိုသည္။
ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ နမ့္ဆန္ ၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္လည္း KIA၊ ပေလာင္ လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (TNLA) ပူးေပါင္းတပ္မ်ားႏွင့္ အစိုးရတပ္မ်ား အၾကား ယမန္ေန႔ႏွင့္ ယေန႔မနက္ပိုင္းမ်ားတြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္တိုက္ ျဖစ္ပြားလ်က္ ရွိေၾကာင္း TNLA ၏ အတြင္းေရးမႉး မိုင္းဖုန္းေက်ာ္က ဧရာဝတီသို႔ေျပာသည္။
KIO ႏွင့္ အစိုးရတပ္မ်ားအၾကား ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လပိုင္းမွ စတင္ကာ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိရာ ေသာင္းႏွင့္ခ်ီေသာ ေဒသခံမ်ားမွာ အိုးအိမ္၊ ေတာင္ယာမ်ားကို စြန္႔ခြာ၍ တ႐ုတ္ – ျမန္မာနယ္စပ္ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ား၊ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ရာ ေဒသအနီးရွိ ၿမိဳ႕ေပၚမ်ားႏွင့္ ေတာေတာင္မ်ားထဲတြင္ ထြက္ေျပးခိုလႈံေနၾကရၿပီး ေနရပ္ရင္းသို႔ မျပန္ႏိုင္ၾကေသးေပ။
Ref: ဧရာဝတီ
Wednesday, October 3, 2012
အစိုးရႏွင့္ KIO တို႔ ေဆြးေႏြးႏိုင္ေရး ၾကန္႔ၾကာေန
ပန္းဝါ အၾကမ္းဖက္မႈ မသကၤာသူမ်ားကို ဖမ္းဆီး
ၿငိမ္းခ်မ္း
October 2, 2012
ၿပီးခဲ့တဲ့ တနဂၤေႏြေန႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ပန္းဝါ (ေခၚ) ရာမူးၿမိဳ႕က စတင္ခဲ့တဲ့ ဗုဒၶ သာသနိက အေဆာက္ အဦးေတြကို မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့တာဟာ အစၥလမ္ အေျခခံ ဝါဒီေတြရဲ႕ လက္ခ်က္ေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး တိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ လူ ၁၇၀ ေက်ာ္ထဲမွာ အတိုက္အခံ ပါတီဝင္ေတြ ပါဝင္ေနတယ္လို႔လည္းလို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးက တနလၤာေန႔မွာ ေျပာၾကား လိုက္ပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး မိုဟိအူဒင္ ခန္ အလမ္ဂါက အခင္းျဖစ္ပြားရာကို သြားေရာက္ခဲ့စဥ္ အတြင္း အခုလို ေျပာဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး နယ္ေျမခံ အတိုက္အခံ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ေနရွင္နယ္လစ္ ပါတီေခါင္းေဆာင္ကို အေရးအခင္း ျဖစ္ပြားေအာင္ လံႈ႕ေဆာ္တယ္လို႔လည္း ေျပာၾကား လိုက္ပါတယ္။
တၿပိဳင္နက္တည္းမွာ ဒါကာက အတိုက္အခံ ပါတီေခါင္းေဆာင္ ခါလီဒါဇီယာက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရဟာ ႏိုင္ငံ အတြင္းမွာ မီွတင္းေနထိုင္ေနၾကတဲ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူနည္းစုကို လံုၿခဳံမႈ မေပးႏိုင္တဲ့ အျပင္ အေရးအခင္းကို အေၾကာင္းျပၿပီး အတိုက္အခံ ေတြကို ႏွိပ္ကြပ္မွာ စိုးရိမ္တယ္လို႔ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ပါတယ္။
ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ပန္းဝါၿမိဳ႕က စတင္လိုက္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြဟာ စစ္တေကာင္း တုိင္းအတြင္းက ေကာ့စ္ဘာဇာ ခရိုင္၊ ဦးကီယာ၊ တကၠနာနဲ႔ စစ္တေကာင္း ခရိုင္ ေပၚတီယာၿမိဳ႕ေတြကို ပ်ံ႕ႏ႔ွံ သြားခဲ့ၿပီးေနာက္ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ သူေတြကို အာဏာပိုင္ေတြက ဆက္တုိက္ ဖမ္းဆီးမႈေတြ ျပဳလုပ္ လာခဲ့တာ အခုဆို လူ ၁၇၀ ေက်ာ္ကို ဖမ္းဆီး ရမိထားေၾကာင္း ဘဂၤလာေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဒါကာထုတ္ သတင္းစာေတြနဲ႔ ေဒသတြင္း သတင္းစာတိုင္းမွာ ေဖာ္ျပေနပါတယ္။
ဖမ္းဆီးမႈေတြအေၾကာင္း ေကာ့စ္ဘာဇာ ရဲအရာရွိတဦးက “ဖမ္းတာေတြကေတာ့ ၁၇၀ ေက်ာ္ၿပီ။ သူတို႔ကို စစ္တေကာင္း ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ေကာ့စ္ဘာဇာ ၿမိဳ႕နယ္ေတြက ဖမ္းဆီး ထားတာပါ” လို႔ ဧရာဝတီကို ေျပာပါတယ္။
ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း ၁၀ ေက်ာင္းနဲ႔ အိမ္ ၄၀ ေလာက္ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီး ခံရအၿပီး ေဒသတြင္းမွာ ေနထိုင္ၾကသူ ဒုကၡသည္ ဗုဒၶ ဘာသာဝင္ေတြ ရပ္ရြာကို ျပန္လာၾကရာမွာ စစ္တပ္နဲ႔ လံုၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြက အကာအကြယ္ ေပးပါတယ္။
ေဒသခံ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ စစ္တပ္ရဲ႕ အဆိုအရ လူ တေထာင္ေလာက္ ထြက္ေျပးခဲ့ရၿပီး အခု တိုက္ခိုက္မႈေတြ မရွိေတာ့ဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ ပ်က္စီးသြားတဲ့ အိုးအိမ္ေတြကို ျပန္ေဆာက္ေပးမယ္ လို႔လည္း အစိုးရက ေျပာပါတယ္။
အစၥလမ္ဘာသာကို အမ်ားစု ကိုးကြယ္ၾကတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရ ၁၅၃ သန္းမွာ ဗုဒၶ ဘာသာဝင္ဟာ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိၿပီး ျမန္မာနယ္စပ္နဲ႔ ကပ္ေနတဲ့ ေဒသေတြမွာ ေနထိုင္လာခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဗုဒၶဘာသာ အသင္း ဥကၠ႒ရဲ႕ အဆိုအရ ၿပီးခဲ့တဲ့ တိုက္ခိုက္မႈဟာ ပါကစၥတန္က ခြဲထြက္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ေၾကညာခဲ့ခ်ိန္က စလို႔ ဒီလိုမ်ိဳး တခါမွ မႀကဳံေသးဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ တိုက္ခိုက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဩဇာရွိတဲ့ လူမႈေရးေခါင္းေဆာင္ ၉ ဦးကလည္း တရားဥပေဒ အရ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး အျမန္စဖို႔ ေတာင္းဆို ထားပါတယ္။
႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြ တိုက္ခိုက္မႈမွာ ပါတယ္လို႔ ေကာလာဟလေတြ ထြက္ေနေပမယ့္ ခိုင္မာတဲ့ အေထာက္ အထား မရွိဘဲ အဖမ္းအဆီး ခံရမႈမ်ားလည္း မရွိေသးပါဘူး။
Ref: ဧရာဝတီ
စစ္ေတြ မြတ္စလင္ ရပ္ကြက္ ေျပာင္းေရႊ႕ရန္ ေဒသခံမ်ားလိုလား
ခင္ဦးသာ
October 2, 2012
ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ အင္ဘာလာ ရပ္ကြက္ (ေအာင္မဂၤလာ) အား ၿမိဳ႕ျပင္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးရန္ ေဒသခံ ျပည္သူ မ်ား၏ ေတာင္းဆိုမႈကုိ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတထံ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ က တင္ျပထားေၾကာင္း သိရသည္။
အင္ဘာလာရပ္ကြက္၌ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္က ကေလးတဦးသည္ အင္ဘာလာ ရပ္ကြက္ ထဲသို႔ ေရခဲေခ်ာင္း ေရာင္းခ်ရန္ သြားစဥ္ ထိုရပ္ ကြက္ေနသူ မ်ားက ၀ိုင္း၀န္း ႐ုိက္ႏွက္မႈေၾကာင့္ ဒဏ္ရာျပင္းထန္စြာ ရရွိသြားသည္ဟု ေကာလဟာလ သတင္းမ်ား ႐ုတ္တရက္ျပန္႔ႏွံ႔ သြားျခင္း ေၾကာင့္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေဒသခံ ေထာင္ခ်ီ၍ အင္ဘာလာ ရပ္ကြက္ကုိ ၀ိုင္းထားကာ ထိုကေလးအား ထုတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုရာမွ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ပြား ခဲ့ၾကသည္။
ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ထိုရပ္ကြက္အား ၿမိဳ႕ျပင္ေျပာင္း ေရႊ႕ေပးရန္ စစ္ေတြ လူထုက ဆက္လက္ ေတာင္းဆိုေသာေၾကာင့္ ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း ကိစၥသည္ ျပည္နယ္ အစုိးရ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ ကိစၥ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ သမၼတထံ တင္ျပေပးမည္ဟု ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးလွေမာင္တင္ က ေျပာဆိုေၾကာင္း အစိုးရအဖြဲ႔ က ဆိုသည္။
“ရပ္ကြက္ေရႊ႕ေပးမယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔က ကတိေပးတာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဒီကိစၥဟာ လတ္တေလာျဖစ္ပြားေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြကုိ ေျပလည္ေစဖို႔ အတြက္ သမၼတကုိ တင္ျပေပးမယ္လို႔ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ က ေျပာတာပါ”ဟု ရခိုင္ ျပည္နယ္ အစိုးရ အဖြဲ႔၏ သတင္းျပန္ ၾကားေရးဆပ္ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ႏွင့္ ျပည္နယ္ ဥပေဒခ်ဳပ္ ဦးလွသိန္း က ဧရာ၀တီ ကုိ ေျပာသည္။
အင္ဘာလာရပ္ကြက္သည္ မြတ္စလင္အမ်ားစု ေနထိုင္ရာ ရပ္ကြက္တခုျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ား၊ ေက်ာင္းသား မ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေနျဖင့္ ထိုရပ္ကြက္ထဲမွ ျဖတ္သန္းသြားပါက ရပ္ကြက္ေနသူ တခ်ဳိ႕၏ ေႏွာက္ယွက္မႈ၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကုိ ခၾကာခဏ ခံေနရ ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုရပ္ကြက္ ကုိ ၿမိဳ႕ျပင္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးရန္ ေတာင္းဆို ရျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္း စစ္ေတြ ၿမိဳ႕ခံမ်ား က ေျပာသည္။
ဇြန္လအတြင္း စတင္ခဲ့သည့္ ပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ မြတ္စလင္မ်ား ကုိ ၿမိဳ႕ျပင္ရွိ ၎တို႔လူမ်ဳိးမ်ား ေနထိုင္ရာ ေက်း ရြာမ်ားသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕၍ ေနရာခ်ေပးထားမႈ မ်ား ရွိခဲ့ၿပီး အင္ဘာလာ ရပ္ကြက္သည္ ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္းမရွိဘဲ က်န္ရွိသည့္ ရပ္ကြ က္တခု ျဖစ္သည္။
မြတ္စလင္မ်ားအား သီးသန္႔ေနရာခ်ထားေပးျခင္းျဖင့္ လတ္တေလာျဖစ္ပြားေနသည့္ ျပႆနာ တည္ၿငိမ္မႈ ရရွိႏိုင္မည္ မွန္ ေသာ္လည္း ေရရွည္တြင္ မြတ္စလင္မ်ားအတြက္ အခြင့္အေရး ဆုံး႐ွႈံးႏိုင္ေၾကာင္း၊ ေရရွည္တည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ျပန္လည္ ယုံၾကည္မႈရလာေအာင္ တည္ေဆာက္ေပးသင့္ေၾကာင္း အစၥလမ္သာသနာေရးရာ ေကာင္စီဌာနခ်ဳပ္၏ ေျပာခြင့္ ရသူ ဦး၀ဏၰေရႊ က ဧရာ၀တီ ကုိ ေျပာသည္။
“ျပႆနာျဖစ္ေနခ်ိန္မွာေတာ့ သီးျခားစီထားတာ သဘာ၀က်ပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ေရရွည္မွာေတာ့ သီးျခားစီ ထားမယ္ဆိုရင္ လည္းပဲ ျပႆနာက ေျပလည္မွာမဟုတ္ဘူး၊ သူတို႔ေနတဲ့ ေနရာကုိေတာ့ သူတို႔ကုိ ျပန္ေပးသင့္တာေပါ့”ဟု ၎က ဆိုသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕၏ ယေန႔အေျခအေနသည္ တည္ၿငိမ္မႈ ရွိေနၿပီး အင္ဘာလာရပ္ကြက္ႏွင့္အနီးတ၀ိုက္၊ ၿမိဳေပၚရွိ လမ္းဆုံမ်ား၊ လူ စည္ကားရာ ေနရာတခ်ဳိ႕တြင္ လုံၿခဳံေရးမ်ား ခ်ထားေၾကာင္း စစ္ေတြ ေဒသခံမ်ား က ေျပာသည္။
ရခိုင္ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္ေနေသာ္လည္း ဘဂၤလာေးဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၊ စစ္တေကာင္း ေဒသ၌ ျဖစ္ပြားေနေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ရခိုင္ေဒသသို႔ ျပန္႔ႏွံ႔လာမည္ကုိ ေဒသခံမ်ားက စိုးရိမ္ေနၾက ေၾကာင္းသိရၿပီး စစ္တေကာင္း ေဒသ၌ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မ်ားႏွင့္ မြတ္ဆလင္မ်ား အၾကား ပဋိပကၡ ေၾကာင့္ ဘုန္းႀကီး ေက်ာင္းမ်ား၊ ေဒသခံ ဗုဒၶ ဘာသာ မာရမာလူမ်ဳိးမ်ား၏ ေနအိမ္မ်ား မီး႐ွႈိ႕ ခံရျခင္း၊ လူတခ်ဳိ႕ ဒဏ္ရာရျခင္း တို႔ရွိသည္။
ျပည္နယ္အစိုးရကေျပာရာတြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံႏွင့္ရခိုင္နယ္စပ္ေဒသျဖစ္ေသာ ေမာင္ေတာႏွင့္နယ္စပ္ တ၀ိုက္၌ လုံၿခဳံေရး ခ်ထားေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔ တာ၀န္ခံ ဦး၀င္းၿမိဳင္ က ဧရာ၀ တီ ကုိ ေျပာသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ရွိ သေရကုန္တန္းေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မႉးေနအိမ္အား စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔က မီး႐ွႈိ႕ခံရေၾကာင္း ေဒသခံ တခ်ဳိ႕က ဧရာ၀တီကုိ ေျပာသည္။ ထိုကိစၥအား ျပည္နယ္ အစိုးရက လည္း အတည္ျပဳ ေျပာဆိုသည္။ ထိုေန႔၌ ပင္ မင္းျပားၿမိဳ႕တြင္ လည္း ပဋိပကၡ တခ်ဳိ႕ရွိခဲ့ၿပီး ယခုအခါ တည္ၿငိမ္ေနေၾကာင္း အာဏာပိုင္တို႔က ဆုိသည္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၊ စစ္တေကာင္း ေဒသမွ ျပႆနာသည္ ရခိုင္ျပည္သုိ႔ ရိုက္ခတ္မႈ ရွိလာႏိုင္သကဲ့သို႔ ရခိုင္ေဒသက ျပႆနာ သည္လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္သို႔ ႐ုိက္ခတ္မႈ တခ်ဳိ႕ ရွိခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္ သတိထား၍ ေနထိုင္ရန္ လို အပ္ေၾကာင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီ (RNDP) ၏ ေျပာခြင့္ရသူ ဦးခိုင္ျပည္စုိး က ေျပာ သည္။
“ေသြးထိုးလွႈံေဆာ္မႈေတြ၊ ေကာလဟာလထုတ္လႊင့္မႈေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ ရခိုင္ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အရာရာကုိ သတိထားၿပီး ေနထိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္”ဟု ၎က ဆိုသည္။
ဇြန္လဆန္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ရခိုင္ေဒသတြင္း ပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ ေမာင္ေတာႏွင့္စစ္ေတြ တြင္ ဒုကၡသည္မ်ား ရွိေန ဆဲျဖစ္ ၿပီး၊ ၎တို႔ေရရွည္ ေနထိုင္စားေသာက္ေရး အတြက္ အခက္အခဲ မ်ားရွိေၾကာင္း သိရၿပီး ရခိုင္ႏွင့္တျခားတိုင္းရင္းသား ဒုကၡ သည္မ်ားသည္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား၌ တည္းခိုေနဆဲျဖစ္ၿပီး မၾကာမီ ေနရာခ်ထားႏိုင္မည္ ဟု အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ က ဆို သည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္မ်ားကုိ ၿမိဳ႕ျပင္၌ စခန္းမ်ား တည္ေဆာက္၍ ေနရာ ခ်ေပးထားေသာ္ လည္း ေနအိမ္ လုံေလာက္မႈ မရွိေၾကာင္း၊ လူဦးေရမ်ားျပားၿပီး ေရအိမ္သာ နည္းပါးျခင္း၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အားနည္းျခင္း တို႔ ရွိေၾကာင္း ဦး၀ဏၰေရႊ က ေျပာသည္။
“ေဆာက္ေပးတဲ့ တဲအိမ္ကေသးေနၿပီး လူအေရအတြက္ကမ်ားေတာ့ မိုးရာသီမွာ ေနထိုင္ရ ခက္ခဲေနၾကပါတယ္၊ လူဦးေရနဲ႔ လိုက္ဖက္တဲ့ တဲအိမ္ေတြနဲ႔ က်န္းမားေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ၊ အစားအစာ အဓိက လိုအပ္ေနပါတယ္”ဟု ၎ က ဆိုသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ား၌ မြတ္စလင္ဦးေရ ၆ ေသာင္း၀န္းက်င္ရွိေၾကာင္း၊ အစိုးရအဖြဲ႔အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေထာက္ပ့ံလွႈဒါန္းမႈမ်ား ရွိေၾကာင္း၊ အာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္ စစ္တမ္းေကာက္ယူထားသည့္ လူဦးေရ စာ ရင္းအတိုင္း အားလုံးကုိ ေထာက္ပ့ံေပးေန၍ လုံေလာက္မႈ ရွိေၾကာင္း ဦး၀င္းၿမိဳင္ က ေျပာသည္။
၎က“က်ေနာ္တို႔ စစ္တမ္းမွာရွိတဲ့ စာရင္းအတိ အက်ေပးပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ စခန္းေတြထဲကုိ ခိုး၀င္လာသူေတြ ရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္၊ ဒီလိုမ်ဳိး တိုးပြားလာေနသူေတြက စာရင္းမရွိေတာ့ ရိကၡာမရတာေနမွာပါ”ဟု ဆိုသည္။
မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားသို႔ ျပည္တြင္း မီဒီယာမ်ား အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာမ်ား၊ ႐ုပ္သံမ်ားကုိ လြတ္လပ္စြာ သတင္းရခြင့္ ေပးထားေၾကာင္း၊ ဒုကၡသည္မ်ားကုိလည္း လြတ္လပ္စြာ အင္တာဗ်ဴးမ်ား လုပ္ခြင့္ေပးထားေၾကာင္း ျပည္နယ္ အာဏာပိုင္ တို႔က ဆိုသည္။
Ref: ဧရာဝတီ
Tuesday, October 2, 2012
ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရး အတြက္ အျခားေရြးခ်ယ္စရာ ရွိေသးလား
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ ၂ ရက္၊ အဂၤါေန႔
၆၇ ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီ လာခံကုိ တက္ေရာက္ မိန္႔ခြန္း ေျပာၾကားဖုိ႔ အေမရိကန္ ႏုိ္င္ငံ ခရီးစဥ္ကုိ သြားေရာက္ ခဲ့တဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ေအာက္တုိဘာလ ၁ ရက္က ျမန္မာ ႏုိင္ငံကို ျပန္လည္ ေရာက္ရွိ ခဲ့ပါတယ္။ ႀကံ့ဖြံ႕ပါတီ အပါအဝင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၊ စက္ရုံ အလုပ္ရုံမ်ားမွ အလုပ္သမားမ်ား၊ အႏုပညာ ရွင္မ်ားက ရန္ကုန္-မဂၤလာဒုံ အျပည္ျပည္ ဆုိင္ရာ ေလဆိပ္မွာ ႀကိဳဆုိ ခဲ့ၾကတာကုိ မီဒီယာေတြက တခမ္းတနား ေဖၚျပ ေနၾကတာ ေတြ႔ျမင္ရပါတယ္။ သမၼတ ရဲ႕ ႏုိင္ငံဂုဏ္ေဆာင္ ခရီးစဥ္ဆုိၿပီး ခ်ီးမြမ္း ေထာပနာျပဳမႈေတြ ၾကားသိေနရၿပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး သမား Reformist နဲ႔ လက္ေတြ႔ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈကုိ ေမွ်ာ္ကိုး လုိလားသူ Pragmatist တဦး ျဖစ္ေၾကာင္း ပုံေဖၚ ေနတာကုိလည္း သတိ ျပဳမိပါတယ္။
- တၿပိဳင္တည္းမွာပဲ သမၼတဦးသိန္းစိန္က ဥကၠဌအျဖစ္နဲ႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီ ထူေထာင္ၿပီး ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာလ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ေရာက္ဖုိ႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ႀကံ့ဖြံ႕ပါတီ USDP အတြင္းမွာလည္း နအဖ စစ္အုပ္စု ေခါင္းေဆာင္္ ပုိင္းေတြမွာ ပါဝင္ ခဲ့ဖူးၾကသူေတြ အခ်င္းခ်င္းၾကား စြပ္စြဲ တုိက္ခုိက္မႈေတြ၊ ေက်ာင္းေတာ္က ရန္စ မေက်နပ္ခ်က္ ေတြနဲ႔ အျပဳတ္ေဆာ္ဖုိ႔ အားထုတ္မႈ ေတြကိုလည္း ခပ္စိတ္စိတ္ေလး ေတြ႔လာရပါတယ္။ ဥပေဒျပဳေရး အာဏာပိုင္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာပိုင္ အစိုးရ အဖြဲ႔တို႔အၾကား တုိက္ပြဲမွာ ျဖဳတ္ထုတ္ရွင္းထဲ ပါသြားခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ဆုိင္ရာ ခုံရုံးက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးသိန္းစုိးနဲ႔ ခုံရုံး အဖြဲ႔ဝင္မ်ား ကိစၥ အၿပီး ဧရာဝတီတုိင္း ေဒသႀကီး အစုိးရ၊ တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ နဲ႔ ႀကံ့ဖြံ႔ပါတီ (ဗဟုိ) တုိ႔ ၾကားက သုံးပြင့္ဆုိင္ ဇာတ္လမ္းကလည္း ပါတီတြင္း တုိက္ပြဲတခု အျဖစ္ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ေပၚထြက္ လာေနပါတယ္။
- စကၤာပူႏုိင္ငံနဲ႔ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ပါလီမန္ လႊတ္ေတာ္ေတြကို ေလ့လာေရး ခရီးစဥ္ သြားေရာက္ ခဲ့တဲ့ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ သူရ ဦးေရႊမန္းကလည္း “ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အတြက္ အဓိက အတား အဆီးေတြ ကေတာ့ အရင္ေခတ္က ဥပေဒေတြနဲ႔ အရင္ေခတ္က စိတ္ဓာတ္ေတြ၊ အျမင္ေတြပဲ ” လုိ႔ စက္တင္ ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔ BBC နဲ႔ ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းခန္းမွာ ေျပာခဲ့တာမုိ႔ နဝတ၊ နအဖ စစ္ေကာင္စီ ေခတ္က စစ္အုပ္စု ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း လက္က်န္ေတြရဲ႕ ရွင္းတမ္းကုိ ထင္ထင္ရွားရွား ျမင္လာရမယ့္ သေဘာ ေဆာင္ေနတာ သတိ ျပဳမိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ အာဏာကုိ ထာဝရ လက္မလႊတ္စတမ္းလုိ႔ စစ္အုပ္စု ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႔ ရည္မွန္းခ်က္ တူညီ ခ်မွတ္ထားတာ၊ သႏၷိဌာန္ စိတ္အခုိင္အမာ ထားရွိၾကတာ အထူးေျပာစရာ မလုိေပမယ့္ သူတုိ႔အုပ္စု ထဲက ျဖဳတ္ထုတ္ရွင္း တုိက္ပြဲေတြကိုေတာ့ တတ္ႏုိင္သမွ် ဖုံးဖုံးဖိဖိ လုပ္တတ္ၾကတာပါ။
- နဝတ၊ နအဖ ေခတ္တေလွ်ာက္မွာ နဝတဥကၠဌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴး ႀကီးေစာေမာင္ကို ရူးသြားသလုိ သတင္းလႊင့္ၿပီး ဗိုလ္သန္းေရႊ၊ ဗိုလ္ခင္ညြန္႔တုိ႔ ပူးေပါင္း ျဖဳတ္ခ်ခဲ့တာနဲ႔ အဲဒီ ေနာက္ကြယ္မွာ စစ္အာဏာရွင္ႀကီး ဦးေနဝင္း ပါ၀င္ခဲ့တာ၊ နဝတကေန နအဖ အမည္ေျပာင္းတဲ့ အခ်ိန္မွာ စစ္ဘုရင္ေတြ၊ နယ္စား ပယ္စား ဒါဒီေတြလုိ႔ တံဆိပ္ ကပ္ခံရတဲ့ ထိပ္တန္း စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ၁၄ ဦးကို အႀကံေပး ထားၿပီးမွ မၾကာခင္မွာ အားလုံးကုိ ျဖဳတ္ထုတ္လုိက္တာ၊ အတြင္းေရးမွဴး ၂ ဗုိလ္တင္ဦးကို အႀကိမ္ႀကိမ္ လုပ္ႀကံၾကၿပီး ေနာက္ဆုံးမွာ တပ္မေတာ္ ရဟတ္ယာဥ္ ပ်က္က်တဲ့ အထဲ ဗိုလ္တင္ဦး၊ ဗိုလ္ေမာင္လွ၊ သီဟသူရ သူရစစ္ေမာင္တုိ႔ အပါအဝင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တစု အျပတ္ရွင္း ခံရတာ၊ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာ လမွာ ဗိုလ္ခင္ညြန္႔နဲ႔ ေထာက္လွမ္းေရး အုပ္စုကုိ ရွင္းထုတ္အၿပီး ဗိုလ္သန္းေရႊ တဦးတည္း ၿပိဳင္ဘက္မရွိ ႀကီးစုိးခဲ့တဲ့ ျဖတ္သန္းမႈေတြက ႏိုင္ငံေရးမွာ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ လုိတဲ့ စစ္အုပ္စုရဲ႕ ဇတ္တူသားစားတဲ့ သရုပ္မွန္ေတြ ျဖစ္ခဲ့တာမုိ႔ စစ္အုပ္စု လက္က်န္ရွင္းတမ္းေတြကုိ ဦးသိန္းစိန္ ဘယ္လုိ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္မလဲ ေစာင့္ၾကည့္ၾကရမွာပါ။
- သမၼတဦးသိန္းစိန္ဟာ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္က အေမရိကန္ႏုိင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ဦးေနဝင္း ေနာက္ပုိင္းမွာ ႏွစ္ ေပါင္း ၄၆ ႏွစ္အတြင္း အေမရိကန္ ႏုိ္င္ငံကုိ သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ပထမ ဦးဆုံး ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သမုိင္းဝင္ ခရီးလုိ႔ ပုံေဖၚေနၾကေပမယ့္ ဘာေၾကာင့္ ျမန္မာ - အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးကုိ ခုမွ တုိးျမွင့္ေဆာင္ ရြက္ခ်င္ေနရတာလဲ ဆုိတဲ့အေၾကာင္း ကုိေတာ့ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ ႀကံ့ဖြံ႔ အစုိးရ အေနနဲ႔ အသိဆုံး ျဖစ္မွာပါ။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံဒီမုိကေရစီ အေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး ျမွင့္တင္ေရးတုိ႔ အတြက္ ေတာက္ေလွ်ာက္ တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္ လာတဲ့ အေမရိကန္ အပါအဝင္ ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႔ဝင္ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ လုိလားခ်က္ ေတြကိုလည္း လုိက္ေလ်ာဟန္ ျပဳရင္း၊ အိမ္နီးခ်င္း တရုတ္နဲ႔လည္း ဆက္ဆံေရး စိမ္းမသြားရေအာင္ ကာလံ၊ ေဒသံနဲ႔ အညီ ပေယာဂံ အားစုိက္ထုတ္မႈ လုံ႔လကို ျပဳေနၾကရတာကို ႏိုင္ငံေရး မကင္းသူတုိင္း ကလည္း နားလည္ ေနၾကပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္ ဗိုလ္သန္းေရႊရဲ႕ မူအတိုင္း တရုတ္၊ အႏၵိယ၊ အာဆီယံ၊ ဂ်ပန္၊ အေမရိကန္၊ EU န႔ဲ အေနာက္အုပ္စု တို႔ အၾကားမွာ စစ္အုပ္စု အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္ ဆိုတာလည္း ထင္ရွားပါတယ္။ သမၼတရဲ႕ ယခု အေမရိကန္ ခရီးစဥ္ကလည္း တႏုိင္ငံလုံး အက်ိဳးစီးပြား အတြက္လား၊ စစ္အုပ္စုရဲ႕ ႏုို္င္ငံေရး အာဏာ လက္မလႊတ္စတမ္း ရည္မွန္းခ်က္ အတြက္ပဲ လုပ္ေဆာင္ ေနသလားဆုိတာ အခ်ိန္ျဖတ္သန္းမႈက အေျဖမွန္ ေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
- ကမၻာ့ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ ၁၁၆ ဦးစုံလင္တဲ့၊ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၉၃ ႏုိင္ငံ ကိုယ္စား ျပဳထားတဲ့ ကမၻာ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံလုိ ေနရာမ်ိဳးမွာ ျမန္မာျပည္ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး သမားအျဖစ္ ပြဲထြက္ျပရတဲ့ အခြင့္အေရး ကုိေတာ့ ဦးသိန္းစိန္က ဗ်ဴဟာေျမာက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီလုိ လူစုံတဲ့ ပြဲႀကီးမွာ ကမၻာ့ကုလ သမဂၢရဲ႕ တတိယေျမာက္ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးသန္႔နဲ႔ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏုိဗယ္လ္ ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တုိ႔ကုိ ခ်ီးက်ဴး ဂုဏ္ျပဳစကား ေျပာေပး ရတာကလည္း ဗ်ဴဟာေျမာက္ နည္းလမ္း တခုကို အသုံးခ်ခဲ့တာပါပဲ။
- ဒီခရီးစဥ္အတြင္းမွာပဲ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔က BBC သတင္း ဌာနနဲ႔ လူေတြ႔ ေမးျမန္းခန္း လုပ္တဲ့အခါ အရင္ အစုိးရ လက္ထက္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေမးခြန္းအေပၚ “ အရင္ အစုိးရ လက္ထက္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥဆုိေတာ့ သူ႔ဟာနဲ႔သူ တုိင္းျပည္အတြက္ ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ သြားခဲ့တဲ့ ကိစၥေတြ ျဖစ္ၿပီး ကြ်န္ေတာ့္အပိုင္းနဲ႔ မဆုိင္ေတာ့ဘူးလုိ႔ ေျပာရမွာပဲ၊ ကြ်န္ေတာ့္ အပုိင္းက ဒီမုိကေရစီ က်င့္သုံးဖုိ႔၊ တုိင္းျပည္ ဒီမုိကေရစီ ရွင္သန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ လုပ္ဖုိ႔ျဖစ္တယ္ ” လုိ႔ ေျပာဆုိ သြားတာ ၾကားသိရပါတယ္။ ၾတိဂံတုိင္း စစ္တုိင္းမွဴးနဲ႔ နအဖ စစ္ေကာင္စီဝင္၊ အမ်ိဳးသား ညီလာခံ က်င္းပေရး ေကာ္မတီ ဥကၠဌ၊ နအဖ အတြင္းေရးမွဴး ၂ နဲ႔ အတြင္းေရးမွဴး ၁ ၊ ေနာက္ဆုံးမွာ စစ္အစုိးရ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အထိ တာဝန္ထမ္းခဲ့တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ တုိင္းျပည္မွာ ျဖစ္ရွိခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ခံယူထားတဲ့ စိတ္ေနသေဘာထား ကိုလည္း ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႔လုိက္ ရတာပါပဲ။
- ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ ေက်ာင္းသားသမဂၢ အေဆာက္အဦကို ဘယ္သူ ဒုိင္းနမုိက္နဲ႔ မုိင္းခြဲ ၿဖိဳခ် ဖ်က္ဆီး ခဲ့တယ္ ဆုိတဲ့ အမိန္႔ေပးမႈ၊ ေဆာင္ရြက္မႈ- အျဖစ္မွန္၊ အမွန္တရားေတြ အတြက္ စစ္အာဏာရွင္ ဦးေနဝင္းက ဘူးကြယ္ ခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာကေန ဒီကေန႔ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္အထိ စစ္အုပ္စု အဆက္ဆက္က က်ဴးလြန္ ေဖါက္ဖ်က္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈ State Action ေတြ အတြက္ တာဝန္ယူ၊ တာဝန္ခံမႈ Accountability မရွိဘူးဆုိတာကို ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ စကားက သက္ေသ ထူလုိက္သလုိ ျဖစ္ပါတယ္။ “ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိတဲ့ ဟာမွာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ဆီမွာ ဥပေဒဆုိတာ ရွိတယ္၊ ဥပေဒအရ လုိက္နာ လုပ္ေဆာင္ ရတာေတြျဖစ္တဲ့ အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္တယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ မရပါဘူး ” လုိ႔ အဲဒီ အင္တာဗ်ဴးမွာပဲ ေျပာျပန္တဲ့ အတြက္ စစ္အုပ္စု အဆက္ဆက္ ခ်မွတ္ က်င့္သုံးခဲ့တဲ့ ဥပေဒေတြဟာ အာဏာရွင္ စံနစ္ ခုိင္ျမဲေစဖုိ႔ ျပဌာန္းထားတဲ့ ဖိႏွိပ္ေရး ဥပေဒေတြျဖစ္ ေနတာ၊ ဦးသိန္းစိန္ကုိ သမၼတ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးတဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ထဲက ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရးေတြေတာင္ မရရွိလုိ႔ ဆႏၵျပပြဲေတြ ေတာက္ေလွ်ာက္ ျဖစ္ပြားေနတာ၊ အဲဒီလုိ ဆႏၵ ထုတ္ေဖၚမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ကုိေတာင္ နည္းဥပေဒက ထပ္ၿပီး ကန္႔သတ္ထားလုိ႔ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း UDHR အပိုဒ္ခြဲ ၁၉ နဲ႔ ၂၀ ကုိ ခ်ိဳးေဖါက္ ထားသလို ျဖစ္ေနတာေတြကုိ သိသိႀကီးနဲ႔ မ်က္ကြယ္ ျပဳထားသလုိ လုပ္တာဟာ သမၼတရဲ႕ ပုံရိပ္ကုိ ထိခိုက္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
- နအဖစစ္ေကာင္စီဝင္၊ ၾကည္းေရေလ ညွိႏႈိင္း ကြပ္ကဲေရးမွဴးနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ သူရ ဦးေရႊမန္းကလည္း “ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အတြက္ အဓိက အတားအဆီး ေတြကေတာ့ အရင္ေခတ္က ဥပေဒေတြနဲ႔ အရင္ေခတ္က စိတ္ဓာတ္ေတြ အျမင္ေတြပဲ၊ ဥပေဒေတြဟာ အရင္ အစုိးရ လက္ထက္က ေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒေတြျဖစ္ၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ဖုိ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနာက္က် ခဲ့ရတာကေတာ့ ျမန္မာ ျပည္ႏုိ္င္ငံေရးဟာ ရႈတ္ေထြးေၾကာင္းနဲ႔ လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔ေတြ ရွိတာကလည္း ဒီရႈတ္ေထြးမႈကို ပိုဆုိးေစေၾကာင္း ” စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္က ေျပာခဲ့တဲ့ အတြက္ “ သမၼတက ဥပေဒနဲ႔ အညီ လုပ္တယ္ဆုိၿပီး ဖုံး၊ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌက အဲဒီ ဥပေဒေတြဟာ အဓိက အတားအဆီး ေတြလုိ႔ ေဖၚ ” နဲ႔ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီလမ္း ေၾကာင္းဟာ မေရမရာ ျပဇာတ္ တပုဒ္လုိ ျဖစ္ေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။
- နအဖစစ္ေကာင္စီလက္ထက္က ဒုတိယတန္း စစ္အုပ္စုေခါင္းေဆာင္ ေတြလုိ႔ ေျပာရမယ့္ တုိင္းမွဴး၊ တပ္မမွဴး၊ တပ္ရင္းမွဴး၊ စစ္အစုိးရရဲ႕ ဒုဝန္ႀကီး၊ ဝန္ႀကီးေတြ အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ၾကတဲ့ လက္ရွိ ဧရာဝတီတုိင္း ေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ ဒု- ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဦးဆန္းဆင့္၊ တုိင္းေဒသႀကီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးသိန္းေအာင္၊ ႀကံ့ဖြံ႔ပါတီ ဗဟို အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးေဌးဦး - တုိ႔ အၾကား စက္တင္ ဘာလ ၉ ရက္က ေညာင္တုန္း ရိပ္သာမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ပါတီဗဟိုနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ စည္းေဝးပြဲ ေနာက္ပိုင္း တရိပ္ရိပ္ တက္လာတဲ့ ပါတီတြင္း ေပါက္ကြဲမႈေတြ အတြက္ လက္ရွိ ပါတီ ဒု-ဥကၠဌ သူရဦးေရႊမန္း၊ ဥကၠဌေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္၊ ႀကံ့ဖြံ႔အသင္းကို နာယက လုပ္ခဲ့တဲ့ စည္းကမ္း ျပည့္ဝေသာ ဒီမုိကေရစီ ဇာတ္ညႊန္းေရး ဆရာႀကီး ဦးသန္းေရႊတုိ႔ ဘယ္လုိ ညွိႏႈိင္းၿပီး ျဖဳတ္ထုတ္ ရွင္းပြဲေတြ လုပ္ၾကမလဲ ဆိုတာကို သိပ္မၾကာခင္ ေတြ႔ျမင္ ၾကားသိၾကရမွာပါ။
- ၁၉၉၃ ခုနွစ္ စက္တင္ ဘာလ ၁၅ ရက္မွာ စတင္ဖြဲ႔စည္း ထူေထာင္ၿပီး ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၉ ရက္မွာ ႏိုင္ငံေရး ပါတီ အျဖစ္ ထူေထာင္ခြင့္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့တဲ့ ႀကံ့ဖြံ႕ပါတီဟာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာ ၇ ရက္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ၃၂၅ ေနရာရွိတဲ့ အနက္ ၂၅၉ ေနရာ၊ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္ ၁၆၈ ေနရာ ရွိတဲ့အနက္ ၁၂၉ ေနရာ၊ တုိင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ၆၆၁ ေနရာ ရွိတဲ့အနက္ ၄၉၄ ေနရာ အႏုိင္ ရခဲ့ၿပီး လႊတ္ေတာ္ အားလုံးရဲ႕ ၁၁၅၄ ေနရာမွာ ၈၈၂ ေနရာနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ေတြရဲ႕ ၇၆ ဒႆမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ ရယူ ထားခဲ့တာပါ။
- ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၅ ရက္ေန႔ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာ စာမ်က္ႏွာ ၁၃ မွာ ျပည္သူသုိ႔ ေက်းဇူးတင္လႊာ ဆုိၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕ ေအာင္ပြဲခံ သဝဏ္လႊာကို ေၾကာ္ညာ ထည့္တဲ့အခါ “ ျပည္သူမ်ားက ႀကံ့ဖြံ႔ပါတီကုိ ယုံၾကည္ အားကိုးစြာ တခဲနက္ ေထာက္ခံ ဆႏၵျပဳ ေရြးခ်ယ္ တာဝန္ ေပးအပ္တဲ့ အတြက္ မိဘျပည္သူ မ်ားကုိ လႈိက္လွဲစြာ ေက်းဇူး တင္ေၾကာင္းနဲ႔ ေက်းဇူး သိတတ္စြာျဖင့္ တုိင္းရင္းသား ျပည္သူတုိ႔၏ ဘဝလုံၿခံဳေရး၊ စားဝတ္ေနေရးႏွင့္ လူမႈေရး လုိအပ္ခ်က္မ်ား ျပည့္စုံေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဒီမုိကေရစီ က်င့္စဥ္ပါ အခြင့္အေရး မ်ား ရရွိ ခံစားႏုိင္ေရး အတြက္ ျပည္သူနဲ႔ လက္တြဲ ႀကိဳးပမ္းသြားမည္ ” လုိ႔ ေဖၚျပ ခဲ့တာေတြကုိ ပါတီတည္ေထာင္ သူမ်ား သတိ တရ ရွိဦးမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ေအာက္တုိဘာလ အတြင္း က်င္းပမယ္လုိ႔ လ်ာထားတဲ့ ပါတီ ညီလာခံမွာ ႀကံ့ဖြံ႔ပါတီ USDP ကို ႏုိင္ငံေရးပါတီ တကယ္ ပီပီသသ ျဖစ္ေအာင္ ျပင္ဆင္ ႏိုင္ၾကမလား ဆုိတာ ၾကည့္ၾ႔က ရမယ္လုိ႔ ယူဆ ရပါတယ္။ ဦးေဌးဦးက လာမယ့္ ေအာက္တုိဘာလ ပါတီ ညီလာခံမွာ ပါတီ ဖြဲ႔စည္းပုံ စည္းမ်ဥ္း အတည္ျပဳ ျပဌာန္းမယ္လုိ႔ ဆုိတဲ့ အတြက္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ႀကံ့ဖြံ႔ပါတီ ဘယ္လုိုပုံစံနဲ႔ အႏုိင္ရခဲ့သလဲ ဆုိတာ ပိုထင္ရွား သြားပါတယ္။
- သမၼတဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ႀကံ့ဖြံ႕အစုိးရ သက္တမ္း ၁၉ လအတြင္းမွာ စစ္အုပ္စု အဖြဲ႔ဝင္ လက္က်န္ေတြ ေခါင္းေဆာင္ ထားတဲ့ လႊတ္ေတာ္မ်ား၊ အစုိးရအဖြဲ႔၊ ႀကံ့ဖြံ႔ပါတီနဲ႔ ဒု- ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ရဲ႕ စစ္တပ္တုိ႔ ေပါင္းၿပီး တုိင္းျပည္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး အာဏာနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မွန္သမွ် အၾကားအလပ္ မရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ထားၾကေပမယ့္ ေဖါက္ျပန္တဲ့ စံနစ္ရဲ႕ အတြင္း သရုပ္အတုိင္း ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး အာဏာလုပြဲ ေတြကိုေတာ့ ခပ္စိတ္စိတ္ ေတြ႔လာရၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီေရးကုိ တကယ္ ေျပာင္းလဲ ေဖၚေဆာင္မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြကုိ အျပစ္ပုံခ်လုိက္၊ အရင္ေခတ္က ဥပေဒေတြေၾကာင့္ ဆုိၿပီး ျပစ္တင္ ေျပာဆိုုလုိက္္- လုပ္မေနၾကပဲ အျခားေရြးခ်ယ္စရာ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ကုစားၾကဖုိ႔ လုိေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ပါတယ္။
ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာေရးရာ (၃)
October 1, 2012
Spratlys ကၽြန္းစုမွာ အနည္းဆံုး (၁၉၀) barren islets ေတြ ရွိၿပီး၊ အက်ယ္အ၀န္း အားျဖင့္ ခန္႔မွန္း 150,000 square mile ရွိပါတယ္။ အခ်ဳိ႕ကၽြန္းေတြဟာ ရံဖန္ရံခါမွာ ပင္လယ္ ေရေအာက္မွာ နစ္ျမဳပ္ ေနတာေၾကာင့္ အက်ယ္အ၀န္း တိုင္းတာခ်က္ေတြမွာ ကြဲလြဲမႈေတြလဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ Spratlys ကၽြန္းစု တည္ရွိရာေနရာဟာ ဗီယက္နမ္ ကမ္းရိုးတန္းနဲ႔ မိုင္ (၃၀၀) အကြာမွာ ရွိၿပီး၊ ဟိုင္နန္ကၽြန္းနဲ႔ မိုင္ (၆၀၀) အကြာမွာ ရွိပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ရဲ႕ Palawan ကၽြန္းနဲ႔ မိုင္ (၅၀-၉၀) အကြာမွာ ရွိၿပီး၊ မေလးရွား state of Sabah နဲ႔ မိုင္ (၁၆၀) အကြာမွာ ရွိပါတယ္။ ဒီေဒသနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စနစ္တက် တိုင္းတာ သတ္မွတ္မႈေတြ မရွိဘဲ navigation charts ေတြေပၚမွာ “Dangerous Ground” အျဖစ္ သတ္မွတ္ ခံထား ရပါတယ္။
တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ၊ ထိုင္၀မ္နဲ႔ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတို႔က ေဒသ တခုလံုးကို ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း အဆုိျပဳ ထားၾကၿပီး၊ ဖိလစ္ ပိုင္၊ မေလးရွားနဲ႔ ဘ႐ူးႏိုင္း ႏိုင္ငံတို႔ကေတာ့ တစိတ္တပိုင္း ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း အဆိုျပဳ ထားၾကပါတယ္။ ဘ႐ူးႏိုင္းက လြဲရင္ က်န္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြက သူတို႔ အဆိုျပဳခ်က္ကို သက္ေသျပႏိုင္မယ့္ islets ေတြကို သိမ္းပိုက္ ထားႏိုင္ၾကပါတယ္။
အႀကီးဆံုးကၽြန္းျဖစ္တဲ့ Thitu ကၽြန္းကို ဖိလစ္ပိုင္က သိမ္းယူထားၿပီး၊ (၀.၅) square miles ရွိပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ အႀကီးဆံုး ကၽြန္းျဖစ္တဲ့ Itu Aba ကိုေတာ့ ထိုင္၀မ္က သိမ္းယူထားၿပီး 0.15 square miles ရွိပါတယ္။ က်န္တဲ့ ကၽြန္းေတြက ေတာ့ အႀကီးဆံုး ကၽြန္းကေတာင္ 0.1 square miles ပဲ က်ယ္၀န္း ပါတယ္။ ႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံခ်င္းဆီရဲ႕ နယ္ေျမ ပိုင္ဆိုင္မႈ အဆိုျပဳခ်က္ မ်ားကို ဆက္လက္ ေဖာ္ျပပါမယ္။
(၁) ဘ႐ူႏိုင္း
ဘ႐ူႏိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ေရပိုင္နက္အဆိုျပဳခ်က္က continental shelf တေလွ်ာက္မွာ ရွိတဲ့ ကမ္းရိုးတန္းကို တိုးခ်ဲ႕ၿပီး အဆိုျပဳ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက တ႐ုတ္၊ မေလးရွား၊ ထိုင္၀မ္၊ ဗီယက္နမ္တို႔ရဲ႕ အဆိုျပဳထားတဲ့ ေရပိုင္နက္နဲ႔ overlap ျဖစ္ေန ပါတယ္။ ဘ႐ူႏိုင္းရဲ႕ ေရပိုင္နက္ အဆိုျပဳခ်က္က (၁၉၅၄) ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိန္ အစိုးရက သတ္မွတ္ခ်က္ ျဖစ္တဲ့ 100-fathom line မွာ အဆံုးသတ္မ ႈကေန ေက်ာ္လြန္ၿပီး Rifleman Bank အထိ တိုးခ်ဲ႕ အဆိုျပဳ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘ႐ူႏိုင္း အဆို ျပဳခ်က္က UN Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ continental shelf ဆိုင္ရာ Articles 76 နဲ႔ 77 ကို အေျချပဳ ထားပါတယ္။ သူ႔ေတာင္းဆိုခ်က္မွာ Louisa Reef (မေလးရွား အဆိုျပဳထားေသာ ေနရာ) နဲ႔ Rifleman Bank တို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။
(၂) တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ
တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ကေတာ့ သမိုင္းေနာက္ခံ အေျခအေန ေတြကို အေျချပဳ ထားပါတယ္။ ဟန္ မင္းဆက္ လက္ထက္ (206 B.C. to 220 A.D.) ကတည္းက ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ကို တ႐ုတ္ငါးဖမ္း သမားေတြက အ သံုးျပဳခဲ့တာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုထား ပါတယ္။ ပထမဦးဆံုး တရား၀င္ နယ္ေျမပိုင္နက္ အဆိုျပဳခ်က္က (၁၈၈၇) ခုႏွစ္မွာ ျပင္ သစ္နဲ႔ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့တဲ့ treaty နဲ႔ သက္ဆိုင္ ပါတယ္။ အဲဒီမွာ Tonkin ပင္လယ္ေကြ႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နယ္ေျမ ခြဲေ၀ေရး အခ်က္ အလက္ေတြ ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ဒီ treaty အရ Tonkin Gulf ပင္လယ္ေကြ႔ အပါအ၀င္ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ အတြင္းက ကၽြန္းစုေတြကိုပါ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ရွိေၾကာင္း အဆိုျပဳပါတယ္။
၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ တ႐ုတ္အစိုးရ ျပည္ထဲေရး ဌာနက ထုတ္တဲ့ ေျမပံုထဲမွာ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ထဲက ကၽြန္းေတြကို ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပထားတဲ့ လိုင္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီေျမပံုနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တရား၀င္ ေၾကျငာခ်က္ေတြ မျပဳလုပ္ခဲ့ေပမယ့္ တ႐ုတ္နဲ႔ ထိုင္၀မ္တို႔က ဒီေျမပံုေပၚမွာ အေျချပဳၿပီး ေရေျမပိုင္နက္ အဆိုျပဳခ်က္ကို ျပုလုပ္ ေနၾကပါတယ္။ အဲဒီေျမပံုမွာ eleven dotted lines ေတြ ပါ၀င္ၿပီး၊ ဒီလိုင္းေတြ ထဲက ကၽြန္းေတြ အားလံုးက တ႐ုတ္ပိုင္နက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ nine dotted lines အျဖစ္ ျပန္ၿပီး ျပင္ဆင္ ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၅၈ ခုႏွစ္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက “Declaration of Territorial Sea” ကို ထုတ္ျပန္ ေၾကျငာ ပါတယ္။ အဲဒီမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ territorial sea ကို ေရမိုင္ (၁၂) မိုင္ ထပ္ခ်ဲ႕ထားၿပီး၊ Spratly (Nansha) Islands, Taiwan, the Paracels, Macclesfield Bank, and the Pescadores တို႔ကို တ႐ုတ္ပိုင္နက္ အျဖစ္ ေၾကျငာ ထားပါတယ္။ (၁၉၉၂) ခႏွစ္မွာ ထုတ္ ျပန္တဲ့ “Law on the Territorial Waters and their Contiguous Areas” မွာ ေရမိုင္ (၂၄) မိုင္ရွိတဲ့ Contiguous Zones ကို ထပ္မံ ျဖည့္စြက္ၿပီး၊ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္ ေၾကျငာခ်က္ကို အတည္ျပဳ ထားပါတယ္။ ထိုင္၀မ္ အေရွ႕ဘက္က Senkaku islands ေတြကိုလဲ ထပ္မံ ထည့္သြင္း ထားပါတယ္။ ဒီလို အဆိုျပဳခ်က္ ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လိုအပ္လာရင္ စစ္အင္အား သံုးဖို႔ကိုလဲ ဥပေဒအရ ခြင့္ျပဳ ထားပါတယ္။
၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာ ဗီယက္နမ္ေတြ ဆီကေန Paracel Islands ကို တ႐ုတ္ ေရတပ္က သိမ္းယူ ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက Paracel Islands ေတြကို Xisha Islands လို႔ေခၚတြင္ၿပီး ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ Hainan Island province ထဲမွာ ထည့္သြင္း ခဲ့ပါတယ္။ Spratlys က ကၽြန္းေတြကို တ႐ုတ္ရဲ႕ ပထမဦးဆံုး သိမ္းပိုက္မႈက ၁၉၈၈ မွာ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၈ မွာ Spratlys ထဲက reefs ေတြကို သိမ္းယူၿပီး၊ Fiery Cross Reef မွာ စစ္အေျခစိုက္ စခန္း တည္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ တျခား reefs ေတြကိုလဲ ထပ္မံ သိမ္းပိုက္ ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၅ အေစာပိုင္းမွာေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္က သူ႔ေရပိုင္နက္ အျဖစ္ ေၾကျငာ ထားတဲ့ Mischief Reef မွာ “fisherman’s structures” တည္ေဆာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ တ႐ုတ္ အၾကားမွာ တင္းမာမႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။
(၃) မေလးရွား
မေလးရွားရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ကေတာ့ continental shelf ေပၚမွာ အေျချပဳ ထားၿပီး၊ Spratly ရဲ႕ အေရွ႕ပိုင္း၊ ေတာင္ပိုင္း ကၽြန္းစုေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီအဆိုျပဳခ်က္က တ႐ုတ္၊ ထိုင္၀မ္၊ ဗီယက္နမ္တို႔ရဲ႕ အဆိုျပဳထားတဲ့ ေနရာေတြနဲ႔ ထပ္တူျဖစ္ ေနၿပီး၊ ဖိလစ္ပိုင္က အဆိုျပဳထားတဲ့ reefs ေတြနဲ႔လဲ ထိစပ္ ေနပါတယ္။ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္မွာ တရား၀င္ ေျမပံု ထုတ္ျပန္ၿပီး၊ အဆိုျပဳခ်က္ကို စတင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္မွာ အေျခခ် စစ္စခန္း တခုကို Swallow Reef မွာ တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္မွာေတာ့ airstrip တခုကိုပါ ထပ္မံ အင္အား ျဖည့္ခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္းေပၚမွာ ကမၻာလွည့္ ခရီးသြား စင္တာ တခုကိုပါ ထပ္မံ တည္ေထာင္ ခဲ့ပါတယ္။ Mariveles နဲ႔ Ardasier Reefs ေတြကိုလဲ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္မွာ သိမ္းယူခဲ့ပါတယ္။
(၄) ဖိလစ္ပိုင္
ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ကေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ နီးစပ္တဲ့ Kalayaan Islands ေတြကို ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း အဆိုျပဳခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ မနီလာက တာ၀န္ရွိသူ မ်ားက Kalayaans ကၽြန္းေတြဟာ Spratlys နဲ႔ သီးျခား ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါ ေပမယ့္ ဒီအဆိုျပဳခ်က္ေတြက တ႐ုတ္၊ မေလးရွား၊ ထိုင္၀မ္နဲ႔ ဗီယက္နမ္တို႔ရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ေတြနဲ႔ overlap ျဖစ္ေနပါ တယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ တပ္ေတြက ကၽြန္းအခ်ဳိ႕ကို ၁၉၆၈ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္ သိမ္းပိုက္ ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္မွာေတာ့ Kalayaan Islands ကၽြန္းေတြလို႔ အမည္ သတ္မွတ္ ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္မွာ ဖိလစ္ပိုင္ သမၼတ ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ နယ္ေျမပိုင္နက္ ျဖစ္လာၿပီး၊ ႏိုင္ငံေတာ္ လံုျခံဳေရးနဲ႔ စီးပြားေရး အေျခအေန တည္တံ့ေရး အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ကၽြန္းေတြ အျဖစ္ သတ္မွတ္ ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ သမိုင္းေၾကာင္း အဆိုျပဳခ်က္ေတြဟာ လက္ရွိေခတ္နဲ႔ မကိုက္ညီ ေတာ့ေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္က ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ေရွးေခတ္ သမိုင္းေၾကာင္း အေျချပဳ အဆိုျပဳခ်က္ေတြ အရ ၾကည့္ မယ္ဆိုရင္ ဖိလစ္ပိုင္၊ မေလးရွားနဲ႔ အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံတို႔မွာလဲ ေရွးေခတ္ အခါက တ႐ုတ္ငါးဖမ္း သမားေတြက ဒီကၽြန္းေတြ အားလံုးကို ယာယီ စခန္းခ်တဲ့ ေနရာေတြအျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့ၾကလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
(၅) ထိုင္၀မ္
ထိုင္၀မ္ကေတာ့ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ အတြင္းက U-shaped line အတြင္းမွာရွိတဲ့ Spratly Islands အပါအ၀င္ ကၽြန္း အားလံုးကို သူ႔ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္ နယ္ေျမအျဖစ္ အဆိုျပဳ ထားပါတယ္။ ဒီကၽြန္းေတြ အားလံုးကို Itu Aba (Taiping) ကၽြန္းကေန ထိန္းခ်ဳပ္မယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ Itu Aba ကၽြန္းေပၚမွာ မရင္းစစ္သည္ (၁၀၀) ေက်ာ္ စခန္းခ် တပ္စြဲထားၿပီး၊ ေရဒါ စခန္း၊ မိုးေလ၀သ ဌာနနဲ႔ power plant တခုပါရွိပါတယ္။ ကၽြန္းေပၚမွာ ဆက္သြယ္ေရး ဌာနတခုကို ထပ္မံ တည္ေဆာက္ေနၿပီး airstrip တခုကိုပါ ထပ္ျဖည့္မယ့္ အစီအစဥ္ ရွိပါတယ္။
(၆) ဗီယက္နမ္
ဗီယက္နမ္ရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ကေတာ့ ျပင္သစ္ ဆီကေန လြတ္လပ္ေရး ရယူၿပီး ကတည္းက Spratlys နဲ႔ Paracels ကၽြန္းစု ေတြရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာ နယ္ေျမ ပိုင္ဆိုင္မႈကိုပါ ရရွိၿပီး ျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ အယူအဆ ေပၚမွာ အေျခခံ ထားပါတယ္။ ျပင္ သစ္က Spratly ကၽြန္းစုကို ၁၉၂၉ ခုႏွစ္ ကတည္းက အုပ္ခ်ဳပ္ခံ နယ္ေျမအျဖစ္ ေၾကျငာခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္မွာ သိမ္းယူခဲ့ပါ တယ္။ ၁၉၃၃ ခုႏွစ္မွာ Spratly ကၽြန္းစု ထဲက ကၽြန္းကိုးကၽြန္းကို တရား၀င္ သိမ္းယူၿပီးေၾကာင္း ျပင္သစ္က ေၾကျငာပါ တယ္။ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္မွာ Spratly Islands ကို ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း ဗီယက္နမ္က ေၾကျငာခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္မွာ ေတာင္ဗီယက္ နမ္က ထပ္မံ အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္မွာ ေတာင္ဗီယက္နမ္က ကၽြန္းေတြကို ဗီယက္နမ္ နယ္ေျမ ပိုင္နက္အျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေတာ့ ဒါဟာ ေတာင္ဗီယက္နမ္ရဲ႕ ေၾကာျငာခ်က္သာ ျဖစ္ၿပီး၊ ေျမာက္ဗီယက္နမ္ ကေတာ့ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ကာလ အတြင္းမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ကို လက္ခံခဲ့ေၾကာင္း ဆိုထားပါတယ္။ ေျမာက္ ဗီယက္နမ္က ထုတ္ေ၀တဲ့ ေျမပံုေတြနဲ႔ ေက်ာင္းသံုးသင္ခန္းစာေတြမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္အတိုင္း ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္က ကၽြန္းေတြကို တ႐ုတ္က ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း ထည့္သြင္း တာတယ္လို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေၾကျငာ ထားပါတယ္။
(၇) အင္ဒိုနီးရွား
အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံက UNCLOS က ခြင့္ျပဳထားတဲ့ 200 mile EEZ ကို အဆိုမျပဳ ထားပါဘူး။ သို႔ေပမယ့္ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ အတြင္းမွာ တ႐ုတ္နဲ႔ ထိုင္၀မ္တို႔က အဆိုျပဳထားတဲ့ ေရပိုင္နက္ေတြက အင္ဒိုနီးရွားရဲ႕ EEZ နဲ႔continental shelf ေတြထဲ အထိ ေရာက္ရွိ ေနပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ အင္ဒိုနီးရွားရဲ႕ Natuna gas field ပါ ပါ၀င္ ေနတာေၾကာင့္ အင္ဒိုနီးရွားက ေရပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈ ထဲမွာ အဆိုျပဳခ်က္ မလုပ္ပဲ ပါ၀င္ လာရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုအၿပိဳင္အဆိုင္ အဆိုျပဳခ်က္ေတြနဲ႔အတူ အဆိုျပဳခ်က္ေတြ ခိုင္မာေစဖို႔ အတြက္ စစ္အင္အား တိုးခ်ဲ႕မႈေတြ၊ သိမ္းပိုက္ ထားတဲ့ ကၽြန္းေတြေပၚမွာ infrastructure တည္ေဆာက္မႈေတြ ကလဲ ေပၚထြက္ လာပါတယ္။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏိုင္ငံ မ်ားရဲ႕ စစ္အင္အား တိုးခ်ဲ႕မႈ (အထူးသျဖင့္ ေရတပ္ အင္အားတိုးခ်ဲ႕မႈ) ကလဲ တစထက္တစ ႀကီးထြား လာပါတယ္။ ဗီယက္ နမ္က Ho Chi Mihn Trail ႏွစ္ငါးဆယ္ျပည့္ ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနားမွာ ႐ုရွားက ၀ယ္ယူထားတဲ့ စစ္သေဘၤာေတြကို ထည့္သြင္း ျပသထားၿပီး၊ Spratlys ကို ကာကြယ္ေနတဲ့ ေရတပ္သားရဲ႕ ပိုစတာကို ခ်ိတ္ဆြဲ ျပသခဲ့ပါတယ္။ ႐ုရွားကေန Gepard class frigates ေတြ ထပ္မံ ၀ယ္ယူၿပီး ေရတပ္ အင္အားကို ထပ္မံျဖည့္တင္း ထားပါတယ္။
မေလးရွားႏိုင္ငံကလဲ Scorpene Class submarines ေတြ ထပ္မံ ၀ယ္ယူၿပီး ေရတပ္ အင္အား ျဖည့္တင္း ထားသလို၊ အင္ ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံကလဲ ေတာင္ကိုးရီးယား ကေန Chanbogo Class submarines ေတြနဲ႔ ႐ုရွားထုတ္ Kilo Class submarines ေတြကို ထပ္မံ ၀ယ္ယူၿပီး အင္အားျဖည့္တင္း ထားပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ေရ တပ္ကေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္ရဲ႕ အက်ဳိး စီးပြားမ်ားကို ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ရန္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ Mutual defence Treaty ကို အားျပဳထားၿပီး၊ စစ္ေရး ပူးတြဲ ေလ့က်င့္ခန္းေတြကို ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အတြင္းမွာ အေမရိကန္ ေရတပ္နဲ႔ အတူ ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိပါတယ္။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ ေရပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈ ျပႆနာေတြေၾကာင့္ မဟာဗ်ဴဟာ အက်ဳိးဆက္ (Strategic implications) မ်ားစြာ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)
ခင္မမမ်ဳိး
Ref: ေန႔သစ္္
ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာေရးရာ (၂)
September 30, 2012
၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလမွာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ အတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ The Scarborough Shoal incident က ကမၻာ့ စစ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရး ဇာတ္ခံုကိုပါ လႈပ္ရွား သြားေစခဲ့ပါတယ္။ The Scarborough Shoal ရဲ႕ ဖိလစ္ပိုင္ အမည္က Panatag Shoal ျဖစ္ၿပီး၊ တ႐ုတ္အမည္က Huangyan Dao ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျဖစ္ရပ္ကို အမည္သံုးမ်ဳိးနဲ႔ သတ္မွတ္ ေခၚတြင္ ေနၾကပါတယ္။ မနီလာနဲ႔ (၃၅၀) ကီလိုမီတာ အကြာမွာရွိၿပီး၊ ေဟာင္ေကာင္ အေရွ႕ပိုင္းကေန ကီလိုမီတာ (၈၀၀) အကြာမွာ ရွိပါတယ္။ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္မွာ ဖိလစ္ပိုင္ ေရတပ္က Scarborough’s lagoon အနီးမွာ တာ၀ါတခု တည္ေဆာက္ ထားခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ (၆) ရက္ေန႔မွာေတာ့ Scarborough Shoal မွာရွိတဲ့ Masinloc town ကို ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕တၿမိဳ႕ အျဖစ္ အတည္ျပဳ ခဲ့ပါတယ္။
Scarborough Shoal အနီးတ၀ိုက္မွာ marine resources ေတြ မ်ားတာေၾကာင့္ ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ တ႐ုတ္ငါးဖမ္း သေဘၤာေတြ ေရာက္ရွိ လာတတ္တဲ့ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးက ပိုင္နက္ အျဖစ္ ေၾကျငာ ထားတာေၾကာင့္ ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္မႈေတြ ျဖစ္ပြားေလ့ ရွိပါတယ္။ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ အတြင္းမွာ တ႐ုတ္ငါးဖမ္း သေဘၤာသားေတြကို ဖိလစ္ပိုင္ ေရတပ္က ဖမ္းဆီးခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္၊ ေမလမွာ တ႐ုတ္ငါးဖမ္း သေဘၤာတစီးကို ဖိလစ္ပိုင္ေရတပ္ ကင္းေထာက္ ေရယာဥ္က နစ္ျမဳပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေရတပ္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားကို ျပစ္ဒဏ္ေပးဖို႔နဲ႔ ေလ်ာ္ေၾကးေပးဖို႔ တ႐ုတ္က ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္းဆို ခ်က္ကို ဖိလစ္ပိုင္က ျငင္းဆန္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလမွာ တ႐ုတ္ သေဘၤာေတြနဲ႔ စစ္ေလယာဥ္ အခ်ဳိ႕ကို Scarborough Shoal အနီးတ၀ိုက္မွာ ေတြ႔ရွိရတဲ့ အတြက္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို diplomatic protest ျပဳလုပ္ ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ၊ မတ္လနဲ႔ ဧၿပီလေတြ တေလွ်ာက္မွာ ဒိုင္းနမိုက္မ်ား သယ္ေဆာင္လာတဲ့ တ႐ုတ္ သေဘၤာေတြကို ဖိလစ္ပိုင္ ေရတပ္က ေျခာက္လွန္႔ ပစ္ခတ္ၿပီး၊ ေဒသတြင္း ကေန ထြက္ခြာခိုင္းရတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ အမ်ားအျပား ရွိလာပါတယ္။ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာလမွာ အာဆီယံနဲ႔ တ႐ုတ္တို႔ အၾကား Declaration on the Conduct of Parties on the South China Sea သေဘာ တူညီခ်က္ ရရွိတဲ့အတြက္ ပဋိပကၡေတြက အနည္းငယ္ ၿငိမ္သက္ သြားပါ တယ္။
၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လမွာ Scarborough Shoal မွာ ရွိတဲ့ Masinloc town ကို ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕တၿမိဳ႕ အျဖစ္ အတည္ျပဳ ေၾကျငာၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ အႀကီးမားဆံုး စစ္သေဘၤာႀကီး ျဖစ္တဲ့ Raja Humabon ကို Scarborough Shoal အနီးတ၀ိုက္မွာ ကင္းလွည့္ဖို႔ ဖိလစ္ပိုင္ ေရတပ္က ေစလႊတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက တုံ႔ျပန္တဲ့ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ရဲ႕ အႀကီးမားဆံုး maritime patrol ship ျဖစ္တဲ့ Haixun-31 ကို ဖိလစ္ပိုင္ အေနာက္ဘက္ ပင္လယ္ကို ျဖတ္သန္း ၿပီး စင္ကာပူကို သြားဖို႔ ေစလႊတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ သမၼတ က ေဘဂ်င္းအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံငယ္ေလးေတြကို ၿခိမ္းေခ်ာက္ အႏိုင္က်င့္မႈေတြကို ရပ္တန္႔ဖို႔နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ ေရပိုင္နက္ကို က်ဴးေက်ာ္ ၀င္ေရာက္ျခင္း မျပဳဖို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ (၈) ရက္ေန႔မွာ ဖိလစ္ပိုင္ ေရတပ္ ကင္းေထာက္ ေလယာဥ္က Scarborough Shoal မွာ တ႐ုတ္ငါး ဖမ္းသေဘၤာရွစ္စီး ေက်ာက္ခ် ရပ္နားထားတာကို ေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဧၿပီလ (၁၀) ရက္ေန႔မွာ ဖိလစ္ပိုင္ ေရတပ္သားေတြက ငါးဖမ္း သေဘၤာေတြကို တက္ေရာက္ စစ္ေဆးခဲ့တာမွာ marine species မ်ား ေတြ႔ရွိရတဲ့ အတြက္၊ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးက တ႐ုတ္ငါးဖမ္း သေဘၤာေတြဟာ တရားမ၀င္ ငါးခိုးဖမ္းမွုေတြနဲ႔ ရွားပါး ေရသတၱ၀ါေတြကို ဖမ္းဆီးမႈေတြ ျပဳလုပ္ ေနေၾကာင္း ေျပာဆို ခဲ့ပါတယ္။ မၾကာခင္မွာပဲ တ႐ုတ္ေရတပ္ ကင္းလွည့္ေရယာဥ္ ႏွစ္စင္းျဖစ္တဲ့ China Marine Surveillance 75 (Zhongguo Haijian 75) နဲ႔ China Marine Surveillance 84 (Zhongguo Haijian 84) တို႔က ဖိလစ္ပိုင္ ေရတပ္စစ္သေဘၤာ BRP Gregorio del Pilar နဲ႔ တ႐ုတ္ငါးဖမ္း သေဘၤာေတြ အၾကားမွာ ၀င္ေရာက္ ေနရာယူၿပီး၊ တ႐ုတ္ငါးဖမ္း သေဘၤာေတြကို ကာကြယ္ ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဧၿပီလ (၁၂) ရက္ေန႔ မွာေတာ့ ေနာက္ထပ္ တ႐ုတ္သေဘၤာ တစီးက ေဒသထဲကို ထပ္မံ ၀င္ေရာက္ လာတာေၾကာင့္၊ ရိကၡာနဲ႔ ေလာင္စာ ျဖည့္တင္းရန္ အေၾကာင္းျပၿပီး ဖိလစ္ပိုင္ေရတပ္ စစ္သေဘၤာက ေဒသတြင္းကေန ထြက္ခြာေပးလိုက္ပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ရပ္ အမ်ားအျပား ျဖစ္ပြား လာပါတယ္။ တ႐ုတ္ထုတ္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ကို သပိတ္ေမွာက္ဖို႔ လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာ ေပၚထြက္ လာပါတယ္။ Governor Joey Salceda ဆိုသူက တိုင္း ျပည္ရဲ႕ နယ္ေျမနဲ႔ အမ်ဳိးဂုဏ္၊ ဇာတိဂုဏ္ကို တိုင္းတပါးက ၿခိမ္းေခ်ာက္ လာခ်ိန္မွာ ဖိလစ္ပိုင္ လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ညီညြတ္မႈကို ျပတဲ့ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ ထုတ္ကုန္ ပစၥည္းမ်ားကို သပိတ္ေမွာက္ဖို႔ စည္းရံုး ေဟာေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို သပိတ္ေမွာက္ျခင္း အားျဖင့္ တ႐ုတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးနဲ႔ စစ္ေရး အင္အားကို အႏိုင္ယူႏိုင္မွာ မဟုတ္ေပမယ့္၊ တ႐ုတ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံငယ္မ်ားကို စီးပြားေရး၊ စစ္ေရး နယ္ခ်ဲ႕တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာကို ႏိုင္ငံတကာက သတိျပဳမိ လာေအာင္ လုပ္ႏိုင္ေၾကာင္း သပိတ္ေမွာက္ သူေတြက ယံုၾကည္ ထားၾကပါတယ္။ U.S. Pinoys for Good Governance နဲ႔ ဖေလာ္ရီဒါ အေျခစိုက္ ဗီယက္နမ္ အမ်ဳိးသား အင္အားစုေတြ ကလဲ တ႐ုတ္ပစၥည္းေတြကို သပိတ္ေမွာက္ ခဲ့ၾကပါတယ္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ (၂၀) ရက္ေန႔မွာ ဖိလစ္ပိုင္ တကၠသိုလ္ရဲ႕ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာ တိုက္ခိုက္ျခင္း ခံခဲ့ရၿပီး၊ တိုက္ခိုက္ သူေတြက “We come from China! Huangyan Island is Ours ” ဆိုတဲ့ စာတမ္းကို ခ်န္ရစ္ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေနာက္ တေန႔မွာ “Anonymous #Occupy Philippines” ဆိုတဲ့ အုပ္စုတခု က တ႐ုတ္ တကၠသိုလ္၊ မီဒီယာ သမဂၢ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာကို တို္က္ခိုက္ခဲ့ၿပီး “Chinese government is clearly retarded. Scarborough Shoal is ours!” ဆိုတဲ့ စာတမ္းကို ခ်န္ရစ္ ခဲ့ပါတယ္။ ဧၿပီလ အတြင္းမွာ ေနာက္ထပ္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားလာၿပီး ဖိလစ္ပိုင္ရဲ႕ Official Gazette၊ သမၼတရဲ႕ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းဌာန၊ Presidential Museum ႏွင့္ စာၾကည့္တိုက္ စတာေတြ တိုက္ခိုက္ ခံခဲ့ရပါတယ္။
ေမလေရာက္ေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္ကေန တ႐ုတ္ကို တင္ပို႔တဲ့ ငွက္ေပ်ာ္သီး ေတြကို တ႐ုတ္က ပိတ္ဆို႔ ျငင္းဆန္မႈေတြ ျပဳလုပ္ လာပါတယ္။ အရည္အေသြး မျပည့္မီွတာကို အေၾကာင္းျပၿပီး သေဘၤာလိုက္ ျပန္ပို႔တာေတြ အထိ ျဖစ္ပြား လာပါတယ္။ တ႐ုတ္ အာဏာပိုင္ေတြက ဖိလစ္ပိုင္ကေန တင္ပို႔တဲ့ နာနတ္သီးနဲ႔ အျခား သစ္သီး၀လံ မ်ားကိုလဲ စနစ္တက် စစ္ေဆးဖို႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ လာပါတယ္။ တၿပိဳင္နက္ တည္းမွာပဲ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေန ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံကို အလည္အပတ္ ခရီးသြားမယ့္ ခရီးစဥ္ေတြကို တ႐ုတ္ဘက္က ရပ္စဲမႈေတြ ျပဳလုပ္ လာပါတယ္။
ေမလ (၁၁) ရက္ေန႔မွာ ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ ေဟာင္ေကာင္ တို႔မွာ ဆႏၵျပပြဲေတြ ျဖစ္ပြား လာခဲ့ပါတယ္။ မနီလာၿမိဳ႕ တ႐ုတ္ သံရံုးအ နီးမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ မူ၀ါဒေတြကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ဆႏၵျပပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး၊ လူ (၅၀၀) ခန္႔ ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ တျခားႏိုင္ငံက တ႐ုတ္သံ တမန္ေရးရာ မစ္ရွင္ေတြမွာလဲ ဆႏၵျပပြဲေတြ ျပဳလုပ္မယ္လို႔ ဆႏၵျပပြဲကို ဦးေဆာင္ က်င္းပသူေတြက ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။ မနီလာ အေျခစိုက္ တ႐ုတ္သံရံုးက ဆႏၵျပပြဲေတြ ျဖစ္ပြားခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္လူမ်ဳိးေတြ သံရံုးအနီးကို မလာဖို႔ သတိေပးတား ျမစ္ခဲ့ပါတယ္။ ထိုင္၀မ္ကလဲ ဖိလစ္ပိုင္မွာ ေနထိုင္တဲ့ ထိုင္၀မ္ႏိုင္ငံသား တ႐ုတ္မ်ားအတြက္ အလားတူ သတိေပးခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ဖိလစ္ပိုင္ သံရံုးေရွ႕မွာလဲ ဖိလစ္ပိုင္လူမ်ဳိး (၂၀၀) ေလာက္ သြားေရာက္စုေ၀း ဆႏၵျပခဲ့ ၾကပါတယ္။
ေဟာင္ေကာင္ဆႏၵျပပြဲကက်ေတာ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ အဆိုျပဳခ်က္ကို ေထာက္ခံတဲ့ အေနနဲ႔ ေဟာင္ေကာင္ အေျခစိုက္ ဖိလစ္ပိုင္သံရံုး အနီးမွာ ဆႏၵ ျပခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆႏၵျပသူေတြက သံတမန္ ၀န္ထမ္းေတြကို အိတ္ဖြင့္ေပးစာ တေစာင္ ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအိတ္ဖြင့္ေပးစာမွာ Scarborough Shoal ကို တ႐ုတ္က ပိုင္ဆိုင္ခဲ့တာ ၁၂၇၉ ခုႏွစ္၊ Yuan Dynasty လက္ထက္ ကတည္းက ျဖစ္ေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပ ထားခဲ့ပါတယ္။ ေမလ (၁၂) ရက္ေန႔မွာေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအ ေျခစိုက္၊ ဖိလစ္ပိုင္ သံရံုးေရွ႕မွာ တ႐ုတ္လူမ်ဳိး ငါးဦးက “Huangyan Island will always belong to China” နဲ႔ “Keep your hands off Huangyan Island” ဆိုတဲ့ စာတမ္းမ်ားကို ကိုင္ေဆာင္ၿပီး ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။
မၾကာခင္မွာပဲ Scarborough Shoal အနီးက ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္မွာ ေမလ (၁၆) ရက္ေန႔မွ ၾသဂုတ္လ (၁) ရက္ေန႔ အထိ ငါးဖမ္းျခင္း မျပဳၾကဖို႔ တ႐ုတ္ အစိုးရက ထုတ္ျပန္ ေၾကျငာ ခဲ့ပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ကလဲ တ႐ုတ္ရဲ႕ ေၾကျငာခ်က္ကို အသိ အမွတ္မျပဳဘဲ ေမလ (၁၆) ရက္ေန႔မွ ဇူလိုင္လ (၁၅) ရက္ေန႔ အထိ ငါးဖမ္းျခင္း တားျမစ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ ေၾကျငာပါ တယ္။ ယခုစာေရးခ်ိန္ စက္တင္ဘာလ အထိ ေနာက္ထပ္ ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္မႈမ်ား မျဖစ္ပြားေသး ေပမယ့္ Scarborough Shoal အနီး တ၀ိုက္မွာကေတာ့ တ႐ုတ္ သေဘၤာေတြနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ သေဘၤာေတြ အျပန္အလွန္ ေနရာ ယူထားၾကဆဲ ျဖစ္တာ ေၾကာင့္ မဟာဗ်ဴဟာ ပညာရွင္ေတြကေတာ့ “cold standoff” အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားဆဲပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
Scarborough Shoal နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အျငင္းပြားမႈေတြ မၿပီးဆံုးေသးခ်ိန္မွာပဲ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ (၁၁) ရက္ေန႔မွာ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔ လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (PLA) ေရတပ္ရဲ႕ missile frigate Dongguan ဟာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၊ Palawan ကၽြန္းရဲ႕ ေရမိုင္ ေျခာက္ဆယ္ အကြာမွာရွိတဲ့ Half Moon Shoal ကို ေရာက္ရွိၿပီး ကင္းလွည့္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ လာျပန္ပါတယ္။ Half Moon Shoal ဟာ Spratly Islands ရဲ႕ တစိတ္တပိုင္း ျဖစ္ၿပီး၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ပိုင္နက္ျဖစ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ဘက္က ေၾကျငာ ထားသလို၊ ဖိလစ္ပိုင္ကလဲ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံရဲ႕ internationally defined exclusive economic zone (EEZ) အျဖစ္ အဆိုျပဳ ေၾကျငာ ထားပါတယ္။ ဒီေဒသကို တ႐ုတ္ေရတပ္ စစ္သေဘၤာေတြ ျဖတ္သန္း သြားလာ ခဲ့ဖူးၿပီး၊ ဖိလစ္ပိုင္ ေရတပ္နဲ႔ ထိေတြ႔တဲ့ incidents ေတြ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္ ေရတပ္က ျဖတ္သန္း သြားလာတာ မ ဟုတ္ေတာ့ဘဲ ကင္းလွည့္ လာတာကေတာ့ ပထမဦးဆံုး အႀကိမ္ ျဖစ္လာတဲ့ အတြက္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ တာ၀န္ရွိသူေတြ အ ၾကားမွာ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္လာပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ တကၠသိုလ္၊ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒ ေလ့လာေရး သိပၸံက ႏိုင္ငံျခား စစ္သေဘၤာ ေတြအေနနဲ႔ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ေရပိုင္နက္ အတြင္းကို ၀င္ေရာက္ၿပီး ကင္းလွည့္ပိုင္ခြင့္ မရွိေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ ေၾကျငာခဲ့ပ့ါ တယ္။
ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ထဲမွာ စစ္ေရး ထိေတြ႔မႈေတြ ျဖစ္ပြား လာႏိုင္မလား ဆိုတာကိုေတာ့ ယေန႔ အခ်ိန္ထိမွာ ဘယ္သူမွ တပ္အပ္ေသခ်ာ မေျပာႏိုင္ ၾကေသးပါဘူး။ ေရပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈ ေတြကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းဖို႔ကိုေတာ့ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံ အမ်ားစုနဲ႔ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံမ်ားက တိုက္တြန္း ေနၾကဆဲပါ။ ပဋိပကၡ ေျဖရွင္းေရး မူ၀ါဒမ်ားကိုလဲ သုေတသန အဖြဲ႔အစည္း မ်ားနဲ႔ ပညာရွင္ မ်ားစြာက တင္ျပ ေဆြးေႏြး ေနၾကပါတယ္။ သံတမန္ေရး၊ စစ္ေရး ထိေတြ႔မႈေတြ ျဖစ္ပြာ းသြားေစႏိုင္မယ့္ triggers နဲ႔ drivers ေတြကို ေဖာ္ထုတ္ၿပီး၊ ဘယ္လို စီမံခန္႔ခြဲ သင့္တယ္ ဆိုတာကိုလဲ ေဆြးေႏြး ေဖာ္ထုတ္ ေနၾကပါတယ္။ Scarborough Shoal incident ဟာ တ႐ုတ္နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္တို႔ အၾကားမွာ ျဖစ္ပြားလာတာ ျဖစ္ေပမယ့္၊ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္ လယ္အေရးသာ စစ္ေရး ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္မႈေတြအေနနဲ႔ ႀကီးထြား လာခဲ့ရင္ တိုက္႐ိုက္ ပါ၀င္ ပတ္သက္ေနတဲ့ အျခားႏိုင္ငံ မ်ားနဲ႔ သြယ္၀ိုက္ အက်ဳိးစီးပြားရွိေနတဲ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံတို႔ကိုပဲ စစ္ပြဲထဲ ဆြဲသြင္းသလို ျဖစ္လာႏိုင္တာေၾကာင့္၊ လူအမ်ား က ရင္တမမနဲ႔ ေလ့လာ သံုးသပ္ ေနၾကပါတယ္။ အခု ဆက္လက္ၿပီး ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ အတြင္းက ေရပိုင္နက္ အျငင္း ပြားမႈေတြမွာ ပါ၀င္ ပတ္သက္ေနတဲ့ တ႐ုတ္၊ မေလးရွား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ဗီယက္နမ္၊ ဘ႐ူးႏိုင္း၊ ထိုင္၀မ္တို႔ရဲ႕ အၿပိဳင္အဆိုင္ အ ဆိုျပဳခ်က္မ်ား (competing claims) နဲ႔ မဟာဗ်ဴဟာ အက်ဳိးဆက္မ်ား (strategic implications) ကို ဆက္လက္ တင္ျပပါမယ္။
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)
ခင္မမမ်ဳိး
Ref: ေန႔သစ္္
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ နဲ႔ ဗြီအိုေအသီးသန္႔ ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းခန္း
ဦးသန္းလြင္ထြန္း
29.09.2012
သတင္းမီဒီယာေတြဟာ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ရဲ႕ သိသင့္တဲ့ ကိစၥေတြကို ေၾကာ္ျငာေပးရာ ေရာက္တဲ့ အတြက္ ေက်းဇူး တင္တယ္လို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ မိန္႔ခြန္းေျပာဖုိ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကို လာခဲ့တဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ ခရီးစဥ္အၿပီး ဗြီအိုေအ ျမန္မာပိုင္းက သီးသန္႔ ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းခဲ့စဥ္မွာ ခုလို ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတရဲ႕ ခရီးစဥ္အတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ နယူးေယာက္ ၿမိဳ႕မွာ ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့ ကိစၥ၊ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာညိႇ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ေနရာမွာ ေတြ႔ရတဲ့ အခက္အခဲ၊ စီးပြားေရး အက်ဳိးအျမတ္ေတြကို အခြင့္ထူးခံေတြပဲ မခံစားရေအာင္ ဘယ္လို ကာကြယ္မလဲ ဆုိတဲ့ အေမးေတြကို သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဗြီအိုေအ ဌာနမွဴး ဦးသန္းလြင္ထြန္းနဲ႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္တို႔ သီးသန္႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
သမၼတႀကီးရဲ႕ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ မိန္႔ခြန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို တကမၻာလံုးက၊ ႏုိင္ငံေပါင္းစံုက၊ ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေနၿပီးေတာ့ အသိအမွတ္ ျပဳမႈေတြ ရသြားေစတဲ့ အားလံုး လိႈက္လိႈက္လွဲလွဲ ခ်ီးက်ဴးရတဲ့ မွတ္ေက်ာက္ တင္ႏိုင္တဲ့ မိန္႔ခြန္းပါ။ ဒီေနရာမွာ သတိထားမိတာက အခုလို ေျပာဆုိ သြားတဲ့ ႏုိင္ငံေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြမွာ ဆိုရင္ အဂတိ လုိက္စားမႈနဲ႔၊ သမၼတႀကီးလည္း အရင္ ေျပာဖူးပါတယ္။ ဥပေဒ စိုးမိုးေရး ကိစၥေတြပါ။ တဆက္တည္းမွာပဲ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာဆိုရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေနၿပီးေတာ့ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး ေကာ္မရွင္ ဆိုတာကို ေခါင္းေဆာင္မႈ တာ၀န္ယူထား ေနပါၿပီ။ အဲဒီေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး ေကာ္မရွင္ကို သမၼတႀကီးတို႔ အစိုးရ အဖြဲ႔ အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ား ကူညီပံ့ပိုးမႈေတြ၊ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္မႈေတြ လုပ္သြားမလဲ ဆုိတာ သိပါရေစ။ -
“ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လႊတ္ေတာ္ကလည္း ဒါ သူတို႔ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တဲ့ ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကလည္း rule of law ဆိုၿပီးေတာ့ အၿမဲတမ္း ေျပာေလ့ေျပာထ ရွိတယ္။ ေျပာေလ့ေျပာထ ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး၊ အဂတိလိုက္စားမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဒီဟာက က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အစိုးရ ဘက္ကလည္း လုပ္တယ္။ လႊတ္ေတာ္ကလည္း ဒီလို ၀ိုင္းၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးေတာ့ ဒါက ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေကာင္းတဲ့ အလားအလာ တခု ျဖစ္တယ္ေပါ့။”
ဒီေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ သမၼတႀကီးေရာ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ ျပည္ပခရီး ထြက္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ရန္ကုန္ တိုင္းတြင္းမွာ ရွိတဲ့ တခ်ိဳ႕ ရဲစခန္းေလးေတြကို သြားၿပီးေတာ့ ၾကည့္တယ္။ တရားသူႀကီး အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးတယ္ ဆိုတာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ၾကားပါတယ္။ အဲဒီေနရာမွာ တခ်က္ေပါ့ေနာ္၊ ဒါကေတာ့ လက္ေတြ႔ ျဖစ္တဲ့ ကိစၥေလးေတြေပါ့။ မိသားစု တစုကို ဖမ္းထားၿပီးေတာ့ အာမခံမေပးတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြကို ေတြ႔ရတယ္ ဆိုတာမ်ိဳး ၾကားပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြနဲ႔ ႀကံဳလာရင္ အစိုးရ အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ား တံု႔ျပန္ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ အစီအစဥ္ ရွိလဲခင္ဗ်။ -
“ဒီကိစၥက က်ေနာ္ ထင္တယ္၊ ဥပေဒ အတိုင္းပဲ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ၾကရမယ့္ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒနဲ႔ မညီညြတ္ တာကို လုပ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒီအဖြဲ႔ကေန သြားၿပီးေတာ့ ရဲစခန္းေတြကို ၾကည့္တယ္၊ မွန္တယ္ ျပဳတယ္ ဆိုရင္ ဒါကို ဥပေဒအတိုင္း ျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔က အစိုးရပိုင္းက ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ရွိပါတယ္။”
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေပါ့ေနာ္၊ သမၼတႀကီး အေနနဲ႔ ဒီျပည္ပခရီးကို မထြက္ခင္ မွာလည္း မၾကာေသးခင္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ အလားတူပဲ ျပည္ပကို ေရာက္တဲ့ အခါမွာလည္း အထူးတလည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သမၼတႀကီးကို လာၿပီးေတာ့ ႏႈတ္ဆက္ ဂါရ၀ျပဳတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘယ္လို အေၾကာင္းေတြနဲ႔ ထူးထူးျခားျခားေလးမ်ား ျပည္ပမွာေရာက္တုန္း ေဆြးေႏြးျဖစ္တယ္ဆိုတာ သိပါရေစခင္ဗ်။ -
“သူတို႔ကေတာ့ က်ေနာ့္ကို အႀကီးအကဲ တေယာက္အေနနဲ႔ သူလည္း ဒီမွာေရာက္ေနတယ္၊ က်ေနာ္ ကလည္း ဒီ UN ရဲ႕ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ မိန္႔ခြန္းေျပာဖို႔ လာတယ္ ဆိုေတာ့ သူကေတာ့ လာၿပီးေတာ့ ေတြ႔ဆံု ႏႈတ္ဆက္တဲ့ သေဘာပါ။ ဘာမွေတာ့ ေထြေထြထူးထူး တိုင္ပင္တာ ေျပာတာေတြ မရွိပါဘူး။ ႏႈတ္ဆက္တဲ့ သေဘာပါပဲ။”
ေစာေစာတုန္းက က်ေနာ္ ေျပာတဲ့အထဲမွာ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ေကာ္မရွင္ေတြေပါ့ေနာ္၊ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ေကာ္မရွင္ေတြ ကိစၥမွာ ထူးျခားတဲ့၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သက္တမ္း ႏုနယ္ေသးတဲ့ ဥပေဒျပဳ လႊတ္ေတာ္ အေျခအေနနဲ႔ သမၼတႀကီး တို႔ရဲ႕ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို တစိုက္မက္မက္ လုပ္ေနတဲ့ အစိုးရ အဖြဲ႔ၾကားထဲမွာ အမ်ား အျမင္ေပါ့ေနာ္၊ အျပင္ဘက္ကအျမင္မွာ နည္းနည္း တင္းမာမႈေတြ ရွိေနတယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့ေနာ္။ လႊတ္ေတာ္ေကာ္မရွင္ေတြကို ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ ထားရွိေရး ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျငင္းၾက ခုန္ၾကတဲ့ ပံုစံေလးေတြ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ အေျခခံဥပေဒ ဆိုင္ရာ ခံု႐ံုးအဖြဲ႔ကို ႏုတ္ထြက္ ခိုင္းလိုက္ရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ခဲ့ေတာ့ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ဒါကို ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ crisis ေပါ့ေနာ္၊ ျပႆနာႀကီးတရပ္ လို႔ေတာင္ ေျပာခ်င္တဲ့သူေတြ ရွိေနၾကတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီေတာ့ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သမၼတႀကီးရဲ႕ အျမင္ကို ရွင္းျပေပးပါလား။ -
“ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒမွာ ျပႆနာတရပ္ ရွိလာလို႔ရွိရင္၊ ေနာက္တခါ ဒီ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒက တာ၀န္ေပးထားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒဆိုင္ရာ ခံု႐ံုးကေန ဒီျပႆနာကို ေျဖရွင္းေပးဖို႔ တာ၀န္ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီ အေျခခံဥပေဒ ခံု႐ံုးကေနၿပီးေတာ့ ေျဖရွင္းေပးတဲ့ ကိစၥတခုကို လႊတ္ေတာ္ကေန မွန္တယ္ မွားတယ္၊ ဒါကေတာ့ သူတို႔ပဲ ဆံုးျဖတ္ၿပီးေတာ့ လုိက္နာ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ ကိစၥေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ မွားတယ္ဆိုရင္လည္း ဒါ သူတို႔ရဲ႕ အမ်ားစုနဲ႔ မွားတဲ့အေၾကာင္း၊ မွန္တယ္ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း ဒါ သူတို႔ရဲ႕ အပိုင္းပါပဲ။ ဒီကိစၥေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ေတာ့၊ အစိုးရပိုင္းနဲ႔ေတာ့ ျပႆနာ မရွိဘူး။ သုိ႔ေသာ္လည္း ပထမ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ခုနကလို ဒီလူေတြ ထြက္သြားရေအာင္ ျဖစ္မယ့္အစားေပါ့ေလ။ တျခား ထြက္ေပါက္ တခု ရွိပါေသးတယ္။ ဒီထြက္ေပါက္ကေတာ့ ခုနကလို လႊတ္ေတာ္မွာ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒမွာ အခန္း (၂၀) မွာ ျပဌာန္းထားတယ္။ amendment ေပါ့။ ျပင္ဆင္လို႔ ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒထဲမွာ တိတိက်က်နဲ႔ မပါဘူးဆိုရင္ တိတိက်က် ပါေအာင္ ထပ္ၿပီးေတာ့ ထည့္လို႔ရတယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ ဒီဟာေလး လမ္းေၾကာင္းေလးေတာ့ ေပးလိုက္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ဒီအဖြဲ႔အစည္းႏွစ္ခုဟာ သီးျခား ေဆာင္ရြက္ေပးထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ႏွစ္ခုျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ႀကိဳက္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး လမ္းေၾကာင္းကို သူတို႔ ေရြးခ်ယ္သြားျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။”
သမၼတႀကီးရဲ႕ ကုလသမဂၢ မိန္႔ခြန္းမွာပဲ က်ေနာ္ သတိထားမိတဲ့အခ်က္က အရင္အစိုးရဟာ စစ္တပ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့၊ အမိန္႔အာဏာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အစိုးရ၊ အခုဆိုရင္ အရပ္သား အစိုးရ အေနနဲ႔ ဥပေဒျပဳ အဖြဲ႔ေတြ၊ အတိုက္အခံေတြနဲ႔ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညိႇိၿပီးေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ရတဲ့ အစိုးရပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္လာၿပီဆိုေတာ့၊ ဒီလို အထူးသျဖင့္ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညႇိၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ရတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမွာ ဘယ္လို အခက္အခဲမ်ိဳးေတြ ရွိေနလဲ။ -
“အမွန္ကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကလည္း ဥပေဒျပဳေရးအပိုင္းမွာ သီးျခား လုပ္ေဆာင္ခြင့္ သူ႔မွာရွိတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အဓိက တာ၀န္ကေတာ့ ဥပေဒျပဳေရး အပိုင္းေပါ့ေလ။ က်ေနာ္တုိ႔ အစိုးရပိုင္းဆိုတာက အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အပိုင္းေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အရ မ႑ိဳင္ႀကီး သံုးခုေပါ့။ ဥပေဒျပဳေရးအပိုင္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အပိုင္းနဲ႔ တရားစီရင္ေရး အပိုင္း ဆိုၿပီးေတာ့ ဒီလို ခြဲျခားၿပီးေတာ့ သတ္မွတ္ေပးထားပါတယ္။ အမွန္ကေတာ့ ကိုယ့္အလုပ္ ကိုယ္လုပ္ၾကတဲ့အပိုင္းပါပဲ။ သုိ႔ေသာ္လည္း တခုနဲ႔တခုက ထိန္းေက်ာင္းေပးဖို႔ ဆိုတဲ့ဟာကလည္း ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒထဲမွာ ပါပါတယ္။ အမွားအယြင္း မရွိရေအာင္၊ အစိုးရအဖြဲ႔ကလည္း ခုနကလို တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြ လႊတ္ေတာ္ကို ေထာက္ျပစရာ ရွိတာ ေထာက္ျပ ရမွာျဖစ္သလို၊ လႊတ္ေတာ္ အပိုင္းကလည္း အစိုးရအဖြဲ႔ကို ေထာက္ျပရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အရ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ခံယူထားပါတယ္။”
သမၼတႀကီးရဲ႕ အခု ကုလသမဂၢ ညီလာခံနဲ႔ တိုက္ဆိုင္ၿပီးေတာ့ လာတဲ့ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္က ေအာင္ျမင္မႈေတြ ေတာ္ေတာ္ ၾကားရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ သမၼတႀကီး ဒီမွာရွိေနတုန္းမွာပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ပို႔ကုန္ေတြကို ပိတ္ဆို႔ထားတဲ့ ကိစၥ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပယ္ဖ်က္ေပးမယ္ ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္လည္း ထြက္ပါတယ္။ ဒီလို ပို႔ကုန္ေတြ ပိတ္ဆို႔ထားမႈ ပယ္ဖ်က္လိုက္ၿပီဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့၊ တခ်ိဳ႕က စိုးရိမ္ေနတယ္ေပါေ့နာ္၊ cronies လို႔ေခၚတဲ့ အခြင့္ထူးခံ လူနည္းစုပဲ အသာစီး ရယူၿပီးေတာ့ စီးပြားလမ္းျဖစ္သြားမယ့္ ပံုစံမ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္ဆိုရင္ သမၼတႀကီးရဲ႕ အျမင္က ဘယ္လိုမ်ား ကူညီေဆာင္ရြက္ဖို႔ ရွိမလဲ။ -
“ဒီဟာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ investment law နဲ႔သြားၿပီးေတာ့ ဆိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ investment law မွာလည္း ကိုယ့္ႏုိင္ငံသား၊ ေနာက္တခါ ႏုိင္ငံျခားသား စသည္ျဖင့္ေပါ့ေလ။ ႏုိင္ငံငျခားကေန လာၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတယ္ ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔က မူ၀ါဒ ေပးထားပါတယ္။ တစ္အခ်က္ကေတာ့ ကိုယ့္ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို မထိခိုက္ေစရဘူး။ ႏွစ္အခ်က္ကေတာ့ ကိုယ့္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို မထိခိုက္ေစရဘူး။ ဥပမာ - အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကေန လာၿပီးေတာ့ လက္၀ါးႀကီး အုပ္သြားတာ၊ တ႐ုတ္ကပဲ လာၿပီးေတာ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ လက္၀ါးႀကီး အုပ္သြားတာ ဆိုရင္ ႏုိင္ငံလည္း သိကၡာက်တယ္ေလ။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ့္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာလည္း မထိခိုက္ေစရဘူး။ ေနာက္တခုကေတာ့ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာ ဆိုေတာ့ ႏုိင္ငံေရး သမားနဲ႔ စီးပြားေရး သမားဟာ သိပ္ၿပီးေတာ့ အခ်ိတ္အဆက္ လုပ္ၿပီးေတာ့မွ လႈပ္ရွားရတဲ့သေဘာ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ - ႏုိင္ငံေရး သမားကလည္း မဲေရြးဖို႔ဆိုရင္ စီးပြားေရးသမားဆီက လုိတဲ့ေငြကို အလွဴခံရတာေတြ၊ လက္ခံရတာေတြ၊ ဒါေတြ ရွိတာေပါ့။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ႏုိင္ငံေရးသမား အာဏာရတဲ့အခါမွာလည္း စီးပြားေရး သမားကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ေနရာေပးရတာေတြလည္း ရွိတာေပါ့။ သို႔ေသာ္လည္း ဒီဟာေတြက သိပ္ၿပီးေတာ့ ထဲထဲ၀င္၀င္နဲ႔ သိပ္ၿပီးေတာ့ မ်ားလာလို႔ရွိရင္ စီးပြားေရးသမားက အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာမွာလာၿပီးေတာ့ ခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့ သေဘာမ်ိဳးေတြ သက္ေရာက္ႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကိုေတာ့ မထိခိုက္ေစ ရဘူး။ ေနာက္တခုကေတာ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို က်ေနာ္တို႔ မပ်က္ယြင္း ေစရဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ရွိသမွ် အကုန္ထုတ္ယူၿပီးေတာ့ အကုန္လုပ္သြားလို႔ေတာ့ မျဖစ္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သားစဥ္ေျမးဆက္ ခ်န္ထားခဲ့ရဦးမွာ။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လာၿပီးေတာ့ ဒီလို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံျခင္းအားျဖင့္ ကိုယ့္တိုင္းရင္းသားရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ထိခိုက္စရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ဒါကို အကာအကြယ္ ေပးထားပါတယ္။ ေနာက္တခုကလည္း investment law နဲ႔လည္း အကာအကြယ္ ေပးထားတယ္။”
အခု ဒီခရီးစဥ္အတြင္းမွာဆိုရင္ သမၼတႀကီးဟာ ျပည္ပမွာရွိေနတဲ့ ျပည္ပ မီဒီယာေတြနဲ႔ေရာ၊ ျမန္မာလို အသံလႊင့္ေနတဲ့ ျမန္မာမီဒီယာ ေတြနဲ႔ေရာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အခ်ိန္ေပးၿပီးေတာ့ ေတြ႔ဆံုခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီလို မီဒီယာေတြရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့၊ ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ မီဒီယာေတြကိုလည္း လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ေပးေနတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ၾကားရပါတယ္။ သမၼတႀကီး အေနနဲ႔ ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့ ဘာေတြ ျဖစ္ေစခ်င္လဲ၊ ဘာေတြျမင္ခ်င္လဲ ဆိုတာ သိပါရေစ။ -
“အမွန္ကေတာ့ ဒီ မီဒီယာေတြကေတာ့ အမ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ရဲ႕ သိသင့္သိထိုက္တဲ့ ကိစၥေတြကို ေၾကာ္ျငာေပးတဲ့ သေဘာပါ။ ေၾကာျငာေပးတဲ့ သေဘာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တိုင္းျပည္အေနနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ေတာ့ ေက်းဇူးတင္ရတာေပါ့။ မီဒီယာကို ေက်းဇူးတင္ရမယ့္သေဘာ က်ေနာ္တို႔ ရွိပါတယ္။ ဒီလို ေတြ႔ဆံု ေျပာၾကားၿပီးမွပဲ ခင္ဗ်ားတို႔ ခုနကလို ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ဟာ၊ လႊင့္လိုက္တဲ့ ဟာေတြက အမ်ားျပည္သူ သိရွိမယ္၊ နားလည္မယ္၊ သေဘာေပါက္သြားမယ္ ဆိုတာ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။”
ဒီႏုိင္ငံမွာဆိုရင္ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္မွာေပါ့ေနာ္၊ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ဆိုရင္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနအေလ်ာက္ ေန႔စဥ္ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အိမ္ျဖဴေတာ္ ဆိုရင္လည္း အိမ္ျဖဴေတာ္ရဲ႕ ေန႔စဥ္သတင္း ထုတ္ျပန္တာ ရွိပါတယ္။ အလားတူပဲ သမၼတႀကီး ကိုယ္တိုင္လည္း လိုအပ္ရင္ လိုအပ္သလို သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲေတြ လုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေရာ သမၼတႀကီး အေနနဲ႔ အခ်ိန္ေပးႏုိင္ရင္ ဒါမ်ိဳးေတြ လုပ္ေပးဖို႔ ရွိႏိုင္မလား။ -
“အမွန္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္ေလး တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ရင့္က်က္လာရင္ ဒါေတြက က်ေနာ္တို႔ လုပ္သြားရမယ္။ အခုကေတာ့ ဒီမိုကေရစီ အေတြ႔အႀကံဳေတြ၊ အေလ့အက်င့္ေတြကလည္း တႏွစ္ခြဲကာလအတြင္း ဆိုေတာ့ အေတာ္ေလး က်ေနာ္တုိ႔က ႏုနယ္ပါေသးတယ္။ ေနာင္က်ရင္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီ က်င့္စဥ္နဲ႔အညီ ဒါေတြ လုပ္သြားရမွာပါ။”
သမၼတႀကီးအေနနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကို သီးသန္႔ ႏုိင္ငံေတာ္ အလည္အပတ္ ခရီးစဥ္ ထပ္လာဖို႔ေရာ ရွိပါေသးသလား။ -
“ေလာေလာဆယ္ေတာ့ မရွိပါဘူး။”
ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်။
Ref: VOA News
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ျမန္မာႏုိင္ငံျပန္လည္ေရာက္ရွိ
2012-10-01
အေမရိကန္ႏုိင္ငံကို (၈) ရက္ၾကာခရီး သြားေရာက္ခဲ့ျပီး ျမန္မာနုိင္ငံကို ျပန္လည္ေရာက္ ရိွတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ျပည္သူေတြက ဒီကေန႔ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္မွာ ႀကိဳဆို ခဲ့ႀကပါတယ္။
သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္ကို သမၼတရံုး၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္း၊ ရန္ကုန္တိုင္း ၀န္ႀကီးခ်ဴပ္ ဦးျမင့္ေဆြ၊ သမၼတ အႀကံေပး အဖြဲ႔၀င္ ဦးတင္ေမာင္သန္း၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရုပ္ရွင္ အစည္းအရံုး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္း စတဲ့ စီးပြားေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြ အပါအ၀င္ လူအင္အား (၁၀၀၀) ေက်ာ္က ရန္ကုန္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ မဂၤလာဒုံေလဆိပ္မွာ လာေရာက္ ႀကိဳဆို ခဲ့ၾကပါတယ္။
ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ နယူးေရာက္ျမိဳ႔ ကုလသမဂၢ ရုံးခ်ဳပ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ၆၇ ၾကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံ တက္ေရာက္ဖုိ႔ စက္တင္ဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ထြက္ခြာခဲ့ျပီး ဒီကေန႔ ျပန္လည္ေရာက္ရိွ ခဲ့တာပါ။
ႀကိဳဆိုသူေတြ ထဲက အဆိုေတာ္ ကိုစည္သူလြင္က RFA ကို အခုလိုေျပာပါတယ္။
“ဂီတအစည္းအရံုးက လာျပီးေတာ့ ၾကိိဳဆုိၾကတယ္ေလ၊ သူစျပီးေတာ့ တာ၀န္ယူတဲ့ အခ်ိန္က စျပီးေတာ့ေပါ့ေနာ္။ ေျပာင္းလဲမႈေတြ အမ်ားၾကီး ေျပာတဲ့ အတုိင္းကို လုပ္ေဆာင္တာလည္း ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီအတြက္ ၀မ္းသာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ကေတာ့ အဓိက အႏုပညာ သမားေတြ ဆုိေတာ့ေပါ့ေနာ္။ ဘယ္သူပဲ တက္လာ တက္လာပါ၊ တကယ္ႏုိင္ငံ အတြက္ အက်ိဳးရွိမယ့္ အလုပ္ေတြ လုပ္တဲ့ သူကိုပဲ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဆက္ျပီးေတာ့ ဒီထက္မက အေျပာင္းအလဲေတြလည္း ဆက္ျပီးေတာ့ ၾကံဳလိမ့္အုန္းမယ္၊ ဒီထက္ ပုိျပီးေတာ့ ေကာင္းလာ လိမ့္အုန္းမယ္ လို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ယံုလည္း ယံုၾကည္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က ေလးစားျပီးသားပ။ါ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ လာၾကိဳတာပါ။”
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ခရီးစဥ္ အတြင္း ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ႔သလို ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္း၊ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္၊ အေမရိကန္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အျပင္ အာအက္ဖ္ေအ ျမန္မာပိုင္း ဌာန အပါအ၀င္ တျခား သတင္းဌာနေတြနဲ႔လည္း ေတြ႕ဆံုခဲ႔ပါတယ္။
Ref: RFA News
ႏုိင္ငံေတာ္စီမံကိန္းမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိဖုိ႔လုိ
2012-10-01
လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း အပါအ၀င္ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ သယံဇာတနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ စီမံကိန္းေတြ အေကာင္အထည္ေဖၚရာမွာ ထင္သာျမင္သာ ရိွမွႈ အေရးႀကီးေႀကာင္း ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္က နယူးေရာက္တိုင္းမ္စ္ သတင္းစာနဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ေျပာႀကား လိုက္ပါတယ္။
ျမန္မာ့နုိ္င္ငံေရး စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး နယူးေရာက္တိုင္းမ္စ္ သတင္းစာ နဲ႔ စက္တင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ခဲ့ျပီး သတင္းစာက မေန႔က ထုတ္ျပန္ လိုက္တာပါ။
စစ္ကိုင္းတုိင္း မံုရြာခရိုင္ ၀က္ေမွးရြာနားက လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေႀကးနီစီမံကိန္း အပါအ၀င္ သဘာ၀ သယံဇာတေတြ တူးေဖၚ ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ နုိင္ငံေတာ္ စီမံကိန္းေတြမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရိွတဲ့ အတြက္ အခ်ိန္ေႏွာင္းမွ ေဒသခံ ျပည္သူေတြ သိရိွ ရတာေႀကာင့္ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ေနရေႀကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္က ေျပာပါတယ္။
ဒါေႀကာင့္ စီမံကိန္းေတြ အေကာင္အထည္ေဖၚေတာ့မယ္ ဆိုရင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရိွဖို႔ဟာ အဓိက က်ေႀကာင္းကိုလည္း ေထာက္ျပ ခဲ့ပါတယ္။
ပြင့္လင္းျမင္သာမႈဟာ နုိင္ငံေရးမွာ တင္မကဘဲ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ မႈနဲ႔ အေကာင္အထည္ ေဖၚမႈေတြ မွာပါ သဟဇာတျဖစ္မႈကို တြန္းအားျဖစ္ေစတယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္က ေျပာပါတယ္။
Ref: RFA News
ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆႏၵျပပဲြ ဦးေဆာင္သူႏွစ္ဦး စမ္းေခ်ာင္း တရားရုံး ဆင့္ေခၚ
2012-10-01
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေန႔က လမ္းေလွ်ာက္ဆႏၵျပပဲြမွာ ဦးေဆာင္ ပါ၀င္ခဲ့ႀကတဲ့ ကခ်င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကြန္ရက္ ေခါင္းေဆာင္ ဦးမရန္ေဂ်ာ္ဂြန္းနဲ႔ ေဒၚေမစံပယ္ျဖဴ (ေခၚ) အယ္လ္ေခါန္ထြဲ တို႔ကို ဒီကေန႔ မနက္ (၁၀) နာရီမွာ စမ္းေခ်ာင္းျမိဳ႕နယ္ တရားရံုးက ဆင့္ေခၚခဲ့ျပီး လာမယ့္ ေအာက္တိုဘာလ (၃) ရက္ေန႔ကို ရံုးခ်ိန္း သတ္မွတ္ လိုက္ျပီလို႔ သိရပါတယ္။
ဒီအမႈကို ျမဳိ႕နယ္ရဲစခန္းက တရားလိုအျဖစ္ စြဲခ်က္ တင္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကခ်င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကြန္ရက္ေခါင္းေဆာင္ ဦးမရန္ေဂ်ာ္ဂြန္းနဲ႔ ေဒၚေမစံပယ္ျဖဴ တို႔ကို အရပ္ဘက္ အသင္းအဖြဲ႕အစည္း ေတြက ကူညီ ပံ့ပိုးေပးႀကဖို႔ ရိွပါတယ္လို႔ ဦးမရန္ေဂ်ာ္ဂြန္းက ေျပာပါတယ္။
"ဒီေန႔ကေတာ့ ဒီအမႈတြဲကို တရားရံုးကေန လက္ခံျပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ တရားစြဲဆို ထားတဲ့ အေၾကာင္း၊ တရားခြင္အရ တရားဥေပေဒ အရ တရားရံုးကေန ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္သြားမယ့္ အေၾကာင္း၊ ျပီးရင္ သဘက္ခါကို ရံုးခ်ိန္း တစ္ခါတည္း ေခၚလိုက္တယ္၊ ဒီအေပၚမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ မွားယြင္းမႈ လံုးဝ မရွိေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံသား တစ္ေယာက္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ အရ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဒါကိုျပန္ျပီးေတာ့ ေခ်ပျပီးေတာ့ ဒီအမႈကို ရင္ဆုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အကူအညီ ေတာင္းဖို႔ ဆိုတာထက္ အသင္းအဖြဲ႔ေတြ အားလံုးက ဒီကိစၥမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔နဲ႔အတူ ရွိေနျပီဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို သူတို႔က အေၾကာင္းၾကား ပါတယ္။ လူမႈ အသင္းအဖြဲ႔ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္က အရပ္သား လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြေပါ့။"
ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကြန္ရက္ေခါင္းေဆာင္ ဦးမရန္ေဂ်ာ္ဂြန္းနဲ႔ ေဒၚေမစံပယ္ျဖဴ တို႔ဟာ ေအာက္တိုဘာလ (၁၀) ရက္ေန႔ မွာလည္း ဒဂံုျမိဳ႕နယ္ တရားရံုးရဲ႕ ရံုးခ်ိန္း သြားေရာက္ဖို႔ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
Ref: RFA News
ၿမိတ္ ေက်ာက္မီးေသြးသံုး လွ်ပ္စစ္စက္႐ုံ ေဒသခံမ်ား ထပ္မံ ကန္႔ကြက္
ကြန္းခ်မ္း
တနလၤာေန႔၊ ေအာက္တုိဘာလ ၀၁ ရက္ ၂၀၁၂
စံခလပူရီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ တနသၤာရီတိုင္း၏ တတိယေျမာက္ ေက်ာက္မီးေသြး ေလာင္စာသုံး လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အားေပး စက္႐ုံ တည္ေဆာက္မႈ စီမံကိန္းကို ဖ်က္သိမ္းေပးရန္ ေဒသခံ တေထာင့္ငါးရာေက်ာ္ စုေပါင္း လက္မွတ္ျဖင့္ တနလၤာေန႔တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတထံသို႔ ဒုတိယအၾကိမ္ အသနားခံစာ တင္ျပထားေၾကာင္း ဦးေဆာင္ စီစဥ္ေပးသည့္ ၿမိတ္ခ႐ိုင္ ၈၈ ေက်ာင္းသားမ်ားက ေျပာသည္။
ၿမိတ္ၿမိဳ႕နယ္ အေရွ႕ဘက္ ၁၇ မိုင္အကြာ ေလာ့ေလာ့ေက်းရြာ အနီးရွိ ၅ဝ မဂၢါဝပ္ ထုတ္လႊတ္မည့္ ယင္းစက္႐ုံကို ရပ္တန္႔ေပးရန္ ၾသဂုတ္လ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္လည္း ေဒသခံ ၁၅ဝ ခန္႔က သမၼတထံ ပထမအၾကိမ္ တင္ျပခဲ့ေသာ္လည္း အေၾကာင္း ထူးျခားျခင္း မရွိသည့္ အတြက္ ဒုတိယအၾကိမ္ ထပ္မံ တင္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။
ဤတၾကိမ္တြင္ စက္႐ုံတည္ေဆာက္မည့္ ေနရာ အနီးတဝိုက္ရွိ ေက်းရြာမ်ားျဖစ္သည့္ ေက်ာက္ဖ်ာ၊ ေလာ့ေလာ့၊ သမုတ္ႏွင့္ ကြၽဲကူး ေက်း႐ြာမ်ားမွာ ေဒသခံ ၁,၆၇၇ ဦး၏ စုေပါင္း လက္မွတ္မ်ား ပါဝင္သည္။
“ညက တင္လိုက္ၿပီ။ သူတို႔ (ေဒသခံ) အေနနဲ႔ ႐ုံးကနားေတြ စာေတြ ဘာေတြ မစီတတ္ဘူးေလ။ ဘယ္႐ုံးေတြကို တင္ရမွာ ကိုလည္း သူတို႔က သိပ္ၿပီး နားမလည္တဲ့ အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔က စီစဥ္ေပးရတာပါ” ဟု ၿမိတ္ခ႐ိုင္ ၈၈ ေက်ာင္းသား အဖြဲ႔ ျပန္ၾကားေရး တာဝန္ခံ ကိုတင္ကိုကိုဦး က ေျပာသည္။
“မီတာခ သက္သာတဲ့ လွ်ပ္စစ္မီးကို က်ေနာ္တို႔ လိုခ်င္တာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ သိသေလာက္ ေက်ာက္မီးေသြး က ဆိုးက်ိဳးေတြ မ်ားေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ကန္႔ကြက္ဖို႔ လက္မွတ္ထိုးလိုက္တာ” ဟု ေက်ာက္ဖ်ာ ေက်းရြာမွ ကိုဟန္ဝင္းထြန္း က ေျပာသည္။
အသနားခံစာတြင္ တနသၤာရီတိုင္း၊ ၿမိတ္ခ႐ိုင္ အတြင္း လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အား အမွန္ တကယ္ လိုအပ္ေနေသာ္လည္း ေက်ာက္မီးေသြး ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားေၾကာင့္ စီမံကိန္းကို လုံးဝ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္းႏွင့္ စနစ္တက် စီမံႏိုင္မႈ မရွိပါက ယင္း စီမံကိန္းမ်ားေၾကာင့္ပင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ပိုလာႏိုင္ေၾကာင္း ေထာက္ျပ ထားသည္။
၎ျပင္ ေက်ာက္မီးေသြး ေလာင္စာသုံး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးစက္႐ုံ၏ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ႏိုင္ငံတကာမွ ထုတ္ျပန္သည့္ အစီရင္ခံစာႏွင့္ ျပည္တြင္း ပညာရွင္မ်ား၏ ေျပာဆိုခ်က္မ်ားကို ကိုးကား ေထာက္ျပထားၿပီး သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ျဖင့္ အစားထိုး လည္ပတ္ရန္လည္း အၾကံျပဳ ထားသည္။
“ေက်ာက္မီးေသြး စက္႐ုံရဲ့ ဆိုက်ိဳးေတြကို ေနာက္ဆုံး ၂ဝ၁ဝ၊ ၂ဝ၁၁၊ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ေတြမွာ ထုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အစီရင္ ခံစာေတြမွာ လိုက္ရွာတယ္။ ေနာက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံက ပညာရွင္ေတြကို လူကိုယ္တိုင္ ေတြ႔လို႔ရတဲ့ ေနရာဆို ေတြ႔ၿပီး သူတို႔ဆီက အၾကံဉာဏ္ေတြ ေတာင္းၿပီး အခုလို က်ေနာ္တို႔ တင္ျပတာ” ဟု ကိုတင္ကိုကိုဦး က ေျပာသည္။
“ေက်ာက္မီးေသြးသုံး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပး စက္႐ုံအစား ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဆန္စပါးထက္ ေပါမ်ားစြာ ထြက္ရွိလ်က္ရွိ သည့္ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔အား အသုံးျပဳေစလိုပါသည္” ဟု အသနားခံစာတြင္ ပါရွိသည္။
စက္႐ုံသည္ ေလာ့ေလာ့ေက်းရြာ အေျခခံပညာ မူလတန္းေက်ာင္းႏွင့္ ျခံစည္း႐ိုး တခုသာ ျခားၿပီး သမုတ္႐ြာ အထက္တန္းေက်ာင္းႏွင့္ ျမစ္တခုသာ ျခားျခင္း၊ လူေနရပ္ကြက္အတြင္း ရွိျခင္း၊ စက္႐ုံမွ ထြက္မည့္ စြန္႔ပစ္ ပစၥည္းမ်ားသည္ ျမစ္ေခ်ာင္း တေလွ်ာက္ရွိ ေက်း႐ြာမ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ား၏ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္ လုပ္ငန္းႏွင့္ ေရလုပ္ငန္း မ်ားကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင့္ ၾသဂုတ္လ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္လည္း ၿမိတ္ ၈၈ ေက်ာင္းသားမ်ားက ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ေၾကာညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ဖူးသည္။
စက္႐ုံ တည္ေဆာက္မည့္ ေျမမွာလည္း ယခင္အစိုးရ လက္ထက္က လယ္ပိုင္ရွင္ ၁၇ ဦးထံမွ သိမ္းယူ ထားသည့္ ေျမမ်ား ျဖစ္ၿပီး ယေန႔တိုင္ ေျမေျပစာခြန္ ေပးသြင္းထားေၾကာင္းႏွင့္ ၎တို႔၏ ေျမမ်ားကို ျပန္လည္ရရွိလိုေၾကာင္း တနဂၤေႏြေန႔ တြင္ပင္ ေျမရွင္မ်ားက သမၼတထံ စာရြက္ စာတမ္းႏွင့္တကြ တိုင္ၾကားထားသည္။
စက္႐ုံတည္ေဆာက္ရန္အတြက္ တနသၤာရီတိုင္း အစိုးရ လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ ဝန္ၾကီးဌာနႏွင့္ သန္းၿဖိဳးသူ ကုမၸဏီ လိမိတက္ တို႔က ဇူလိုင္လတြင္ သေဘာတူ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့ၾကၿပီး ၁၈ လအတြင္း အၿပီးေဆာက္လုပ္ သြားမည္ဟု ဆိုသည္။
တနသၤာရီတိုင္းတြင္ မဂၢါဝပ္ ၄,ဝဝဝ ထုတ္ ထားဝယ္၊ ၈ မဂၢါဝပ္ထုတ္ ေကာ့ေသာင္းႏွင့္ ၅ဝ မဂၢါဝပ္ထုတ္ ၿမိတ္ ေက်ာက္မီးေသြး ေလာင္စာသုံး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပး စက္႐ုံ ၃ ခု ရွိသည့္အနက္ ေဒသခံမ်ား၏ ကန္႔ကြက္မႈေၾကာင့္ ထားဝယ္ ေရနက္ ဆိပ္ကမ္း၏ အစိတ္အပိုင္း တခု ျဖစ္သည့္ ထားဝယ္ ေက်ာက္မီးေသြးသံုး စက္႐ုံကို ဇန္နဝါရီ လဆန္းပိုင္းတြင္ အစိုးရက ရပ္ဆိုင္းေပးမည္ဟု ေၾကညာခဲ့ၿပီး က်န္စက္႐ုံ ႏွစ္ခုမွာလည္း ကန္႔ကြက္မႈမ်ားႏွင့္ ၾကဳံေနရဆဲ ျဖစ္သည္။
ပအိုးဝ္ လူငယ္မ်ား အစည္းအ႐ုံးမွ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ျပန္သည့္ ‘အဆိပ္သင့္ တိမ္မ်ား’ အစီရင္ခံစာ အရ
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေက်ာက္မီးေသြး ေလာင္စာသုံး လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အားေပး စက္႐ုံ ခုႏွစ္႐ုံ ရွိသည့္အနက္ မဂၢါဝပ္ ၁၂ဝ ထုတ္ တီက်စ္ႏွင့္ မဂၢါဝပ္ ၃၆၉ ထုတ္ မိုင္းခုတ္ ေက်ာက္မီးေသြး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပး စက္႐ုံမ်ားမွာ လည္ပတ္ လ်က္ရွိၿပီး က်န္ ငါး႐ုံမွာ လ်ာထား အဆင့္တြင္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
Ref: မဇၽၥိမ
သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္း ၂ ခုမွ ေဒၚလာ ၁၆ ဘီလီယံေက်ာ္ ျမတ္
ဖိုးသိုက္
October 1, 2012
ရတနာႏွင့္ ရဲတံခြန္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းႀကီးႏွစ္ခုမွ ၿပီးခဲ့သည့္ ဘ႑ာေရးႏွစ္ ၆ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း အျမတ္၀င္ေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၆.၆ ဘီလီယံေက်ာ္ ရရိွခဲ့ေၾကာင္း စြမ္းအင္ ၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္သည့္ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။
အဆိုပါစီမံကိန္း ႏွစ္ခုမွ ၂၀၀၆-၀၇ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ အျမတ္၀င္ေငြ ေဒၚလာ ၂.၁ ဘီလီယံေက်ာ္၊ ၂၀၀၇-၀၈ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ေဒၚလာ၂.၄ ဘီလီယံေက်ာ္၊ ၂၀၀၈-၀၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ေဒၚလာ ၂.၈ ဘီလီယံေက်ာ္၊ ၂၀၀၉-၁၀ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ေဒၚလာ၂.၆ ဘီလီယံေက်ာ္၊ ၂၀၁၀-၁၁ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ေဒၚလာ၂.၉ ဘီလီယံေက်ာ္၊ ၂၀၁၁-၁၂ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ေဒၚလာ ၃.၆ ဘီလီယံေက်ာ္ ႏွစ္စဥ္ အျမတ္၀င္ေငြရရိွထားေၾကာင္း သိရွိရသည္။
ရတနာစီမံကိန္းကို ၁၉၉၈ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ခဲ့ကာ ၂၀၀၃-၀၄ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ စတင္ အရင္းေၾကခဲ့ၿပီး အလားတူ ရဲတံခြန္ စီမံကိန္းမွာလည္း ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ စတင္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ် ခဲ့ကာ ၂၀၀၆- ၀၇ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ စတင္ အရင္းေၾကခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။
ယင္းစီမံကိန္းႏွစ္ခုမွ ႏွစ္စဥ္အျမတ္၀င္ေငြ ရရိွေနသည့္အျပင္ လုပ္ငန္းသေဘာအရ ခ်ဳပ္ဆိုထားသည့္ စာခ်ဳပ္အရ ရတနာ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းမွာ ျပည္တြင္း သံုးစြဲေရး အတြက္ ရပိုင္ခြင့္ရိွသည့္ အထဲမွ တေန႔လွ်င္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ကုဗေပသန္း ၂၀၀ ခန္႔ ရရိွသည့္အနက္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ကုဗေပ သန္း ၁၅၀ ေက်ာ္ကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အတြင္းရိွ ဓာတ္ေငြ႔သံုး ဓာတ္အားေပး စက္႐ံုမ်ားသို႔ ေန႔စဥ္ဦးစားေပး ပို႔လႊတ္ေပးေနၿပီး ရဲတံခြန္ စီမံကိန္းမွလည္း အလားတူ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ႏွင့္အတူ ထြက္ရိွသည့္ ေလဆီ (အေပါ့စားေရနံ) ကို ျပည္တြင္းတြင္ ခ်က္လုပ္ၿပီး ထုတ္လုပ္ သံုးစြဲမႈရိွေၾကာင္း သိရသည္။
“ျမန္မာ့ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔လုပ္ငန္းက ျပည္တြင္းမွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြအေပၚ ရွယ္ယာ ပိုင္ဆိုင္မႈက အေပၚယံ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရိွတာေၾကာင့္ အက်ိဳး ခံစားခြင့္က နည္းလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ရေပမယ့္ အမွန္တကယ္မွာေတာ့ ဒီစီမံကိန္းေတြကေန အစုရွယ္ယာ ရာခိုင္ႏႈန္းအတြက္ ရေငြ၊ ဓာတ္ေငြ႔သယ္ေဆာင္ခ ရေငြ၊ ပိုက္လမ္းျဖတ္သန္းခ ရေငြ၊ ေလ့က်င့္ ပညာသင္ၾကားေရး ရန္ပံုေငြအတြက္ ၀င္ေငြခြန္နဲ႔အတူ ခိုင္ေၾကး (Royalty) လို႔ ေခၚတဲ့ ရပိုင္ခြင့္ေတြကို အက်ိဳးခံစားခြင့္ အျပည့္အ၀ရိွပါတယ္” ဟု စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနမွ အမည္မေဖာ္လိုသူ အဆင့္ျမင့္ အရာရိွတဦးက ေျပာသည္။
“လုပ္ငန္းသေဘာအရ ထုတ္လုပ္မႈအေပၚ ခြဲေ၀ခံစားေရးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ သတ္မွတ္ အခ်ိန္ ကာလနဲ႔ အညီ ကန္ထ႐ိုက္တာ ကုမၸဏီက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏံွၿပီး ရွာေဖြ၊ တူးေဖာ္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားရတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ MOGE က အစုရွယ္ယာ မပါ၀င္ေသးဘူး။ တကယ္လို႔ စီးပြားျဖစ္ ရွာေဖြေတြ႔ရိွေၾကာင္း ေၾကညာခ်ိန္မွာေတာ့ စာခ်ဳပ္မွာပါတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္က ပါ၀င္ခြင့္ရိွတဲ့ အစုရွယ္ယာကို MOGE က ပါ၀င္မွာျဖစ္တယ္။ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ကန္ထ႐ိုက္တာ ကုမၸဏီက သတ္မွတ္ခ်ိန္ ကာလအတြင္းမွာ စီးပြားျဖစ္ ရွာေဖြ မတူးေဖာ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ အဆံုး႐ံႈးခံၿပီး လုပ္ကြက္ကေန ထြက္သြားေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၄င္းက ဆက္လက္ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနသည့္ တျခားစီမံကိန္းႏွစ္ခုျဖစ္ေသာ ေရႊႏွင့္ ေဇာတိက သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ စီမံကိန္း မ်ားမွလည္း လာမည့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည့္ အတြက္ အျမတ္၀င္ေငြမ်ားႏွင့္အတူ ျပည္တြင္းသံုး စြဲရန္အတြက္ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ကိုလည္း အခ်ိဳးက် ခံစားခြင့္ထပ္မံ ရရိွမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာ့ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းမ်ားအေပၚ ႏိုင္ငံျခား ကုမၸဏီမ်ားက ရွယ္ယာ ပိုင္ဆိုင္မႈ အေျခအေန မွာ ရတနာ စီမံကိန္းတြင္ TOTAL ကုမဏီ ၃၁.၂၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ UNOCAL ကုမၸဏီ ၂၈.၂၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ PTTEP ကုမၸဏီ ၂၅.၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ရဲတံခြန္ စီမံကိန္းတြင္ PETRONAS ကုမၸဏီ ၄၀.၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ NIPPON ကုမၸဏီက ၁၉.၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ PTTEP ကုမၸဏီက ၁၉.၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ေရႊစီမံကိန္းတြင္ DAEWOO ကုမၸဏီ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ OVL ကုမၸဏီက ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ GAIL ကုမၸဏီက ၈.၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ GOGAS ကုမၸဏီ ၈.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ေဇာတိက စီမံကိန္းတြင္ PTTEP ကုမၸဏီက ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွယ္ယာပိုင္ဆိုင္မႈရိွသည္။
ယခုႏွစ္ ဇြန္လအေစာပိုင္း ဥေရာပခရီးစဥ္အတြင္း ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ (ILO)သို႔ေရာက္ရွိစဥ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံရာ၌ သတိထားရမည့္ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာအစိုးရပိုင္ ျမန္မာ့ေရနံႏွင့္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔လုပ္ငန္း (MOGE) သည္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ တာဝန္ယူမႈ မရွိသည့္အတြက္ ထိုအေျခအေနမွ မတိုးတက္လာသေရြ႕ ႏိုင္ငံျခား ကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင့္ MOGE ႏွင့္ ပူးတြဲ အလုပ္လုပ္ျခင္း မျပဳၾကရန္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာဆိုခဲ့ဖူးသည္။
“စြမ္းအင္က႑မွာ ဖက္စပ္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားက ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ ျမန္မာ့ေရနံႏွင့္ သဘာဝ ဓတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းဟာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေရာ တာဝန္ယူမႈပါ ေလာေလာဆယ္ မရွိပါဘူး” ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာခဲ့သည္။
ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ဘ႑ာေရး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအတြက္ ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔ (IMF) ၏ က်င္းထံုး နည္းနာ ကဲ့သို႔ေသာ ႏုိင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳ စံႏႈန္းမ်ားကို လိုက္နာရန္လိုသည္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာဆိုခဲ့သည္။
Ref: ဧရာဝတီ
Posts
