Wednesday, 21 January 2009
ကိုစိုး
စစ္အစိုးရက ေထာင္ဒဏ္ ၆၈ ႏွစ္ ခ်မွတ္ထားေသာ သံဃာ့ တပ္ေပါင္းစု အဖြဲ႔ ဦးေဆာင္ သံဃာေတာ္ တပါးျဖစ္သည့္ အရွင္ဂမၻီရကို ၿပီးခဲ့သည့္ စေနေန႔က မႏၲေလးၿမိဳ႕ အိုးဘုိေထာင္မွ စစ္ကိုင္းတိုင္း ခႏၲီးေထာင္သို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ လိုက္ေၾကာင္း မိသားစု၀င္တဦးက ေျပာသည္။
အရွင္ဂမၻီရအား ေထာင္ေျပာင္းလိုက္သည္ကို မိသားစုသို႔ အေၾကာင္းၾကားျခင္း မရွိေၾကာင္းႏွင့္ ယေန႔ ေထာင္၀င္စာ သြားေရာက္ ေတြ႔သည့္ အခ်ိန္တြင္မွ သိရွိရျခင္းျဖစ္သည္ဟု အရွင္ဂမၻီရ၏ ညီမ ေတာ္စပ္သူ မခင္သူေဌးက ေျပာျပသည္။
“အေမနဲ႔ ေမာင္ေလးက ဒီေန႔ ၆နာရီေလာက္ကတည္းက အိမ္ကထြက္တယ္တဲ့၊ ေထာင္ေရာက္ေတာ့ ဦးပဥၹင္းကို ခႏၱီးေထာင္ကို ပို႔လုိက္ၿပီတဲ့၊ စေနေန႔ကတည္း က ပို႔လိုက္တယ္တဲ့၊ အေၾကာင္းမၾကားဘူး၊ က်န္းမာေရးအေျခ အေန စိတ္ပူတယ္ဆိုေတာ့ က်န္းမာေရး အေျခအေန ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ေနမွာပါတဲ့၊ ေဆးစစ္ၿပီးမွ ေသခ်ာမွ ပို႔တာ ျဖစ္မွာပါလို႔ ေထာင္မွဴးက ေျပာတယ္”ဟု မခင္သူေဌးက ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။
မိသားစုႏွင့္ ေပးမေတြ႔ခ်င္ေသာေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ အရွင္ဂမၻီရကို ေထာင္ေျပာင္းလိုက္ေၾကာင္း ေျပာဆိုျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။
ယခင္ရက္မ်ားက အရွင္ဂမၻီရ အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပသည္ဟူေသာ သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေသအခ်ာ မသိရ ေသးေသာ္လည္း ဇန္န၀ါရီ ၁၃ ရက္က စတင္ၿပီး အရွင္ဂမၻီရ အစာမစား၊ ေရမေသာက္၊ ေရမခ်ိဳးဟူေသာ သတင္းမ်ား ၾကားသိရေၾကာင္း၊ ဆက္လက္၍ စုံစမ္းေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း မခင္သူေဌးက ေျပာသည္။
အဆိုပါ အရွင္ဂမၻီရ သက္ေတာ္(၂၉) ႏွစ္သည္ လြန္ခဲ့သည့္ ၂၀၀၇ ခု ေ႐ႊ၀ါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ေသာ ေၾကာင့္ စစ္အစိုးရက ဖမ္းဆီး၍ ပုဒ္မ ၅၀၅(က)၊ ၅၀၅ (ခ) ၊ လ၀က ပုဒ္မ ၁၃/၁ ၊ ပုဒ္မ ၁၇/၁ ၊ အီလက္ထ႐ြန္နစ္ ပုဒ္မ ၃၀၃(က)၊ အသင္းအဖြဲ႕ပုဒ္မ ၆/၈၈ စသည္တို႔ျဖင့္ တရားစြဲဆုိၿပီး ေထာင္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
အရွင္ဂမၻီရကို ၂၀၀၇ ခု ႏို၀င္ဘာ ၄ ရက္ ေန႔တြင္ မႏၲေလးတိုင္း စဥ့္ကိုင္ၿမိဳ႕၌ စစ္အာဏာပိုင္မ်ားက ဖမ္းဆီး ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
စစ္အစိုးရက ဖမ္းဆီးထားသည့္ တျခားေသာ ေ႐ႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သံဃာေတာ္ ဦးေခမာစာရ သက္ေတာ္ (၂၈)ႏွစ္ကိုလည္း ယမန္ေန႔က ေထာင္ဒဏ္ ၁၄ ႏွစ္ ခ်မွတ္လိုက္ေၾကာင္း ၎ႏွင့္ နီးစပ္သည့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား မိသားစု၀င္ တဦးကေျပာသည္။
“သူ႔ကို မရန္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္တရား႐ုံးက တရားသူႀကီး ေဒၚခင္သန္႔စင္က အမႈ ၂ မႈနဲ႔ ေထာင္ ၁၄ ႏွစ္ ခ်လိုက္တယ္၊ သူက စက္တင္ဘာ ေ႐ႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ပါတဲ့ သံဃာတပါးပဲ”ဟု ၎က ေျပာျပသည္။
ယင္း ဦးေခမာစာရအား ပုဒ္မ ၃၈၀ ဘုရားခိုးမႈ၊ ပုဒ္မ ၄၆၈ တရားမ၀င္ စာ႐ြက္စာတန္း အမႈမ်ားျဖင့္ တမႈလွ်င္ ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္ျဖင့္ ၂ မႈ ေပါင္း ေထာင္ဒဏ္ ၁၄ ခ်မွတ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
“အရင္ ရုံးစထုတ္စဥ္က ၂၉၅(က) ဆုိတဲ့ ပုဒ္မ တခုပါတယ္၊ ပုဒ္မ ၃ ခု ၊ အဲဒါကို ၂၉၅(က) ျဖဳတ္လိုက္တယ္၊ အဲဒါက သာသနာညိဳးႏြမ္းတဲ့ ပုဒ္မ၊ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ႏြယ္တယ္၊ ၂၉၅(က) ကို ျဖဳတ္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး မႏြယ္ ေတာ့တဲ့ အတြက္ ေနာက္ပိုင္း ရဲဘက္ေတာင္ထုတ္ႏိုင္ တယ္လို႔ ယူဆရတယ္”ဟု ေထာင္၀န္ထမ္းတဦးက ေျပာဆိုသည္။
ဦးေခမာစာရသည္ ပဲခူးတိုင္း သနပၸင္ၿမိဳ႕နယ္ ကလိုင္႐ြာ ဇာတိျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ ကန္သာ ေက်ာင္း မွ ပညာတတ္၊ ဓမၼာစရိယ ဘြဲ႔ရျဖစ္သည္။ ၎သည္ ၂၀၀၇ ခု စက္တင္ဘာ ေ႐ႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး တြင္ ပါ၀င္ လႈပ္ရွားခဲ့သည့္ အတြက္ တိမ္းေရွာင္ေနရကာ ၂၀၀၇ ခု ဒီဇင္ဘာ လကုန္ပိုင္းတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ မရန္းကုန္း ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း၌ စစ္အာဏာပိုင္မ်ား၏ ဖမ္းဆီးမႈ ခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။
Ref: ဧရာဝတီ
Thursday, January 22, 2009
အရွင္ဂမၻီရကို ေထာင္ေျပာင္းၿပီ
ရန္ကုန္ UNODC ႐ုံးကုိ ကုလမွ စာရင္းစစ္ မူးယစ္ႏွင့္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ စီမံကိန္းမ်ား ေက်နပ္မႈမရွိ
NEJ/ ၂၁ ဇန္န၀ါရီ ၂၀၀၉
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ UNODC ေခၚ ကုလသမဂၢ မူးယစ္ေဆးႏွင့္ ရာဇ၀တ္မႈ႐ုံးခြဲကုိ ကုလသမဂၢ စာရင္းစစ္အဖြဲ႔က ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးရာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ/ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ စမ္းသပ္ေဒသ ေရြးခ်ယ္ရာ၌ တစ္ခါသံုး ေဆးထုိးအပ္သုံး ၿမိဳ႕နယ္မ်ား က်န္ေနျခင္း၊ အန္ဂ်ီအုိမ်ားအား ေပးသည့္ စီမံကိန္းေငြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ စစ္ေဆးမႈ မရွိျခင္း စသည့္ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္မ်ား ေတြ႔ရေၾကာင္း ကုလသမဂၢ အစီရင္ခံစာ တရပ္၌ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေခတ္ၿပိဳင္က ဖတ္႐ႈခြင့္ရသည့္ အဆုိပါ ကုလသမဂၢ စာရင္းစစ္အဖြဲ႔ အစီရင္ခံစာကုိ ၂၀၀၈ ခု ၾသဂုတ္ (၂၉) ရက္ေန႔စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ကုလစာရင္းစစ္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး Dagfinn Knusten က လက္ေထာက္ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ Mr Antonio Maria Costa ထံ တင္ျပသည့္ အစီရင္ခံစာျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ၂၀၀၀ ျပည့္နွစ္ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ေဆးထုိးအပ္သုံး ေဆးသမားမ်ား၌ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ/ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါစြဲေနသူ အေရအတြက္မွာ မႏၲေလး (၈၈) ရာႏႈန္း၊ လား႐ႈိး (၈၈) ရာႏႈန္း၊ ျမစ္ႀကီးနား (၇၇) ရာႏႈန္းႏွင့္ ရန္ကုန္တြင္ (၃၉) ရာႏႈန္းရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ရန္ကုန္ UNODC ႐ုံးက လား႐ႈိး တခုတည္းကြက္ၿပီး စမ္းသပ္ၿမိဳ႕နယ္ လုပ္ကုိင္ခဲ့ၿပီး အျခား အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ/ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ သံသယရွိသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားကုိ စမ္းသပ္ စီမံကိန္းထဲ မပါ၀င္သည့္ အခ်က္ကုိ ကုလသမဂၢ စာရင္းစစ္အဖြဲ႔က ေထာက္ျပထားသည္။
UNAIDS ေခၚ ကုလသမဂၢ ေအအုိင္ဒီအက္စ္အဖြဲ႔၏ ၂၀၀၆ ခု ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ ေရာဂါပုိး စြဲကပ္ေနသူူေပါင္း (၃၆၀,၀၀၀) ခန္႔ရွိၿပီး ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ကုန္တြင္ ျမန္မာတႏုိင္ငံလုံး အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ/ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါရွိေနသည့္ အရြယ္ေရာက္သူေပါင္း (၁.၃) ရာႏႈန္းရွိသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း စမ္းသပ္ၿမိဳ႕နယ္ (၁၆) ၿမိဳ႕နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးစြဲသူေပါင္း (၉) သန္း နီးပါးရွိၿပီး ေဆးထုိးအပ္သုံး ေဆးစြဲသူဦးေရမွာ အဆုိပါ လူဦးေရစုစုေပါင္း၏ (၁) ရာႏႈန္းနီးပါးရွိသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ရန္ကုန္ UNODC ႐ုံးအေနျဖင့္ ၎၏ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ/ေအအုိင္ဒီအက္စ္ စီမံကိန္းမ်ားကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ၿပီး လား႐ႈိးႏွင့္ မူဆယ္သာမက ေဆးထုိးအပ္သုံး ေဆးစြဲသူမ်ားရွိသည့္ အျခားေဒသမ်ားပါ စီမံကိန္းထဲ အက်ံဳး၀င္ေအာင္ လုပ္သင့္သည္ဟု ကုလသမဂၢ စာရင္းစစ္အဖြဲ႔က အႀကံျပဳထားသည္။
ရန္ကုန္ UNODC ႐ုံးသည္ ၎၏ စီမံကိန္းမ်ားအား ကူညီေနသည့္ အစိုးရမဟုတ္သည့္ အန္ဂ်ီအုိမ်ားအား ထုတ္ေပးေငြမွာ ၂၀၀၇ ခု UNODC အတြက္ ခ်ေပးေငြ စုစုေပါင္း၏ (၆၀) ရာႏႈန္းနီးပါးရွိသည္ဟု ကုလသမဂၢ စာရင္းစစ္အဖြဲ႔ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ သို႔ေသာ္ အဆုိပါ အန္ဂ်ီအုိမ်ားက ေငြကုိ မည္သို႔သုံးစြဲေၾကာင္း ရန္ကုန္ UNODC စီမံကိန္း ၀န္ထမ္းမ်ားက ႀကီးၾကပ္ စိစစ္မႈ မရွိဟု ပါ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ရန္ကုန္ UNODC စီမံကိန္းမ်ားကုိ ကူညီေနသည့္ အန္ဂ်ီအုိ (၃) ခုျဖစ္သည့္ CARE, Marie Stopes ႏွင့္ Myanmar Business Coalition ႐ုံးမ်ားသုိ႔ ကုလ စာရင္းစစ္အဖြဲ႔က သြားေရာက္ စစ္ေဆးရာ CARE အဖြဲ႕ဆုိလွ်င္ UNODC ခ်ေပးေငြ စုစုေပါင္း၏ (၆၃) ရာႏႈန္းကုိ လစာႏွင့္ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္မႈစရိတ္အျဖစ္ ျပထားသည္ကုိ ေတြ႔ရေၾကာင္း ကုလစာရင္းစစ္အဖြဲ႔က ေထာက္ျပသည္။
Ref: ေခတ္ၿပိဳင္
သမၼတသစ္ အိုဘားမားရဲ ႔ ပထမေန႔
22 January 2009
ဘရက္ခ္ အုိဘားမား အေမရိကန္ သမၼတအျဖစ္ ပထမဆံုး ရံုးထုိင္တဲ့ ေန႔မွာပဲ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အႀကီးအက်ယ္ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ျပႆနာထဲက တခ်ိဳ႕ ျဖစ္တဲ့ ေငြေၾကးေစ်းကြက္ အက်ပ္အတည္းနဲ႔ အီရက္နဲ႔ အာဖဂန္ စစ္ပဲြမ်ားကိစၥကို စတင္ ကိုင္တြယ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ သမၼတ အုိးဘားမားဟာ သူ႔ရဲ႕ စီးပြားေရး အႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီး ေရာဘတ္ ဂိတ္စ္နဲ႔ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ အႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္မ်ားနဲ႔ ေဆြးေႏြးပါတယ္။
ဂြာတာနာမို ပင္လယ္ေအာ္ရွိ အက်ဥ္းစခန္း ၂ႏွစ္အတြင္း ပိတ္ေရး အခ်ိန္ သတ္မွတ္တဲ့ သမၼတရဲ႕ အမိန္႔ကိုလည္း မစၥတာ အုိးဘားမား ထုတ္ျပန္လုိက္ပါတယ္။ စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သမၼတ အုိဘားမားက အလုပ္အကိုင္ေတြ သန္းနဲ႔ ခ်ီကာ ဖန္တီးႏုိင္ေရး ရည္စူးတဲ့ ေဒၚလာ ဘီလီယံ ၈၀၀ စီးပြားေရး ႏုိ္းထေရး စီမံခ်က္ကို တြန္းအားေပးလုိက္ပါတယ္။ တပ္ဖဲြ႔မ်ား အီရက္ႏုိင္ငံက ၁၆လအတြင္း ရုတ္သိမ္းမယ္လို႔ သမၼတက ကတိ က၀တ္ျပဳလုိက္ပါတယ္။ အာဖဂန္နစၥတန္မွာ အေမရိကန္ တပ္ဖဲြ႔အင္အား ၂ဆ တုိးၿပီးခ်ထားေရး အစီအစဥ္ ကိုလည္း သမၼတ အုိဘားမားက ေထာက္ခံ လုိက္ပါတယ္။
Ref: VOA News
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား ခ်ဳပ္ပုိင္ခြင့္ ေမလကုန္ (၆) ႏွစ္ျပည့္ၿပီဟု ေရွ႕ေန ဦးၾကည္၀င္းေျပာ
မင္းႏုိင္သူ/ ၂၁ ဇန္န၀ါရီ ၂၀၀၉
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ပုိင္ခြင့္မွာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ေမလ (၂၉) ရက္တြင္ (၆) ႏွစ္သက္တမ္း ကုန္ဆုံးၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ အယူခံအမႈမွာ အမႈအျဖစ္ လက္ခံထားသည့္ အဆင့္တြင္သာ ရွိေနေသးေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရွ႕ေန ဦးၾကည္၀င္းက ေခတ္ၿပိဳင္သုိ႔ ေျပာၾကားသည္။
၎က “အခုဆုိရင္ အက်ယ္ခ်ဳပ္က လြတ္ဖုိ႔ ေလးလ သာသာေလာက္ပဲ လုိေတာ့တယ္ေလ။ ေဒၚစုကုိ သူတုိ႔ တားဆီးထားတဲ့ အမိန္႔က (၂၉) ရက္ ေမ ဗ်။ ဆုိေတာ့ ေမလ (၂၉) ရက္ဆုိရင္ ကုန္ဆုံးၿပီ။ အဲဒီမွာ (၆) ႏွစ္ျပည့္ၿပီ။ ဒါ…သူတို႔ တြက္ကိန္းနဲ႔ သူတုိ႔ ခ်ဳပ္ပုိင္ခြင့္ ရွိတယ္ဆုိၿပီး သူတုိ႔ဘာသာထားတာ။ က်ေနာ္တုိ႔ တြက္ကိန္းကေတာ့ (၅) ႏွစ္ပဲ။ အဲေတာ့ ေကာင္းၿပီ… ဒါက အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္လာၿပီဆုိေတာ့ ေလွ်ာက္လဲေပါ့ဗ်။ အဲဒီ ေလွ်ာက္လဲမႈကုိ ဘယ္သူက ဆုံးျဖတ္မွာလဲဆုိေတာ့ တရား႐ုံးခ်ဳပ္လုိ ဟာမ်ဳိးလည္း မရွိဘူးဗ်။ ဆုိေတာ့ (၆) ႏွစ္လို႔ ယူဆတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ကပဲ ျပန္ၿပီးေတာ့ ဆုံးျဖတ္ရမယ့္သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္” ဟု ဆုိသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ဒီပဲယင္းအေရးအခင္းအၿပီးတြင္ နအဖအစုိးရက ႏုိင္ငံေတာ္အား ေႏွာင့္ယွက္ ဖ်က္ဆီး လုိသူမ်ား၏ ေဘးအႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သည့္ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၀ (ခ) ျဖင့္ ထိန္းသိမ္း အေရးယူခဲ့သည္။ ထုိဥပေဒသည္ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ဥပေဒ သတ္မွတ္ခ်က္အရ (၁) ႏွစ္အထိ တားဆီးမႈျပဳလုပ္ႏိုင္ကာ ဆက္လက္ တားဆီးလုိပါက ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ တႀကိမ္လွ်င္ ရက္ (၁၈၀) ထက္မပုိေစဘဲ စုစုေပါင္း (၃) ႏွစ္ထိ ခြင့္ျပဳႏုိင္ေၾကာင္း ျပ႒ာန္းထားသည္။
၎ေနာက္ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ န၀တလက္ထက္တြင္ တႀကိမ္လွ်င္ (၁) ႏွစ္ထက္မပုိေစဘဲ စုစုေပါင္း (၅) ႏွစ္ထိ ခြင့္ျပဳႏုိင္ေၾကာင္း ျပင္ဆင္ခဲ့သည္။ ထုိဥပေဒအရ နအဖက ဗဟုိအဖြဲ႔၏ တားဆီးခြင့္ (၁) ႏွစ္၊ ၀န္ႀကီးအဖြဲ႕၏ ခြင့္ျပဳခြင့္ (၅) ႏွစ္ စုစုေပါင္း (၆) ႏွစ္ ခ်မွတ္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ကုိင္စြဲထားကာ အန္အယ္လ္ဒီက ဥပေဒတြင္ စုစုေပါင္း (၅) ႏွစ္ဟု ျပ႒ာန္းထားခ်က္ကုိ ေထာက္ျပသည္။
“အခုလုိ အျငင္းပြားစရာေတြျဖစ္လာၿပီဆုိေတာ့ အယူခံ ေလွ်ာက္လဲရတာေပါ့။ ေလွ်ာက္လဲတယ္ ဆုိတာကုိက အမွန္တရားကုိ သိခ်င္လို႔။ က်ေနာ္တုိ႔ကလည္း တင္ျပမယ္။ တဖက္ကလည္း က်ေနာ္ထင္တယ္။ ဗဟုိအဖြဲ႕အတြက္ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံးက လုပ္ေပးတာ။ အဲေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ႏွစ္ဦး ၿပိဳင္ေျပာတာကုိ အစုိးရအဖြဲ႕က ဆုံးျဖတ္ေပါ့။ အခုဟာကေတာ့ အခ်ိန္ဆြဲေနလို႔ပဲ ေလးလက်န္ေတာ့တယ္” ဟု ဦးၾကည္၀င္းက ရွင္းလင္းေျပာဆုိသည္။
ဇန္န၀ါရီ (၁၂) ရက္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ၎၏ေရွ႕ေနအဖြဲ႕ ေတြ႔ခြင့္ရခဲ့သည္ ဟူေသာ သတင္းမ်ား ေပၚထြက္ခဲ့ရာ မဟုတ္ပါေၾကာင္း ဦးၾကည္၀င္းက ျငင္းဆုိသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ေတြ႔ဆုံႏုိင္ရန္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ထံ ေမတၱာရပ္ခံစာ တေစာင္ ေပးပုိ႔ထားေၾကာင္း သိရသည္။
“က်ေနာ္တုိ႔ ဇန္န၀ါရီ (၂၀) ရက္ေန႔ကမွ ေဒၚစုနဲ႔ေတြ႔ခြင့္ရဖုိ႔ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဆီ ေမတၱာရပ္ခံစာ ေပးပုိ႔ထားပါတယ္။ သတင္းတပ္ဖြဲ႔ကုိ တင္ျပေတာ့ သူတုိ႔မွာ ခြင့္ျပဳႏုိင္ျခင္း မရွိပါဘူးဆုိေတာ့ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဆီကိုပဲ တင္လုိက္တယ္။ ေတြ႔ခြင့္ျပဳဖုိ႔ တင္ထားတဲ့ ရက္ကုိေတာ့ ထုတ္မေျပာေတာ့ဘူးဗ်” ဟု ဦးၾကည္၀င္းက ေျပာသည္။
Ref: ေခတ္ၿပိဳင္
ဦးသန္႔ ရာျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ တံဆိပ္ေခါင္း ထုတ္မည္
22 January 2009
ဒီေန႔ ဇန္န၀ါရီလ ၂၂ရက္ေန႔ဟာ ျမန္မာအမ်ိဳးသားေတြကို ကမၻာကသိလာေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ငံတဲ့ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉး ခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးသန္႔ရဲ႕ အႏွစ္တရာျပည့္ ေမြးေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢမွာ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ အျဖစ္နဲ႔ ၁၉၆၁ခုႏွစ္ကေန ၁၉၇၁ခုႏွစ္အထိ သက္တမ္း ၂ ႀကိမ္ ဆက္ၿပီး တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ဦးသန္႔ ႏွစ္တရာျပည့္ အထိမ္းအမွတ္နဲ႔ ကုလသမဂၢ က ဦးသန္႔ပံု တံဆိပ္ေခါင္းေတြကို ထုတ္ေ၀ၿပီး ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၆ရက္ေန႔မွာ စၿပီးထုတ္ေ၀မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က တင္ျပေပးပါတယ္။
၁၉၀၉ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၂ရက္ေန႔က ေအာက္ျမန္မာျပည္ ပန္းတေနာ္ၿမိဳ႕ကေလးမွာ ျမန္မာ့ ဂုဏ္ေဆာင္ တဦး ျဖစ္လာမယ့္ အဖ ဦးဘုိးႏွစ္၊ အမိ ေဒၚနန္းေသာင္ တုိ႔က ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ သား ၄ဦးအနက္ အႀကီးဆံုး သားျဖစ္တဲ့ ဦးသန္႔ဟာ ငယ္စဥ္ကတည္းက စာေပကို လုိက္စားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တဦးပါ။ စကားနည္းၿပီး၊ ေျဖာင့္မတ္တည္ၾကည္တဲ့ ဦးသန္႔ဟာ ပညာေရးမွာ ထူးခၽြန္ၿပီး အသက္ ၂၅ႏွစ္ အရြယ္မွာပဲ ပန္းတေနာ္ ေက်ာင္းအုပ္တာ၀န္ကုိ ယူခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၄၈ခုႏွစ္မွာေတာ့ အသံလႊတ္ဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမႉး အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံရၿပီး ၁၉၅၃ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ သတင္းနဲ႔ ျပန္ၾကားေရးဌာန အတြင္း၀န္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးႏုအတြက္ မိန္႔ခြန္းေတြ ေရးေပးခဲ့ရၿပီး ဦးႏုရဲ႕ အယံုၾကည္ရဆံုး ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၅ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးဌာန အႀကီးအကဲ ျဖစ္လာၿပီး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ သံအမတ္အေနနဲ႔ ၁၉၅၇ခုႏွစ္ကေန ၁၉၆၁ခုႏွစ္အထိ တာ၀န္ယူခဲ့သူပါ။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ယာယီ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ တာ၀န္ကိုပါ ပူးတဲြထမ္းေဆာင္ခဲ့ရပါတယ္။ ၁၉၆၁ခုနွစ္ကေန ၁၉၇၁ခုႏွစ္အထိ ၁၀ႏွစ္တိတိ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ တာ၀န္ယူခဲ့သူျဖစ္ၿပီး သူ႔ကို ကမၻာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ စြမ္းစြမ္းတမံ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူလုိ႔ ကမၻာကေန အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ အခု ကုလသမဂၢကေန ဦးသန္႔ကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ ႏွစ္တရာျပည့္ တံဆိပ္ေခါင္းေတြ ထုတ္ေ၀ေတာ့မယ္လို႔ သိရတာေၾကာင့္ ကုလသမဂၢ စာတုိက္ စီမံခန္႔ခဲြေရးဌာနက ေဒၚေမဦးကို ေမးၾကည့္ပါတယ္။
ယူအင္ ဌာနခ်ဳပ္ ၃ခုရွိတဲ့ နယူးေယာက္၊ ဂ်နီဗာ၊ ဗီယာနာမွာ နယူးေယာက္ကေတာ့ ယူဆက္ တန္ဖုိးနဲ႔ထုတ္တယ္။ ၉၄ ဆန္႔(94 cent) ႏုိင္ငံတကာ သံုးလုိ႔ရေအာင္ ထုတ္တယ္။ Swiss Bank က ၁.၃၀၊ ယူရုိ တန္ဖုိးက ၁.၁၅။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံမွာ ထုတ္မယ့္ တံဆိပ္ေခါင္း ပံုက ဦးသန္႔ ကိုယ္တပိုင္းပံု၊ ေဘးနားက ခရမ္းေရာင္၊ အလယ္မွာ သူ႔ပုံက ေရႊေရာင္၊ ၿပီးေတာ့ ဂ်နီဘာက Swiss Bankနဲ႔ ထုတ္တာက အဲဒီ တ၀က္ ဓာတ္ပံုပဲ၊ ေဘးက အနီေရာင္နဲ႔၊ ၿပီးေတာ့ ဂ်ာမန္က်ေတာ့ အစိမ္းေရာင္။ ယူအင္မွာ ဦးသန္႔ ဓာတ္ပံု အႀကီးႀကီး ရွိတယ္ေလ။ အဲဒီပံုကို အေသးလုပ္ထားတာ။ ပံုေလးေတြက ဆင္တူရုိးမွာပါပဲ။ သိပ္ေတာ့ မကြာပါဘူး။ ၃မ်ိဳးေပါ့။ ၿပီးေတာ့ တံဆိပ္ေခါင္း စာရြက္လႊာ တခုမွာ ဓာတ္ပံုေပါင္း ၂၀ ပါတယ္။
ဒီဟာက ပထမဆံုး အႀကိမ္ထုတ္တာ။ ဦးသန္႔ ႏွစ္ ၁၀၀ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္နဲ႔ ထုတ္တာပဲ။
တည္ၾကည္ေျဖာင့္မတ္တဲ့ ျမန္မာ အမ်ိဳးသား ဦးသန္႔ဟာ ကမၻာ့ ေခါင္းေဆာင္ အမ်ားအျပားရဲ႕ ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ ၾကည္ညိဳေလးစားမႈကို ခံရတဲ့အျပင္၊ ဂုဏ္ျပဳမႈအမ်ိဳးမ်ိဳး ကိုပါ ခံရပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးသန္႔ဟာ ပညာရည္ ျပည့္၀ၿပီး၊ ထူးျခားတဲ့ သူျဖစ္ရံုမကဘဲ၊ ဇ၀နဥာဏ္ရွိတဲ့သူလုိ႔လည္း ျမန္မာစာေပပညာရွင္ ဦး၀င္းေဖက အခုလုိ ေျပာပါတယ္။
ဦးသန္႔နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ၾကားဖူးတာရွိတယ္။ ဦးသန္႔ကို ကုလသမဂၢအေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ခန္႔ေတာ့မယ္လုိ႔ ျပင္သစ္က သေဘာမတူဘူး ဆုိတဲ့ဟာေလ။ သူတုိ႔ရဲ႕ မွတ္ခ်က္က ဒီေလာက္ လူပုပုေလး တေယာက္ကို ဘယ့္ႏွယ့္ေၾကာင့္ ခန္႔ရမွာလည္း ဆုိတာေပါ့။ ဦးသန္႔မွာ abrupt answer ရွိတယ္။ သူဟာ နပိုလီယံထက္ေတာ့ ရွည္ပါတယ္လို႔ ေျဖလုိက္တယ္။ ဇ၀န ဥာဏ္နဲ႔ ျပန္လည္ တုန္႔ျပန္မႈ ေလးေပါ့ေလ။ အေျဖေလးက သိပ္ေကာင္းတယ္။ အဲဒါေလးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ မွတ္မိတယ္။ ဦးသန္႔က အေတာ့္ကို ထူးျခားတဲ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး တေယာက္ျဖစ္တယ္။ ဦးသန္႔ကို ဒတ္ ဟမ္းမား ရိႉး ေလယာဥ္ပ်ံ ပ်က္က်ၿပီး ရုတ္တရက္ ဆံုးေတာ့ ဦးသန္႔ကို ရုတ္တရက္ ခန္႔ရေတာ့မယ္ဆုိတဲ့ အခ်ိန္မွာ တကယ္တမ္း အသြင္အျပင္ ေကာင္းလွလုိ႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဦးသန္႔ တတ္တာကေတာ့ မွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ၾကား၀င္ႏုိင္ငံမ်ား အဖဲြ႔၀င္ႏုိင္ငံေတြ အေနနဲ႔ ထူေထာင္တဲ့ အေျခခံ ငါးႏုိင္ငံ သိကၡာက ေတာ္ေတာ္ႀကီးတယ္ဗ်။ အဲဒီသိကၡာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဦးသန္႔ကို ခန္႔တာ။ ခန္႔တဲ့ အခ်ိန္က အလြန္အေရးႀကီးတဲ့ စစ္ေအးေခတ္ အခိ်န္ႀကီးမွာ သူ႔ရဲ႕ လုပ္ရည္ကုိင္ရည္ျပလုိက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ေနာက္တခါ သူဟာ ျပန္ၿပီး အေရြးခံရတယ္။ အေရြးခံရတဲ့အျပင္ ဒုတိယ သက္တမ္းမွာ ျပန္ၿပီး အေရြးခံရတယ္။ အဲဒီေလာက္ ထူးျခားတဲ့ လူတေယာက္ကို နယူးေယာက္ ဟက္ဆင္ ျမစ္ထဲမွာ ဦးသန္႔အတြက္ ကၽြန္းကို ရွိတယ္၊ ဂုဏ္ျပဳထားတာ။
ဦးသန္႔ဟာ ၁၉၇၄ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၂၅ရက္ အသက္ ၆၅ႏွစ္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ၿပီး သူ႔ဆႏၵအရ သူ႔ရုပ္ကလာပ္ကို ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျပန္ၿပီး ပို႔ေပးခဲ့ရပါတယ္။
Ref: VOA News
ေလွစီးေျပးဒုကၡသည္ ကုလသမဂၢနဲ႔ေတြ႔ခြင့္ မရ
22 January 2009
ျမန္မာႏုိင္ငံက ထြက္ေျပးလာၾကသူေတြကုိ ထုိင္းစစ္တပ္က ပင္လယ္အတြင္း ေမာင္းထုတ္လုိက္လို႔ ရာဂဏန္းနဲ႔ခ်ီကာ ေသဆံုး ကုန္ၾကတယ္လုိ႔ စြပ္စဲြထားတဲ့အတြက္ ျမန္မာ ဒုကၡသည္မ်ားနဲ႔ ကုလသမဂၢ ပါရဂူမ်ားနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ေတာင္းတာကို ထိုင္းအစုိးရက လက္မခံ ပယ္ခ်လုိက္ပါတယ္။ အဲဒီကိစၥကို စံုစမ္းခ်င္ရင္ ႏုိင္ငံတကာ အဖဲြ႔အစည္းမ်ားအေနန႔ဲ ထိုင္းအစုိးရ တာ၀န္ခံမ်ားကိုသာ ေတြ႔ၾကရမွာလို႔ ထိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အဘီဆစ္ ၀က္ခ်ာခ်ီ၀က္က ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာဒုကၡသည္ ၁၀၀၀ ေလာက္ကို အသက္ရွင္ေလာက္တဲ့ ပစၥည္းနဲ႔ အေျခအေနမရွိဘဲ ထုိင္းစစ္တပ္က ပင္လယ္တြင္း ေမာင္းထုတ္ လုိက္တယ္ဆုိတဲ့ သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္ အဂၤါေန႔မွာ UNHCR ကုလသမဂၢနဲ႔ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရံုးက ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ေလွစီးဒုကၡသည္ ၁၂၆ ေယာက္ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ အကာအကြယ္ အေစာင့္အေရွာက္မ်ား လုိအပ္သလား ဆုိတာ ေမးျမန္းဖုိ႔ ေတြ႔ခြင့္ျပဳဖုိ႔ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့တာပါ။ ဒီစြပ္စဲြခ်က္ မဟုတ္မမွန္ဘူးလုိ႔ ထိုင္းစစ္တပ္က ျငင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။
၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အဘီဆစ္က အဲဒီလုိ လုပ္သလားဆုိတာကို မိမိအစုိးရက စံုစမ္းသြားမယ္လုိ႔ ကတိျပဳရင္း တရားမ၀င္ လူေတြ လိမ့္၀င္လာတာကို မိမိႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ကာကြယ္ခြင့္ ရွိေၾကာင္းလည္း ခုခံ ေျပာဆုိသြားပါတယ္။
Ref: VOA News
စစ္ေတြၿမိဳ႕ လုံၿခံဳေရးထူထပ္စြာခ်ထား
မင္းႏုိင္သူ/ ၂၁ ဇန္န၀ါရီ ၂၀၀၉
စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ လုံၿခံဳေရးထူထပ္စြာခ်ထားၿပီး ညေန (၆) နာရီေနာက္ပုိင္း ျပင္ပမွကားမ်ားအား ၿမိဳ႕တြင္းသုိ႔ ၀င္ခြင့္မျပဳဘဲ ေနာက္ေန႔ နံနက္မွသာ ၀င္ခြင့္ျပဳေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
“လုံၿခံဳေရးေတြခ်ထားတာက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေမာင္ေအး မလာခင္ကတည္းကပဲ။ အခုထိလည္း ခ်ထားတုန္းပဲ။ လုံထိန္းေတြ၊ တပ္ေတြ အမ်ားႀကီးပဲ” ဟု ေဒသခံတဦးက ေျပာသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ကို ၀င္ေရာက္ရာ ေနရာမ်ားတြင္ မွတ္ပုံတင္စစ္ေဆးျခင္း၊ မသကၤာသူမ်ားကုိ စစ္ေမးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနၿပီး သံဃာႏွင့္ ေက်ာင္းသားအရြယ္ လူငယ္မ်ားအား ပုိမုိ စစ္ေဆးေနေၾကာင္း သိရသည္။
“ဘုန္းႀကီးတုိ႔ကုိလည္း ေမးတာေပါ့ေလ။ ဘယ္ကႂကြလာတာလဲ။ ဘယ္ေက်ာင္းတုိက္ကလည္း၊ ဘယ္ႏွစ္ရက္ ၾကာမွာလဲ စသျဖင့္ေပါ့ေလ။ စစ္ေတြေလဆိပ္မွာ ဒါမ်ဳိးေမးတာ ဒီတခါပဲ ႀကဳံဖူးေသးတယ္။ တျခားလူေတြလည္း ေလဆိပ္မွာေတာင္ ဒီလုိ စစ္ေမးမႈေတြ လုပ္လာေတာ့ အရမ္း အံ့အားသင့္ေနၾကတာေပါ့” ဟု စစ္ေတြၿမိဳ႕သုိ႔ ႂကြျမန္းခဲ့ေသာ သံဃာေတာ္ တပါးက မိန္႔သည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ အထင္ကရ ေနရာမ်ားျဖစ္သည့္ ဦးရဲေက်ာ္သူေက်ာင္း၊ ျပည္လုံးခ်မ္းသာဘုရား၊ ေလာကနႏၵာဘုရား၊ စစ္ေတြပြဳိင့္၊ ဦးဥတၱမပန္းၿခံ၊ ၀ကၤဘာ ကြင္းမ်ားတြင္လည္း လုံၿခံဳေရး ယူထားျခင္းေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား သြားလာရာတြင္ လြတ္လပ္မႈ မရွိဟု ခံစားေနၾကရေၾကာင္း ၎တုိ႔က ဆုိသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕သည္ ၂၀၀၇ စက္တင္ဘာအေရးအခင္းအတြင္း ႏုိင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား မျပတ္ ရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္ နအဖ အစုိးရ၏ တင္းက်ပ္စြာ ကုိင္တြယ္မႈ ခံေနရေသာ ၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။
Ref: ေခတ္ၿပိဳင္
Wednesday, January 21, 2009
ဘရက္ခ္ အုိဘားမား ၄၄ ဦးေျမာက္ အေမရိကန္သမၼတသစ္ ျဖစ္လာ
21 January 2009
အေမရိကန္ေတြအေနနဲ႔ မိမိနဲ႔အတူ ႏုိင္ငံတာ၀န္၊ ကမၻာ့တာ၀န္ယူရင္း ေခတ္သစ္ထဲကို ၀င္ၾကပါစို႔လုိ႔ သမၼတ ဘရက္ခ္ အုိဘားမား (Barack Obama) က တုိက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္း၊ အခက္အခဲမ်ားနဲ႔ ၾကာျမင့္ေနတဲ့ စစ္ပြဲ ႏွစ္ပြဲ ဆင္ႏႊဲေနရတဲ့ အခ်ိန္ အဲဒါေတြေက်ာ္လႊားႏုိင္ေရး အေမရိကန္ေတြ အတူတကြ လုပ္ေဆာင္ၾကပါလို႔လည္း သမၼတျဖစ္လာသူ ဘရက္ခ္ အုိဘားမားက ေျပာဆုိသြားပါတယ္။
၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္ အမ်ဳိးသားရင္ျပင္မွာ လူတသန္းေက်ာ္ တက္ေရာက္တဲ့ ပရိသတ္ႀကီးကို အေမရိကန္ ႏုိင္ငံရဲ႕ ၄၄ ဦးေျမာက္ သမၼတ အျဖစ္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆုိရင္း ဘရက္ခ္ အုိဘားမားက အဲဒီလုိ ထည့္သြင္း ေျပာဆုိသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူက အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ပထမဆုံး အာဖရိကႏြယ္ဖြား သမၼတ ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ ေလာဘရမၼက္နဲ႔ စုေပါင္းလြဲေခ်ာ္မႈမ်ားေၾကာင့္ အက်ပ္အတည္းျဖစ္ရတယ္၊ အိမ္ျဖဴေတာ္ကိုေရာ ကြန္ဂရက္စ္ လႊတ္ေတာ္ကိုပါ ဒီမုိကရက္တို႔ လႊမ္းမုိးထားတဲ့အခ်ိန္ ႏုိင္ငံေရး အျငင္းပြားမႈေတြ ေဘးဖယ္ထားကာ ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖဳိးမႈ တုိးတက္ဖို႔၊ အလုပ္အကုိင္သစ္မ်ား ဖန္တီးဖို႔ လွ်င္ျမန္ရဲ၀ံ့စြာ လုပ္ေဆာင္ၾကရ လိမ့္မယ္လို႔လည္း သမၼတ ဘရက္ခ္ အိုဘားမားက ေျပာဆုိသြားပါတယ္။
ႏုိင္ငံျခား၀ါဒမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အီရတ္ႏုိင္ငံကေန တာ၀န္ရွိစြာထြက္ခြာၿပီး အာဖဂန္နစၥတန္ ႏုိင္ငံမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရေစရမယ္၊ အေမရိကန္ရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ဟာ ႀကံ့ႀကံ့ခုိင္မာ အင္အားႀကီးလို႔ မၿဖိဳခြင္းႏုိင္ဘူး၊ အဲဒါေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္ သမားမ်ားကို အႏုိင္ယူရမယ္ လို႔လည္း ကတိျပဳ ေျပာဆုိသြားပါတယ္။
Ref: VOA News
ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္ဆင္းေတြ အရပ္ဘက္မွာ ၫႊန္ခ်ဳပ္အဆင့္သာေပးမည္
NEJ/ ၂၀ ဇန္န၀ါရီ ၂၀၀၉
ရန္ကုန္ ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္ သင္တန္းသားအေရအတြက္ မ်ားေနသည့္အတြက္ သင္တန္းဆင္း စစ္အရာရွိမ်ားကုိ ယခင္က တပ္မမႉး၊ တုိင္းမႉးရာထူးမ်ား တုိက္႐ုိက္ေပးရာမွ ယခုအခါ အရပ္ဘက္ဌာနမ်ားတြင္ ၫႊန္ခ်ဳပ္အဆင့္မ်ိဳးသာ ေပးေတာ့မည္ဟု သင္တန္းသားတဦးက ေျပာသည္။
“ခုေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္ သင္တန္းသားက (၁၃၂) ဦးေတာင္ ရွိေနတဲ့အတြက္ မင္းတို႔အကုန္လုံးေတာ့ တုိင္းမႉး၊ တပ္မမႉး အကုန္မျဖစ္ေတာ့ဘူး၊ ဒါေပမယ့္ မင္းတုိ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္ဆင္းေတြကုိပဲ ေနာင္မွာ ၫႊန္ခ်ဳပ္တုိ႔ ဦးေဆာင္ၫႊန္ၾကားေရးမႉးတုိ႔ ေပးမယ္၊ တျခားသူေတြ မေပးဘူး” ဟု သင္တန္းဆရာက ေျပာသည့္အတြက္ စစ္ဘက္ရာထူးႀကီးႀကီးမွန္းထားသည့္ သင္တန္းသားမ်ား စိတ္ပ်က္ကုန္သည္ဟု သင္တန္းသားတဦးက ေျပာသည္။
ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးတကၠသိုလ္ သင္တန္းကုိ ယခင္က တပတ္လွ်င္ ဗိုလ္မႉးႀကီးအဆင့္ (၃၀) မွ (၅၀) ၾကားသာ လက္ခံေလ့ရွိေသာ္လည္း ယခုအခါ (၁၀၀) ေက်ာ္သည္ထိ သင္တန္းသား မ်ားျပားလာသည့္အတြက္ တပ္မမႉး၊ တုိင္းမႉးရာထူးမ်ား မေပးႏုိင္ျခင္း ျဖစ္သည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူေရႊမန္း (ၾကည္း ၁၁၅၃၄) ဆုိလွ်င္ ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးတကၠသိုလ္ သင္တန္း အမွတ္စဥ္ (၁) ဆင္းျဖစ္ၿပီး အဆုိပါသင္တန္းတက္စဥ္က တမခ (၆၆) မွ ဗိုလ္မႉးႀကီးရာထူးႏွင့္ တက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယေန႔ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္ သင္တန္း အမွတ္စဥ္ (၁) ဆင္းျဖစ္သည္။ နအဖ အတြင္းေရးမႉး (၁) ဒု-ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦးသည္လည္း ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးတကၠသိုလ္ သင္တန္း အမွတ္စဥ္ (၁) ဆင္းျဖစ္သည္။
စီးပြားကူးသန္း၀န္ႀကီး ဗိ္ုလ္မႉးခ်ဳပ္ တင္ႏုိင္သိန္းသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္ သင္တန္း အမွတ္စဥ္ (၄) ဆင္းျဖစ္သည္။ နအဖ အမိန္႔စာအခ်ဳိ႕ကုိ နအဖ အတြင္းေရးမႉးအျဖစ္ လက္မွတ္ထုိးထုတ္ေနသည့္ ေနျပည္ေတာ္ ၫႊန္ခ်ဳပ္ ဗိုလ္မႉးႀကီး သန္႔ရွင္းသည္လည္း ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္ သင္တန္း အမွတ္စဥ္ (၆) ဆင္းျဖစ္သည္။
ျမန္မာစစ္အစိုးရသည္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲေနာက္ပုိင္း အရပ္ဘက္ဌာနဆုိင္ရာမ်ားတြင္ ေရာက္ရွိေနသည့္ စစ္အရာရွိမ်ားကုိ ေလွ်ာ့ခ်ေတာ့မည္ျဖစ္ရာ မၾကာခင္ အရပ္ဘက္ စစ္အရာရွိမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကုိ ျပန္သုံးသပ္ေတာ့မည္ဟု ေနျပည္ေတာ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္႐ုံးႏွင့္ နီးစပ္သည့္အရာရွိတဦးက ေျပာသည္။
အရပ္ဘက္ရွိ စစ္အရာရွိမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကုိ ျပန္သုံးသပ္ၿပီးေနာက္ ထူးခၽြန္သူမ်ားကုိသာ ထားၿပီး က်န္စစ္အရာရွိမ်ားကုိ ပင္စင္ေပးမည္ဟုလည္း စုံစမ္းသိရသည္။
Ref: ေခတ္ၿပိဳင္
လူ႔အခြင့္အေရး၏ တျခားတဖက္မ်က္ႏွာ
ဂါမဏိ
Monday, January 19, 2009
၂ဝဝ၈ ခု ဒီဇင္ဘာ ၁ဝ ရက္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း ႏွစ္ ၆ဝ ျပည့္ အခမ္းအနားေတြ တကမၻာလံုးမွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ လူ႔သမိုင္းမွာ ပထမဆံုးအျဖစ္ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို အျပည့္အစံု စနစ္တက် ေဖာ္ထုတ္လိုက္ႏိုင္တာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ဧရာမေအာင္ျမင္မႈႀကီး တခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ေဖာ္ထုတ္ လိုက္ႏိုင္တဲ့ ၁၉၄၈ ခုကစၿပီး ကမၻာ့ျပည္သူေတြ အဖို႔ အာဏာရွင္စနစ္ေတြ၊ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြကို ရင္ဆိုင္ ရာမွာ အေရးပါ အစြမ္းထက္တဲ့ လက္နက္တခု ရလာခဲ့ပါတယ္။
အာဏာရွင္စနစ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေအာက္ ျပားျပားေမွာက္ေနရတဲ့ ကမၻာ့ျပည္သူေတြဟာ ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး အခ်က္ ၃ဝ ကို အသံုးခ်ၿပီး အခြင့္အေရး ေတာင္းဆိုဖို႔ အင္မတန္ အသံုးတည့္ အက်ဳိးရွိခဲ့ ပါတယ္။ ၇၅ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုျမင့္ေအးနဲ႔ တကြ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဝင္ေတြ၊ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ အပါအဝင္ အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ လႈပ္ရွား တက္ႂကြသူေတြရဲ႕ တပင္တပန္း အနစ္နာခံ စည္းရံုး ပညာေပး မႈေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ၁၉၆၂ ခု၊ ၁၉၇၄ ခုေတြထက္စာရင္ ဒီလို လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို နားလည္ သိျမင္မႈေတြဟာ အတိုင္း အတာ တခုထိ ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုေတြ အေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ နားလည္လာ၊ ေတာင္းရေကာင္းမွန္း သိလာလို႔ နအဖ စစ္အာဏာရွင္ေတြ မခံ မရပ္ႏိုင္ျဖစ္ၿပီး ကိုျမင့္ေအးတို႔ကို မဆီမဆိုင္ ဗံုးခြဲမႈပုဒ္မတပ္ အမႈဆင္ေထာင္ခ်ရတဲ့ အဆင့္ထိ ျဖစ္လာပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာ ဒဂၤါးျပားတျပားရဲ႔ ဘက္တဘက္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ လူ႔ အခြင့္အေရးအေၾကာင္း ေျပာရံုနဲ႔ မလံုေလာက္ေသးပါဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးကို သိဖို႔ မလြဲမေသြ လိုအပ္တဲ့ အျပင္ လူ႔တာဝန္ဝတၱရားကိုပါသိမွ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေျမာက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူ႔တာဝန္ဟာ ခြဲလို႔မရပါဘူး။ ဒီေတာ့ လူ႔တာဝန္ ဝတၱရားေတြက ဘာေတြလဲ။ ဘာသာေရး နယ္ပယ္မွာ လူ႔တာဝန္ ဝတၱရားေတြကို သက္ဆိုင္ရာ ဘာသာေတြအလိုက္ ေဖာ္ထုတ္ထားတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ—ဗုဒၶဘာသာမွာ ငါးပါးသီလ၊ ျဗဟၼစိုရ္ တရားေလးပါး၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာမွာ ပညတ္ေတာ္ ဆယ္ပါးတို႔ဟာ လူ႔တာဝန္ေတြကို ေလာကုတၱရာ နည္းအရ သတ္မွတ္ေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာမွာ ေလာကီေရး အတြက္လည္း မဂၤလာတရား ၃၈ ပါး၊ မင္းက်င့္တရား ၁ဝ ပါးဆိုတာ ရွိပါေသးတယ္။
ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာေတာ့ လူ႔တာဝန္ဝတၱရားဆိုတာ မတရားတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ၊ ေဖာက္ျပန္ ဆိုးယုတ္တဲ့ အုပ္စိုးသူေတြ၊ မွားယြင္းတဲ့ စနစ္ေတြ၊ မတရားတဲ့ အမိန္႔အာဏာနဲ႔ ဥပေဒေတြကို ဖီဆန္ တိုက္ဖ်က္ ေခ်မႈန္းဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ တခုေျပာစရာရွိတာက ႏိုင္ငံေရးအေရာင္ အေသြးမတူရင္ မတူသလို မတရားမႈ၊ ေဖာက္ျပန္ဆိုးယုတ္မႈ၊ မွားယြင္းမႈကို သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းခ်က္ ကြဲလြဲႏိုင္တာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူသား တုိင္းရဲ႕ ေမြးရာပါ ဆင္ျခင္ဉာဏ္နဲ႔ မတရားမႈ၊ ယုတ္မာမႈ အနိမ့္ဆံုး စံေတြကို သတ္မွတ္လို႔ ရပါတယ္၊ မခဲယဥ္းပါဘူး။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း စကားခ်ီး ပိုင္းမွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေတြကို ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္မေပးရင္ တရား လက္လြတ္ ႏွိပ္စက္ကလူျပဳ အုပ္စိုးမႈနဲ႔ ဖိႏွိပ္ ညာဥ္းပန္းမႈ တို႔ကို ေနာက္ဆံုး မလႊဲမေရွာင္သာ လက္နက္စြဲကိုင္ ေတာ္လွန္ ပုန္ကန္ရမယ္ဆိုတဲ့ လူ႔တာဝန္ ဝတၱရားကို ေယဘုယ်က်က် ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ဦးတင္ဦးနဲ႔ ဦးဝင္းတင္ တို႔ကလည္း “မတရားတဲ့ အမိန္႔အာဏာ ဟူသမွ် တာဝန္အရ ဖီဆန္ၾက” ဆိုၿပီး လူ႔တာဝန္ကို မီးေမာင္း ထိုးျပဖူးပါတယ္။
ကုလသမဂၢဟာ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကိုဘဲ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း အျဖစ္ စာနဲ႔ေပနဲ႔ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၿပီး လူ႔တာဝန္ ဝတၱရားေတြကိုေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔တာဝန္ ဝတၱရား ေၾကညာစာတမ္း အျဖစ္ တိတိက်က် အေသးစိတ္ ေဖာ္ထုတ္မေပးခဲ့ပါဘူး။ ပညာရွင္ တခ်ဳိ႕ေျပာတာက အဲဒီ ၁၉၄၈ ခု ကာလတံုးက ကြန္ျမဴနစ္ ႏိုင္ငံေတြကို ထိုးႏွက္ အပုပ္ခ်ဖို႔ဘဲ ရည္ရြယ္ခဲ့တာျဖစ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး သက္သက္ကိုဘဲ ေဖာ္ထုတ္ သတ္မွတ္ခဲ့တာလို႔ ဆိုပါတယ္။ လူ႔တာဝန္ ဝတၱရားေတြကိုပါ ေဖာ္ထုတ္ လိုက္ရင္ ကြန္ျမဴနစ္ ႏိုင္ငံေတြတင္ မကဘဲ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ား မဟုတ္တာ လုပ္တာေတြ၊ အထူးသျဖင့္ အဲဒီကာလက နယ္ခ်ဲ႕ ကိုလိုနီစနစ္ က်င့္သံုးေနတာ ေတြကိုပါ သက္ဆုိင္ရာ ျပည္သူလူထု ေတြက ျပည္သူ႔စြမ္းအားနည္းနဲ႔ တုိက္ပြဲဝင္ တြန္းလွန္ပစ္တာေတြ ျဖစ္လာမွာစိုးလို႔ မေဖာ္ထုတ္ခဲ့တာလို႔ ဆိုၾက ပါတယ္။
လူ႔အခြင့္အေရးတဖက္တည္းကိုေျပာရင္ ရသင့္ရထိုက္တာကို ေျပာတာဘဲ ျဖစ္ေနၿပီး ရဖို႔နည္းလမ္း မပါ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေအာက္ကေန လက္ ျဖန္႔ ေတာင္းတာ၊ ငိုျပတာ အဓိက ျဖစ္ေနပါတယ္။ သူမ်ားေပးသနားမွ ရမယ့္သေဘာ ေရာက္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္သူေတြ အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို ကုလသမဂၢက လုပ္ေပးမွ ရမလိုလို၊ ဂမ္ဘာရီ လုပ္ေပးမွ ရမလိုလို၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ လုပ္ေပးမွဘဲ ရမလိုလို ေတြးျမင္ကုန္ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ လူတုိင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ခံစား ရရွိႏိုင္ခြင့္ ရွိသလို၊ ဒီလူ႔ အခြင့္အေရးေတြ ပိတ္ပင္ ခ်ဳိးေဖာက္ေနသူ ဘယ္သူကိုမဆို ဖယ္ရွား ရွင္းလင္းပစ္ဖို႔ လူ႔တာဝန္လည္း လူတိုင္းလူတိုင္းမွာ ေသခ်ာေပါက္ ရွိေနပါတယ္။
အနိမ့္ဆံုးဥပမာျပရရင္ ကိုယ့္မ်က္စိေရွ႕မွာ အမ်ဳိးသမီးတေယာက္ကို လူဆိုးတေယာက္က မုဒိမ္းက်င့္ေနတာ ေတြ႔ရင္ “ေဟ့လူ၊ ခင္ဗ်ား လူ႔အခြင့္အေရးကို မေဖာက္ဖ်က္ပါနဲ႔” လို႔ဘဲ ဝိုင္းေအာ္ေနမွာလား။ တရားေဟာ ေျဖာင္းျဖ နားခ်ေနမလား။ “ခင္ဗ်ား အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရး ေဖာက္ဖ်က္တာကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန္႔ကြက္ရႈတ္ခ်တယ္” လို႔ဘဲ ထိုင္ေၾကညာေနမွာလား။ (ဒီထက္ပိုဆိုးတာကေတာ့ “ခင္ဗ်ား အခုလို လုပ္တဲ့အခါမွာ ကြန္ဒြမ္သံုးသင့္တယ္”လို႔ ေျပာတာပါဘဲ။) အဲဒါေတြထက္စာရင္ ရဲစခန္းကို ဖံုးဆက္တိုင္တာ တစံုတရာေတာ့ အဓိပၸာယ္ ရွိပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရဲေတြေရာက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ မုဒိမ္းေကာင္ဟာ ရည္မွန္းခ်က္ ၿပီးေျမာက္သြားလို႔ ေအးေအးေဆးေဆး စီးကရက္ ထုိင္ေသာက္ေနတာဘဲ ေတြ႔ရမွာျဖစ္ၿပီး မိန္းကေလး ချမာမွာေတာ့ အပ်ဳိရည္ ပ်က္ၿပီးသြားတာ သို႔မဟုတ္ ကိုယ္ဝန္ရသြားတာ သို႔မဟုတ္ အနိမ့္ဆံုးအားျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္ဒဏ္ရာ စိတ္ဒဏ္ရာ ရသြားတာဘဲ အဖတ္တင္သြားေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မုဒိမ္းေကာင္ကို အေရးယူႏိုင္ဖို႔ အတြက္လည္း လံုခ်ည္ေတြ ထမိန္ေတြ ဓာတ္ခြဲခန္း ပို႔ရပါအံုးမယ္။ (ေရြးေကာက္ပြဲ ရႈံးသြားတဲ့ အေမရိကန္ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ပါတီ ဒုသမတေလာင္း မဆာရာပါလင္းဟာ မုဒိမ္းက်င့္ ခံရတဲ့ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခ်ခြင့္ကို ဆန္႔က်င္ရံုမက မုဒိမ္းမႈအတြက္ ဓာတ္ခြဲ စစ္ေဆးခကို မုဒိမ္းက်င့္ခံရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးက က်ခံရမယ္လို႔ေတာင္ ေပၚလစီ ခ်ခဲ့ဖူးေသးတယ္။)
ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုေနရာမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ ေဟာေျပာေဆာ္ၾသမေနဘဲ ေတြ႔ျမင္ သိရွိသူေတြက လူ႔တာဝန္ဝတၱရားနဲ႔အညီ မုဒိမ္းသမားကို ဝိုင္းသမရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အနည္းဆံုး ၄-၅ ခ်က္ေလာက္ ဝိုင္းျဗင္းၿပီးမွ ရဲစခန္း ပို႔သင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ လူ႔တာဝန္ ေက်မွာျဖစ္ပါတယ္။
လူ႔အခြင့္အေရးကိုဘဲ တဖက္ေစာင္းနင္းအမႊန္းတင္ေနတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံတခ်ဳိ႕မွာ လမ္းၾကားထဲ ပန္းျခံထဲ မုဒိမ္းက်င့္ေန၊ အက်င့္ခံရတဲ့ မိန္းကေလးက ရုန္းကန္ေအာ္ဟစ္ေနတာကို ျဖတ္သြားျဖတ္လာေတြက ကိုယ္နဲ႔ မဆိုင္သလိုဘဲ မ်က္ႏွာလႊဲ သြားၾကတဲ့အေၾကာင္း အဲဒီႏိုင္ငံေတြ ေရာက္သြားသူေတြဆီက ျပန္ၾကားရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူ႔တာဝန္ မွ်မွ်တတ အားေပးတဲ့ တျခားအေနာက္ႏိုင္ငံ ေတြမွာေတာ့ ခုနလိုသတင္းမ်ဳိး သိတ္မၾကားရပါဘူး။
၁၉၆၄ ခု မတ္လတံုးက အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႔မွာ ကစ္တီဂ်ီႏိုဗိစ္ ဆိုတဲ့ (၂၉) ႏွစ္အရြယ္ အမ်ဳိးသမီး တေယာက္ကို မုဒိမ္းက်င့္ လူသတ္သြားတာ အိမ္နီးနားခ်င္း (၃၈) ေယာက္က ေတြ႔ျမင္ (သို႔မဟုတ္) ေအာ္ဟစ္အကူအညီ ေတာင္းသံ ၾကားခဲ့ေပမဲ့ ရဲေတာင္ ဖံုးဆက္မတိုင္ဘဲ ကိုယ္နဲ႔ မဆိုင္သလို ေနခဲ့လို႔ နယူးေယာက္တိုင္းမ္ သတင္းစာႀကီးမွာ ဟိုးေလးတေက်ာ္ သတင္းပါလာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၃ မတ္လက မက္ဆာခ်ဴးဆက္ျပည္နယ္ ဘက္ဒ္ဖို႔ဒ္ၿမိဳ႕မွာလည္း (၂၁)ႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလးတေယာက္ကို အရက္ဆိုင္ ဘိလိယက္ခံုေပၚ အမ်ဳိးသား(၆)ေယာက္ မုဒိမ္းက်င့္ေနတာ ဆိုင္မွာ အရက္ေသာက္ေနသူ (၁၅)ေယာက္ေလာက္က ဝိုင္းၾကည့္ေနခဲ့ပံုကို ေနာက္ပိုင္းမွာ ရုပ္ရွင္အျဖစ္ေတာင္ ျပန္ရိုက္ခဲ့ရပါတယ္။ ၂ဝဝ၇ ၾသဂုတ္လမွာလည္း မင္နီဆိုးတားျပည္နယ္ စိန္႔ေပါလ္ၿမိဳ႕မွာ (၂၆)ႏွစ္အရြယ္ အမ်ဳိးသမီး တဦးကို ေလွခါးေဟာခန္းထဲ ရိုက္ႏွက္ထိုးႀကိတ္ၿပီး မုဒိမ္းက်င့္ေနတာကို အိမ္နီးနားခ်င္း (၁ဝ)ေယာက္ေလာက္က ထြက္ၾကည့္ စူးစမ္း ခဲ့ေပမဲ့ ဘယ္သူကမွ မတားဆီးခဲ့ဘဲ တနာရီေက်ာ္ၾကာမွသာ တစံုတေယာက္က ရဲကို ေခၚခဲ့ပါတယ္။
၁၉၈ဝ ခုတံုးက အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ ေယာက်္ား (၂၂)ေယာက္ကေန (၃)ပတ္ၾကာေအာင္ အုပ္စုလိုက္ မုဒိမ္းက်င့္ခံခဲ့ရ၊ ရြာထဲ ကုိယ္တံုးလံုးခြၽတ္ လမ္းေလွ်ာက္ ျပရၿပီးေနာက္ ဖူလန္ေဒဝီ ဟာ ေငြမ်ားတရားႏိုင္ ဘက္လိုက္ တရားဥပေဒရဲ႕ အကူအညီကို ဘယ္လိုမွ မရႏိုင္တာသိလာလို႔ ဓားျပဗိုလ္လုပ္ၿပီး သူမကို မုဒိမ္းက်င့္တဲ့ ေယာက္်ား (၂၂)ေယာက္စလံုးကို တေယာက္ၿပီးတေယာက္ လိုက္သတ္ ပစ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၆၈-၆၉ ခုႏွစ္ေတြေလာက္ကလည္း ရွမ္းျပည္ ပင္းတယ- ရြာငံ- ရပ္ေစာက္- မိုးလံုးဟိန္း ေဒသမွာ အုပ္စုလိုက္ မုဒိမ္းက်င့္ခံရတဲ့ ပအိုဝ္းအမ်ဳိးသမီး တေယာက္က ဓားျပဗိုလ္လုပ္ၿပီး သူ႔ကို မုဒိမ္းက်င့္ခဲ့တဲ့ ေယာက္်ားေတြနဲ႔ ဘက္လိုက္တဲ့ ရြာသူႀကီးေတြ၊ ရဲေတြကို ျပန္လိုက္သတ္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။
လူ႔တာဝန္ကိုထည့္မေျပာဘဲ လူ႔အခြင့္အေရးကိုသာ ေစာင္းေပးေနသေရြ႕ အာဏာရွင္ေတြ၊ ကိုယ္က်ဳိးရွာ သမားေတြကုိ ဖယ္ရွားေရးဟာ သူ႔တာဝန္လိုလို ကိုယ့္တာဝန္လိုလို၊ ျပည္တြင္းက အဲန္အယ္လ္ဒီ စီအာပီပီ တာဝန္လိုလို ျပည္ပက စင္ၿပိဳင္အစိုးရ တာဝန္လိုလို၊ ကုလသမဂၢတို႔ ႏိုင္ငံတကာ တရားရံုးတို႔ တာဝန္လိုလို၊ တရုတ္တာဝန္လိုလို အေမရိကန္ တာဝန္လိုလိုနဲ႔ ဇာတ္ေမ်ာႀကီး ျဖစ္ေနမွာပါဘဲ။
Tuesday, January 20, 2009
သက္တမ္းရွည္ပဋိပကၡ
Jan 18, 2009
ဒီေဆာင္းပါးကေတာ့ မိုးမခမွာ ေဖၚျပထားခဲ့ျပီးသားပါ။ ေဆာင္းပါးက ရွည္ေတာ့ အပိုင္းလိုက္ခြဲျပီး ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ ခုေတာ့ အားလံုးကို တစုတစည္းတည္း တထိုင္တည္း ဖတ္ႏိုင္ေအာင္လို႕ ျပန္တင္ေပးလိုက္တာပါ။ အခ်က္အလက္ တစံုတရာ ခၽြတ္ေခ်ာ္ တိမ္းပါးမႈမ်ား ရွိခဲ့ရင္ျဖင့္ စာေရးသူ က်ေနာ့္ အျပစ္သာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ၾကိဳတင္ ၀န္ခံအပ္ပါတယ္။
နိဒါန္း
ပါလက္စတိုင္း-အစၥေရး ပဋိပကၡ၊ အာရပ္-အစၥေရး ပဋိပကၡဟာ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေတာက္ေလာင္ေနခဲ့တဲ့ မီးပံု တခုပါပဲ။ ယခု လက္ရွိ ေခတ္ကာလမွာလည္း ဒီမီးပံုႀကီးဟာ ျငိမ္းမလိုလိုနဲ႔ ျပန္လည္ ႀကီးထြားလာတာကို စိတ္ မခ်မ္းေျမ့စရာ ျမင္ေတြ႔ ၾကားသိေနရပါတယ္။ ကိုယ္နဲ႔ အေ၀းႀကီးလို႔ ေျပာလို႔ ရေပမယ့္ အနည္းဆံုး အဆင့္ ကေတာ့ တီဗီြ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ ေတာက္ေလာင္ေနတဲ့ မီးေတြကို ေတြ႔ျမင္ရတိုင္း ကိုယ့္ကိုလည္း အပူေတြ လာဟပ္တာပါပဲ။ ကမၻာ့ အေ၀းဆံုး ေထာင့္ၾကားမွာ ေနခဲ့ရင္ေတာင္ တီဗီြ ဖြင့္ၾကည့္မိရင္ အပူေတြ ဟပ္တယ္။ တကယ္ေတာ့လည္း မီးပံုႀကီးတခုဟာ အလိုအေလ်ာက္ မႀကီးထြား လာပါဘူး။ မီးပြားေလးေတြကေန စလာရတာ ပါပဲ။ ဒီေတာ့လည္း ဒီမီးပံုႀကီးကို မၿငိမ္းသတ္ႏိုင္ေသးခင္မွာ ၿငိမ္းသတ္ဖို႔ နည္းလမ္းရွာတဲ့ အေနနဲ႔ မီးပြားေလးကေန မီးေတာက္ႀကီး၊ မီးေတာက္ႀကီးကေန မီးပံုႀကီးအထိ အဆင့္ဆင့္ ေရာက္သြားေအာင္ အစ ျပဳခဲ့တဲ့ နဂိုမူလ မီးပြားေလးေတြကို ျပန္ၾကည့္မိပါတယ္။
ဒီအခါမွာ အလြန္ရႈပ္ေထြးလွတဲ့ တကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အခင္းအက်င္းေတြကို သတိျပဳမိပါတယ္။ အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္၊ ကြန္ျမဴနစ္နဲ႔ အရင္းရွင္၊ ခရစ္ယာန္နဲ႕ မြတ္ဆလင္၊ စီးပြားေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး၊ အာဃာတနဲ႔ အမုန္း တရား၊ ႏိုင္ငံ ေတြရဲ႕ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား အားလံုးဟာ ခြဲျခားလို႔ မရႏိုင္ေအာင္ စုျပံဳေရာျပြမ္းေနတာကို ေတြ႔ျမင္မိတဲ့အခါမွာ ဒီ ေဆာင္းပါးကို ေရးမိပါတယ္။ ဘာလို႔ဆို အမိဗမာျပည္ရဲ႕ အေရးကိစၥတိုင္းကလည္း ဒီလိုပဲ ေရာျပြမ္း ရႈပ္ေထြး ေနတာကို သတိျပဳမိလို႔ပါပဲ။ ကိုယ္နဲ႔ မဆိုင္ဘူးလို႔ ေျပာလို႔မရတဲ့ တကမၻာလံုးရဲ႕ ပတ္သက္ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အခင္း အက်င္းေတြဟာ သတိမျပဳလို႔ မရႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ပါပဲ။
အာဆီယံႏိုင္ငံေတြ၊ အီးယူႏိုင္ငံေတြ၊ ကမၻာ့ႏုိင္ငံႀကီးေတြ ပါ၀င္ ပတ္သက္ေနတဲ့၊ ၿပီးရင္ အထက္မွာ ေျပာခဲ့သလို အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္၊ ကြန္ျမဴနစ္နဲ႔ အရင္းရွင္၊ စီးပြားေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး၊ အာဃာတနဲ႔ အမုန္းတရား၊ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ကိုယ္က်ိဳး စီးပြား ဒါေတြအားလံုး စုရံုးရႈပ္ေထြးေနတဲ့ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံ အတြက္ အာရပ္-အစၥေရး ပဋိပကၡဟာ ေလ့လာ စရာ (Case Study) တခု ျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဒီေဆာင္းပါးအတြက္ အားထုတ္ရက်ိဳး နပ္ပါၿပီ။
ျပႆနာ စေတာ့မယ္
အာရပ္-အစၥေရးပဋိပကၡ၊ ပါလက္စတိုင္း-အစၥေရး ပဋိပကၡကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဆြဲယူ ထုတ္ႏႈတ္စရာေတြက မ်ားျပား လြန္းလွပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း လက္ရွိ အနီးကပ္ဆံုး က်ေနာ္တို႔ ရွင္သန္ေနၾကတဲ့ ကာလကိုပဲ အာရံု ျပဳမယ္ ဆိုရင္ ဒုတိယ ကမၻာစစ္အၿပီး ကာလေတြကေနပဲ အစျပဳၾကရမွာပါ။
သို႔ေသာ္လည္း အေျခခံက်တဲ့ အခ်က္အလက္ တခ်ိဳ႕ကိုလည္း ခ်န္လွပ္ထားခဲ့လို႔ မရပါဘူး။ ဒီေတာ့ ပထမ ကမၻာစစ္ အၿပီးမွာ ေပၚေပါက္လာခဲ့တဲ့ ကမၻာ့ႏိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္ အသင္းႀကီး (League of Nations) က အတည္ ျပဳခဲ့ၿပီး စစ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ မဟာမိတ္ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ပတ္သက္စပ္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတြက အဆိုျပဳခဲ့တဲ့ British Mandate of Palestine ဆိုတဲ့ ပါလက္စတိုင္း ေဒသ အဆိုျပဳခ်က္ကေန စတင္ရမွာပါပဲ။
ပါလက္စတိုင္းေဒသ အဆိုျပဳခ်က္ဟာ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္မွာ ေပၚေပါက္လာပါခဲ့တယ္။ ဒီအဆိုျပဳခ်က္ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ ထဲမွာလည္း ဂ်ဴး လူမ်ိဳးမ်ား အတြက္ ေနထိုင္စရာ အိမ္ယာႏိုင္ငံတခု ျဖစ္လာေရး ဆိုတာလည္း ပါ၀င္ ပါတယ္။ ဒီ အဆို ျပဳခ်က္မွာ ပါတဲ့ ပထ၀ီဆိုင္ရာ နယ္နိမိတ္ သတ္မွတ္မႈေတြကလည္း သမိုင္းတြင္ေအာင္ကို အျငင္းပြားမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ တာပါပဲ။
ဒီလိုနဲ႔ ဒုတိယ ကမၻာစစ္အၿပီး ၁၉၄၇ ႏို၀င္ဘာ ၂၉ မွာ United Nations Partition Plan for Palestine (United Nations General Assembly Resolution 181) ကို ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံက အတည္ ျပဳလိုက္ပါတယ္။
ျပႆနာ စၿပီ
ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ British Mandate of Palestine ကို ၁၉၄၈ ၾသဂုတ္ ၁ ရက္ေန႔မွာ တရား၀င္ ရပ္စဲ ရမွာ ျဖစ္ၿပီး ဂ်ဴးနဲ႔ အာရပ္ေဒသ ၂ ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို အာရပ္ႏိုင္ငံေတြက လက္မခံဘဲ ပယ္ခ်ခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒီၾကားထဲမွာမွ ေမလ ၁၄ ရက္မွာ အစၥေရးက လြတ္လပ္ေရး ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ရွိေနတဲ့ အာရပ္ ႏိုင္ငံေတြက ဒီ ေၾကညာခ်က္ကို လက္မခံတဲ့အခါ စစ္ပြဲတခု စတင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါေတာ့တယ္။
ပထမ အာရပ္-အစၥေရးစစ္ပြဲ (၁၉၄၈)
ဒီစစ္ပြဲဟာ အာရပ္ျပည္နဲ႔ ဂ်ဴးျပည္ ၂ ခု အတူတြဲ ရွိရမယ္ ဆိုတဲ့ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔ႀကီးက အတည္ျပဳ လိုက္တဲ့ အေထြေထြ ညီလာခံ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္(၁၈၁) ကို အာရပ္ကမၻာက ျငင္းပယ္ခဲ့တာကေန စတင္ခဲ့တာပါပဲ။
ဒီအခါမွာ အစၥေရး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ဘန္ဂူရီယမ္က အစၥေရးႏိုင္ငံဟာ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ ဖန္တီးခြင့္ ရွိတဲ့ လြတ္လပ္ေသာ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္ ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေၾကာင္း ေမလ ၁၄ ရက္မွာ ေၾကညာၿပီး တုန္႔ျပန္ခဲ့ ပါတယ္။ ဒီေနာက္မွာေတာ့ အာရပ္ႏိုင္ငံေတြက အစၥေရးကို စတင္ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ရာကေန ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ စစ္ပြဲပါ။
အခ်ိန္ကာလ ရွည္ၾကာစြာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အာရပ္-အစၥေရးပဋိပကၡ တေလွ်ာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့သမွ် စစ္ပဲြေတြ အားလံုးရဲ႕ ပထမဆံုးေသာ စစ္ပြဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အစၥေရးကေတာ့ လြတ္ေျမာက္ေရး စစ္ပြဲလို႔ အမည္ ေပးခဲ့ပါတယ္။
အစၥေရးကုိ ႏုိင္ငံအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳၿပီ
အစၥေရးႏိုင္ငံက လြတ္လပ္ေရး ေၾကညာလိုက္တာနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ အီရန္၊ ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စု အပါအ၀င္ အျခားႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကို ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ရရွိခဲ့ ပါတယ္။
ရက္ အနည္းငယ္ အၾကာမွာေတာ့ လက္ဘႏြန္၊ ဆီးရီးယား၊ ေဂ်ာ္ဒန္၊ အီဂ်စ္နဲ႔ အီရတ္ ႏိုင္ငံေတြက တပ္ေတြ အလံုး အရင္းနဲ႔ အစၥေရးႏိုင္ငံကို ၀င္တိုက္ခဲ့ၾကပါေတာ့တယ္။ ေဆာ္ဒီအာေရးဘီးယား၊ လစ္ဗ်ားနဲ႔ ယီမင္ ႏိုင္ငံေတြ ကလည္း အေပ်ာ္ထမ္း တပ္ေတြ ေပးပို႔ၿပီး ပါ၀င္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကပါေသးတယ္။
ဒီလုိနဲ႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ ၀င္ေရာက္ေစ့စပ္မႈနဲ႔ ႏွစ္ဖက္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲခဲ့ၾကၿပီး ၁၉၄၉ ခုႏွစ္မွာ အစၥေရးက အီဂ်စ္၊ လက္ဘႏြန္၊ ေဂ်ာ္ဒန္၊ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံေတြနဲ႔ သီးျခား စစ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို ခ်ဳပ္ဆိုခ့ဲတယ္။ စစ္ပြဲ ၿပီးဆံုးခဲ့ပါတယ္။ ရန္လုိမႈေတြကေတာ့ မၿပီးဆုံးေသးပါဘူး။
လတ္တေလာ စစ္ပြဲမ်ား
ဒုတိယကမၻာစစ္ေနာက္ပိုင္း အနီးကပ္ဆံုး သမိုင္း စာမ်က္ႏွာေပၚက ၂၀ ရာစုရဲ႕ ကမၻာ့ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း ေဒသ အျငင္းပြားမႈမွာ “အာရပ္-အစၥေရး ၆-ရက္ စစ္ပြဲ” ကုိ လူသိအမ်ားဆံုး စစ္ပဲြအျဖစ္ ေတြ႔ၾကရမွာပါ။ ဒီေတာ့ အဲဒီ စစ္ပြဲရဲ႕ အရင္းအျမစ္ေတြကေန စတင္ၾကည့္ရမွာပါ။ အေျခခံ အက်ဆံုးကေတာ့ စူးအက္ တူးေျမာင္း ပါပဲ။ စူးအက္ တူးေျမာင္း အေရးအခင္းကပဲ ၆-ရက္စစ္ပြဲကို ေမြးဖြားေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီတူးေျမာင္းမွာ အားလံုးရဲ႕ အက်ိဳး စီးပြားေတြ ပါ၀င္ေနတယ္။ ဒီေတာ့လည္း ပဋိပကၡတခုဟာ အလြယ္တကူ ေျဖရွင္းလို႔ မရႏိုင္တာ ဘာမွ မထူးဆန္းေတာ့ပါဘူး။
စူးအက္တူးေျမာင္း
ျပသနာေတြ အားလံုးရဲ႕ အစဟာ စူးအက္တူးေျမာင္းလို႔ ေျပာရင္ မလြန္ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ စူးအက္ တူးေျမာင္းဟာ အာဖရိကတိုက္ကို ေကြ႔ပတ္ၿပီး သြားစရာ မလိုဘဲ ဥေရာပနဲ႔ အာရွကို တိုက္ရိုက္ ကူးသန္း ႏိုင္ေအာင္ ဆက္သြယ္ေပးထားတဲ့ တူးေျမာင္းျဖစ္ပါတယ္။
အာရွနဲ႔ အာဖရိကၾကားမွာရွိတဲ့ အိႏၵိယ သမုဒၵရာရဲ႕ လက္ခြဲတခုျဖစ္တဲ့ ပင္လယ္နီနဲ႔ ဥေရာပတိုက္၊ အာရွ တိုက္နဲ႔ အာဖရိကတိုက္ကို ပိုင္းျခားထားတဲ့ ေျမထဲပင္လယ္တို႔ အၾကားက ကုန္းေျမကို ျဖတ္သန္းၿပီး ေဖာက္လုပ္ ထားတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၈၅၉ နဲ႔ ၁၈၆၉ ႏွစ္မ်ားအၾကားမွာ ျပင္သစ္ ေကာ္ပိုေရးရွင္း တခုျဖစ္တဲ့ Universal Suez Ship Canal Company က တူးေဖာ္ ေဆာက္လုပ္ခဲ့ၿပီး ရွယ္ယာအမ်ားစုကို ပိုင္ဆိုင္ ခဲ့တဲ့အျပင္ စူးအက္တူးေျမာင္း အေရးအခင္းကို ျဖစ္ပြားတဲ့ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္ အထိ တူးေျမာင္းကိစၥ အ၀၀ကို တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။
ဒုတိယ အာရပ္-အစၥေရးစစ္ပြဲ (စူးအက္ဇ္တူးေျမာင္းအေရးအခင္း - ၁၉၅၆)
ဒီအေရးအခင္းဟာ အီဂ်စ္ႏုိင္ငံက စူးအက္ဇ္တူးေျမာင္းကို ျပည္သူပိုင္ သိမ္းရာကေန ျဖစ္ပြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီစစ္ပြဲကို ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အေၾကာင္း ၂ခ်က္ရွိပါတယ္။
အာရပ္-အစၥေရးပဋိပကၡမ်ားကို ေျဖရွင္းရာမွာ အီဂ်စ္က ဦးစီး ဦးေဆာင္ျပဳ ေျဖရွင္းေပးဖို႔ သေဘာ တူညီခ်က္ တခု ရိွခ့ဲတယ္။ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံမွာ ေရကာတာတခု တည္ေဆာက္ဖို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ၿဗိတိန္ ႏိုင္ငံတို႔က ေဒၚလာ သန္း ၂၇၀ ထုတ္ေခ်းခဲ့တယ္။
သို႔ေသာ္လည္း စစ္လက္နက္ ပစၥည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကို မွီခိုေနရတဲ့ အျဖစ္ကေန အီဂ်စ္ ႏိုင္ငံကို လြတ္ေျမာက္ သြားေစခဲ့တဲ့ လွ်ိဳ႕၀ွက္ စစ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ တခုကို အီဂ်စ္နဲ႔ ခ်က္ကို ဆလိုဗက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ အၾကား ၁၉၅၅မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
ခ်က္ကိုဆလိုဗက္ကီးယားနဲ႔ အီဂ်စ္ သေဘာတူညီခ်က္ ရခဲ့တာကလည္း အေရွ႕ အလယ္ပိုင္း ေဒသမွာ သူ႔ရဲ႕ ၾသဇာ လႊမ္းမိုး ေစခ်င္တဲ့ ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စုက အေရွ႕ အုပ္စုလို႔ ေခၚတဲ့ ၀ါေဆာ စာခ်ဳပ္အဖြဲ႔၀င္ အေရွ႕ ဥေရာပ ကြန္ျမဴနစ္ ႏိုင္ငံေတြကို မီးစိမ္းျပခဲ့တာ ေၾကာင့္ပါပဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း တင့္ကားေတြ၊ တိုက္ ေလယာဥ္ေတြ၊ ဗံုးၾကဲေလယာဥ္ေတြ၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ေလယာဥ္ေတြ၊ ဟယ္လီ ေကာ္ပတာေတြက အစ ေခတ္မွီ လက္နက္ႀကီးငယ္ မ်ိဳးစံု အထိ ခ်က္ကိုဆလိုဗက္ကီးယားက အီဂ်စ္ကို အေၾကြးနဲ႔ ေရာင္းခ် ေပးခဲ့ပါတယ္။ အာရပ္ေတြ မျမင္ခဲ့ဖူးတဲ့ ေခတ္မီလက္နက္ေတြကို အီဂ်စ္မွာ အစုလိုက္ အပံုလိုက္ ေရာက္သြားတဲ့အခါ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ ကလည္း လက္ပိုက္ၾကည့္ မေနေတာ့ပါဘူး။
ဒါ့အျပင္ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ေမလ ၁၆ ရက္ေန႔မွာ တရုပ္ ျပည္သူ႔ သမတႏိုင္ငံကို အီဂ်စ္အစိုးရက တရား၀င္ အသိအမွတ္ ျပဳလိုက္တာကလည္း ထိုင္၀မ္ႏိုင္ငံကို ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ ေပးတဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကို အႀကီးအက်ယ္ ေဒါသူပုန္ ထေစခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
လက္တုံ႔ျပန္တဲ့ အေနနဲ႔ နဂိုက သေဘာတူညီထားတဲ့ ေရကာတာ တည္ေဆာက္ေရး ရန္ပံုေငြကို ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္ေန႔မွာ ၿဗိတိန္နဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက လံုး၀ ဖ်က္သိမ္း ပစ္ခဲ့ ပါတယ္။
တပတ္အၾကာမွာေတာ့ အီဂ်စ္က စူးအက္ဇ္တူးေျမာင္းကို ျပည္သူပိုင္ သိမ္းေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ ပါေတာ့တယ္။
အီဂ်စ္ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္အၿပီးမွာေတာ့ ေအာက္တိုဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္နဲ႔ အစၥေရး ႏိုင္ငံမ်ားက အီဂ်စ္ကို ၀င္တိုက္ၾကပါတယ္။ တူးေျမာင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္ဖို႔နဲ႔ တူးေျမာင္း အေရးအခင္းကို လက္ဦးမႈ ရယူၿပီး ေျဖရွင္း ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အစၥေရးက ေျမျပင္တပ္ေတြနဲ႔ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ကာ ဆိုင္းႏိုင္း ကၽြန္းဆြယ္ကို သိမ္းယူထားခဲ့ၿပီး ျဗိတိန္၊ ျပင္သစ္တုိ႔က ေလေၾကာင္း စိုးမိုးမႈနဲ႔ ေထာက္ပံ့ ေရးကို တာ၀န္ ယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စုတို႔ရဲ႕ သံတမန္ေရးရာ ဖိအားေပးမႈေတြေၾကာင့္ ႏို၀င္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔မွာ အီဂ်စ္နဲ႔ အစၥေရး ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးက ဆုတ္ခြာေပးဖို႔ သေဘာတူညီ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီ အေရး အခင္းကို ၿပီးဆံုးသြားေအာင္ ကေနဒါ ႏိုင္ငံက အဆိုျပဳခဲ့တဲ့ ပထမဆံုးေသာ ကုလသမဂၢ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ထိန္းသိမ္းမႈတပ္ ေပၚေပါက္လာခဲ့တယ္။ ဆိုင္းႏိုင္းကၽြန္းဆြယ္နဲ႔ စူးအက္တူးေျမာင္းကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ထိန္းသိမ္းမႈ တပ္ေတြက ထိန္းခ်ဳပ္ လိုက္ၿပီး စစ္ပြဲ ၿပီးစီးသြားခဲ့ပါတယ္။
တတိယ အာရပ္-အစၥေရး စစ္ပြဲ ( ၆ ရက္ စစ္ပြဲ - ၁၉၆၇)
၁၉၆၄ ခုႏွစ္မွာ အစၥေရးက ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ေရကို သူရဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္ ေရေပးေ၀ေရး အစီအစဥ္ အတြက္ စတင္ ထုတ္ယူ သံုးစြဲခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္မွာ အာရပ္ႏိုင္ငံေတြက စုေပါင္းၿပီး Headwater Diversion Plan ေခၚတဲ့ ေရလႊဲယူေရး စီမံကိန္း တခုကို အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းသာ အျပည့္ အ၀ အေကာင္ အထည္ ေပၚခဲ့ရင္ ဆီးရီးယားပိုင္ ဂိုလန္ကုန္းျမင့္မွာရွိတဲ့ Banias စမ္းေခ်ာင္းက ေရေတြ အစၥေရးႏိုင္ငံနဲ႔ အစၥေရးရဲ႕ ဂါလိလဲ (Galilee) ပင္လယ္ကို မေရာက္ခင္မွာ လမ္းလႊဲယူၿပီး ေဂ်ာ္ဒန္နဲ႔ ဆီးရီးယားရဲ႕ Mukhaiba ေရကာတာထဲ ထည့္မွာ ျဖစ္သလို၊ ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ထဲ စီး၀င္ေနတဲ့ ျမစ္ခြဲ တခုျဖစ္တဲ့ Hasbani ျမစ္ရဲ႕ ေရေတြကို လက္ဘႏြန္မွာရွိတဲ့ Litani ျမစ္ထဲကို လႊဲယူမွာ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရလဒ္အျဖစ္ အစၥေရးရဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္ ေရေပး ေ၀ေရး အစီအစဥ္ အတြက္ ရယူႏိုင္မယ့္ ေရပမာဏဟာ ၃၅% ကို က်သြားမွာ ျဖစ္သလို တႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ ေရေပးေ၀ႏိုင္မႈ ပမာဏဟာလည္း ၁၁% အထိ ထိုးက်သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါကို လက္မခံႏိုင္တဲ့ အစၥေရးႏိုင္ငံဟာ အစၥေရး ကာကြယ္ေရးတပ္ (Israel Defense Forces – IDF) ေတြကို ပို႔လႊတ္ၿပီး ၁၉၆၅ ခုႏွစ္ မတ္လ၊ ေမလနဲ႔ ၾသဂုတ္လေတြထဲမွာ ေရလႊဲယူေရး လုပ္ငန္းေတြ တည္ေဆာက္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနတဲ့ ေဒသေတြ အားလံုးကို ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ ဖ်က္ဆီးလုိက္ ပါတယ္။ ဒီ အျဖစ္ အပ်က္ ေတြဟာ အာရပ္-အစၥေရး (၆)ရက္စစ္ပြဲကို ဦးတည္သြားေစတဲ့ တိုက္ရိုက္ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈ ျဖစ္ေစတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၆၇ ခုႏွစ္ ေမလမွာေတာ့ အီဂ်စ္ သမတ နတ္ဆာက စူးအက္တူးေျမာင္း ေဒသ အပါအ၀င္ ဆိုင္းႏိုင္း ကၽြန္းဆြယ္မွာ ရွိေနတဲ့ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္ ကတည္းက တပ္စြဲထားခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ ျငိမ္းခ်မ္းမႈ ထိန္းသိမ္းေရး တပ္ေတြကို ရုတ္သိမ္းဖို႔ ရာဇသံေပးလုိက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဆိုင္းႏိုင္း ကၽြန္းဆြယ္နဲ႔ ေဆာ္ဒီအာေရးဘီးယား အၾကားက Tiran ေရလက္ၾကားကိုပါ ပိတ္ခဲ့ပါတယ္။ အစၥေရးအလံ တင္လာသမွ် သေဘၤာေတြအားလံုးကို ပိတ္ဆို႔ခဲ့ပါတယ္။ Tiran ေရလက္ၾကားဟာ ေဂ်ာ္ဒန္ရဲ႕ တခုတည္းေသာ ဆိပ္ကမ္း ျဖစ္တဲ့ Aqaba နဲ႔ အစၥေရးရဲ႕ အိႏၵိယ သမုဒၵရာဘက္ျခမ္းမွာ ရွိတဲ့ တခုတည္းေသာ ဆိပ္ကမ္းျဖစ္တဲ့ Eilat တို႔ကို ၀င္ထြက္ရာ ေရလမ္းေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ အစၥေရး ႏိုင္ငံက ကန္႔ကြက္ေနတဲ့ ၾကားမွာပဲ ကုလသမဂၢ တပ္ေတြကို ရုပ္သိမ္း ခိုင္းၿပီး အီဂ်စ္တပ္မေတာ္နဲ႔ အစားထိုးခဲ့ပါတယ္။
ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြကပဲ ဇြန္လ (၅) ရက္မွာ စတင္ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အာရပ္-အစၥေရး (၆)ရက္စစ္ပြဲကို ေမြးဖြား ေပးခဲ့ တာပါပဲ။ သည္စစ္ပြဲမွာေတာ့ အစၥေရးနဲ႔ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ဆက္ေနတဲ့ အာရပ္ ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္တဲ့ အီဂ်စ္၊ ေဂ်ာ္ဒန္၊ ဆီးရီးယား ႏိုင္ငံေတြအျပင္ အီရတ္၊ ေဆာ္ဒီ အာေရးဘီးယား၊ ဆူဒန္၊ တ်ဴနီးရွား၊ ေမာ္ရိုကိုနဲ႔ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား ႏိုင္ငံေတြကပါ တပ္ေတြေရာ လက္နက္ အင္အား ေတြေရာ ထည့္၀င္ ပူးေပါင္းၿပီး အစၥေရး ႏိုင္ငံကို ၀ိုင္းၿပီး တိုက္ခိုက္ ခဲ့ၾကတာပါ။
အဲသည္အခ်ိန္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ ဦးသန္႔က ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးမွာ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး အျဖစ္ တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အခ်ိန္ပါ။ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံ ကိုင္ရိုျမိဳ႕ကို သူကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ၿပီး ပဋိပကၡ အဆံုးသတ္ ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အဆိုျပဳခ်က္ ၃ ခုကို အၾကံျပဳ ခဲ့တာပါ။ အီဂ်စ္က သေဘာတူ ေသာ္လည္း အစၥေရးက ပယ္ခ် ခဲ့တဲ့အတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မက်ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။
သံတမန္ေရး ခ်ဥ္းကပ္မႈေတြနဲ႔ပဲ ဇြန္လ (၁၀)ရက္ေန႔မွာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္နဲ႔ (၆) ရက္ၾကာ စစ္ပြဲ ၿပီးဆံုးခဲ့ ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ဒီအျဖစ္အပ်က္ဟာ ယြန္ကစ္ပူးစစ္ပြဲ-လို႔ ေခၚတဲ့ ေနာက္ (၆)ႏွစ္ အၾကာမွာ ျဖစ္မဲ့ ၁၉၇၃ အာရပ္-အစၥေရးစစ္ပြဲရဲ႕ အစလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါေတာ့တယ္။
စစ္ပြဲ အၿပီးမွာေတာ့ အစၥေရးဟာ အီဂ်စ္ရဲ႕ ဆိုင္းႏိုင္းကၽြန္းဆြယ္နဲ႔ ဂါဇာ ကမ္းေျမွာင္ေဒသ၊ ဆီးရီးယားရဲ႕ ဂိုလန္ ကုန္းျမင့္၊ ေဂ်ာ္ဒန္ရဲ႕ ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ အေနာက္ ကမ္းပါးျဖစ္တဲ့ West Bank ၊ အေရွ႕ ေဂ်ရုဆလင္ စတဲ့ ေဒသ ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္စြမ္း ရွိသြားတာပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ geopolitics ေခၚတဲ့ ပထ၀ီ ႏိုင္ငံေရးမွာ ႀကီးမားတဲ့ ရိုက္ခတ္မႈ ေတြကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ေတာ့ တာပါပဲ။ အစၥေရး ႏိုင္ငံဟာ ၃ ဆ ပိုၿပီး ႀကီးသြားခဲ့ၿပီး အာရပ္ လူဦးေရ တသန္း ေက်ာ္ဟာ အစၥေရး ႏိုင္ငံ ထိန္းသိမ္းထားရာ ေဒသေတြမွာ ေရာက္ေနခဲ့ ပါေတာ့တယ္။
ဒီစစ္ပြဲက ႏိုင္ငံေရး အရ အေရးပါတဲ့ အခ်က္အလက္အခ်ိဳ႕ကိုလည္း သက္ေသျပခဲ့ပါတယ္။ အစၥေရး ႏိုင္ငံဟာ ေဒသ တခုလံုးမွာ အင္အား ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညီမွ်ေနေအာင္ အခ်ိန္မေရြး ျပဳႏိုင္စြမ္း ရွိေနတဲ့အျပင္ အခ်ိန္မေရြး တိုက္ခိုက္ဖို႔လည္း အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနတယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။
ပါလက္စတိုင္းလြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔
အာရပ္-အစၥေရးပဋိပကၡ၊ ပါလက္စတိုင္း-အစၥေရး ပဋိပကၡေတြကို ေျပာရင္ PLO – Palestine Liberation Organization က အေရးႀကီးတဲ့ ေနရာမွာ ပါေနပါတယ္။ PLO ဟာ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္း ေဂ်ရု ဆလင္ၿမိဳ႕မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ပါလက္စတိုင္း အမ်ိဳးသား ေခါင္းေဆာင္ ၄၄၂ ဦးရဲ႕ အစည္းအေ၀းအၿပီး ေမလ ၂၈ ရက္ ပါလက္စတိုင္း လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ ေၾကညာစာတမ္းနဲ႔ အတူ ေပၚေပါက္လာတဲ့ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဇီယြန္၀ါဒ တည္ရွိမႈနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈကို ပိတ္ပင္ တားဆီးရမယ္ ဆိုတဲ့ ေၾကြးေၾကာ္သံနဲ႔ ေပၚထြက္ လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔အတူ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႔အစည္း တခု အျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာ စာမ်က္ႏွာေတြမွာ ထင္ရွားလာေတာ့တာပါပဲ။ ၁၉၇၃ အာရပ္-အစၥေရး စစ္ပြဲ မတိုင္မီ ကာလ ေတြ ကေတာ့ အစၥေရး စစ္တပ္နဲ႔ အီဂ်စ္ စစ္တပ္၊ အစၥေရး စစ္တပ္နဲ႔ PLO တိုက္ခိုက္ ေနခဲ့ၾကတဲ့ ကန္႔သတ္ စစ္ပြဲ ေတြနဲ႔ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ ကာလေတြပါပဲ။
စတုတၳ အာရပ္-အစၥေရးစစ္ပြဲ (ယြန္ကစ္ပူးစစ္ပြဲ - ၁၉၇၃)
ဒီစစ္ပြဲကေတာ့ ယြန္ကစ္ပူး (Yom Kippur War) စစ္ပြဲလို႔လည္း နံမည္ ႀကီးပါတယ္။ ယြန္ကစ္ပူး ဆိုတာ အေရးႀကီးတဲ့ ဂ်ဴးဘာသာေရး ပဲြေတာ္ရက္ျဖစ္ၿပီး ၂၅-နာရီၾကာ ဥပုသ္ေစာင့္ျခင္းနဲ႔၊ ဆုေတာင္း ၀တ္ျပဳျခင္း ေတြကို ျပဳလုပ္ရတဲ့ အခ်ိန္ကာလျဖစ္ပါတယ္။ လူအမ်ားစုဟာ ဘုရားေက်ာင္းနဲ႔ ၀တ္ျပဳ ဆုေတာင္းရာ ေနရာ ေဒသ ေတြမွာ ေရာက္ရွိ ေနၾကတဲ့ အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေန႔မွာ အလစ္အငိုက္ ယူၿပီး အီဂ်စ္နဲ႔ ဆီးရီးယား ႏိုင္ငံ ေတြက ဦးေဆာင္တဲ့ အာရပ္ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ တပ္ေတြက အာရပ္-အစၥေရး (၆) ရက္ စစ္ပြဲမွာ သိမ္းပိုက္ ခံထားခဲ့ရတဲ့ ဆိုင္းႏိုင္းကၽြန္းဆြယ္နဲ႔ ဂိုလန္ကုန္းျမင့္ေတြမွာ ရွိေနတဲ့ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး မ်ဥ္းေၾကာင္းကို တိတ္တဆိတ္ ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး အစၥေရးႏိုင္ငံကို စတင္တိုက္ခိုက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာလ ၆ ရက္ ကေန ၂၆ ရက္ေန႔ အထိ တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ စစ္ပြဲျဖစ္ပါတယ္။
ႏုိင္ငံႀကီးတုိ႔၏ အဆင္း ဘီးတပ္ေပးမႈ
ဒီစစ္ပြဲ ျဖစ္ေပၚလာရတဲ့ အေၾကာင္းေတြအနက္ အဓိကက်တဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ ဆုိဗီယက္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ဆုိင္ပါတယ္၊ ေခတ္သစ္ စစ္ပြဲေတြမွာ တခါမွ အသံုးမခ် ခဲ့ဘူးေသးတဲ့ သူတို႔ရဲ႕လက္နက္ေတြကို လက္ေတြ႔ စစ္ေျမျပင္မွာ အေမရိကန္ လက္နက္ ေတြနဲ႔ ယွဥ္ျပိဳင္ အစမ္းသပ္ခံဖို႔ ေမာ္စကိုက ေခါင္းေဆာင္မ်ားက စဥ္းစားရာ ကေန စတင္လာတာ ျဖစ္တယ္ စသျဖင့္ ေထာက္လွမ္းေရး သတင္း ရပ္ကြက္ေတြက သံုးသပ္ၾက ပါတယ္။
ဒီလိုနဲ႔ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္မွာ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံဟာ ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုကေန မစ္ဂ္-၂၁ ဂ်က္တိုက္ေလယာဥ္ေတြ၊ အက္စ္ေအ-၂၊ -၃၊ -၄၊ -၆၊ -၇၊ စတဲ့ ေျမျပင္မွ ေ၀ဟင္ပစ္ ဒံုးက်ည္ေတြ၊ တီ-၅၅ နဲ႔ -၆၂ တင့္ကားေတြကို လက္ခံ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီေနာက္မွာေတာ့ အီဂ်စ္ သမတ အန္၀ါဆဒတ္က အီဂ်စ္ႏိုင္ငံဟာ အစၥေရးႏိုင္ငံကို စစ္ခင္းမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အီဂ်စ္ စစ္သည္ေတာ္ တသန္း အထိ အသက္ေတြ စြန္႔လႊတ္ တိုက္ပြဲ၀င္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း တရား၀င္ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာခဲ့ ပါတယ္။
ေအာက္တိုဘာလ ၆ ရက္ေန႔မွာေတာ့ အာရပ္ႏိုင္ငံမ်ားက ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားနဲ႔ အတူ စတုတၳေျမာက္ အာရပ္-အစၥေရး စစ္ပြဲ စတင္ခဲ့ပါေတာ့တယ္။ စစ္ပြဲစတင္ၿပီး ေနာက္ ၃ ရက္အၾကာ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ေန႔က စတင္ၿပီး အီဂ်စ္နဲ႔ ဆီးရီးယားကို ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုက ေရေၾကာင္း၊ ေလေၾကာင္းကေန ေထာက္ပံ့ေရး ပစၥည္းေတြ မ်ိဳးစံု ေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။ စစ္ပြဲမွာ အီဂ်စ္၊ ဆီးရီးယား၊ ေဂ်ာ္ဒန္၊ အီရတ္ ႏိုင္ငံေတြ တိုက္ရိုက္ ပါ၀င္ၾကပါတယ္။ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား၊ လစ္ဗ်ား၊ ေမာ္ရိုကို၊ ေဆာ္ဒီအာေရးဘီးယားနဲ႔ ကူ၀ိတ္တုိ္႔က စစ္ေရးနဲ႔ ဘ႑ာေရး အကူအညီေတြ ေပးခဲ့ၾကသလို၊ ပါကစၥတန္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံေတြ ကေတာင္ ေလယာဥ္မွဴးေတြ၊ ေဆးကုသေရး အဖြဲ႔ေတြ လႊတ္ေပးၿပီး ကူညီခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အစၥေရးဘက္ကုိေတာ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စစ္ေရး အကူအညီေတြ အစြမ္းကုန္ ျဖည့္ဆည္း ေပးခဲ့ ေတာ့တာပါပဲ။
သို႔ေသာ္လည္း ေအာက္တိုဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔ အေရာက္မွာေတာ့ ဆိုင္းႏိုင္း ကၽြန္းဆြယ္ထဲမွာ အီဂ်စ္ရဲ႕ အမွတ္ (၃) တပ္ေတာ္ဟာ အစၥေရး စစ္တပ္ရဲ႕ ၀ိုင္းပတ္ ေခ်မႈန္းမႈကို လည္စင္းခံရဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနတဲ့ အေန အထားကို ေရာက္သြားတဲ့ အခါမွာေတာ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စု အၾကား အထပ္ထပ္ ေစ့စပ္ ညွိႏိႈင္းမႈ ေနာက္မွာ ကမၻာ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ (၃၃၈) နဲ႔ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ ပါတယ္။
ေနာက္ ၂ ရက္အၾကာမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ (၃၃၉) ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ေအာက္တိုဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔က စတင္ၿပီး တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရပ္ဆိုင္းခဲ့ပါတယ္။ စစ္ပြဲလည္း ၿပီးဆံုး ခဲ့ပါတယ္။
လက္ဘႏြန္ ပဋိပကၡ (၁၉၇၈)
ဒီျပသနာရဲ႕ အစကေတာ့ PLO ကေန ခြဲထြက္ခဲ့တဲ့ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ ဖာတာ (Fatah) အဖြဲ႔က အဖြဲ႔၀င္ ၁၁ ေယာက္ဟာ ၁၉၇၈ မတ္လ ၁၁ ရက္မွာ အေမရိကန္ ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္ တေယာက္ကို သတ္ျဖတ္ ခဲ့ပါတယ္၊ အဲဒီေနာက္ သူတို႔ဟာ အစၥေရးႏိုင္ငံရဲ႕ တတိယ အႀကီးဆံုး ၿမိဳ႕ျဖစ္တ့ဲ Haifa ၿမိဳ႕အနီးက ကမ္းရိုးတမ္း လမ္းေပၚမွာ ခရီးသည္တင္ ကားတစီးကို စီးနင္းခဲ့တယ္၊ အစၥေရး ႏိုင္ငံရဲ႕ ဒုတိယ အႀကီးဆံုး ျမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ Tel Aviv ကို ေနာက္ထပ္ ခရီးသည္တင္ ကားတစီးနဲ႔ ေမာင္းခ် လာခဲ့တဲ့ လမ္းတေလွ်ာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပစ္ခတ္မႈေတြမွာ အစၥေရး ႏိုင္ငံသား ၃၆ ေယာက္ ေသေၾကခဲ့ၿပီး ၇၆ ေယာက္ ဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။
ဒီလိုမ်ိဳး အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ေနာက္ထပ္ မျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္တဲ့ အေနနဲ႔ Litani စစ္ဆင္ေရးလို႔ အမည္ ေပးၿပီး အစၥေရး ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႔က ဆင္ႏႊဲခဲ့တဲ့ စစ္ပြဲတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ဆင္ေရးရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ ကေတာ့ လက္ဘႏြန္ ေတာင္ပိုင္းေဒသကို ေျခကုပ္ယူၿပီး အစၥေရး ႏိုင္ငံထဲကို ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ေနတဲ့ PLO အပါ အ၀င္ တျခား ပါးလက္စတိုင္း လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြကို Litani ျမစ္ရဲ႕ ေျမာက္ဖက္ျခမ္းကို ေရာက္သည္ အထိ တိုက္ထုတ္ဖို႔ပါပဲ။ လက္ဘႏြန္ ႏိုင္ငံထဲကို မတ္လ ၁၄ ရက္ေန႔မွာ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အစၥေရးရဲ႕ ဒီ စစ္ဆင္ေရးဟာ စစ္ေရးအရ ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး PLO နဲ႔ တျခား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြကို Litani ျမစ္ ေျမာက္ဖက္ျခမ္း ေရာက္ေအာင္ တိုက္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ လက္ဘႏြန္ အစိုးရရဲ႕ ကန္႔ကြက္မႈေၾကာင့္ ကုလ သမဂၢ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ထိန္သိမ္းမႈတပ္ က မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔ကေန စတင္ၿပီး ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ေဒသေတြမွာ တပ္စြဲ လုိက္ပါတယ္။ အစၥေရး ကာကြယ္ေရး တပ္ဖြဲ႔ကို တစိပ္တပိုင္း တပ္ရုတ္သိမ္း ေစခဲ့ပါတယ္။
ပထမ လက္ဘႏြန္စစ္ပြဲ (၁၉၈၂)
ပထမလက္ဘႏြန္စစ္ပြဲလို႔ လက္ဘႏြန္ႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းကို ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ရာကေန စတင္ ျဖစ္ပြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစၥေရးက ဒီစစ္ဆင္ေရးကုိ Operation Peace of the Galillee လုိ႔ အမည္ေပး ပါတယ္။
ဒီစစ္ပြဲရဲ႕ အေၾကာင္းခံကေတာ့ ဇြန္လ ၃ ရက္ေန႔မွာ ေသနတ္သမား ၃ ေယာက္က အစၥေရး သံအမတ္ Shlomo Argov ကို လန္ဒန္ျမိဳ႕ေပၚမွာ ဦးေခါင္းကို ပစ္ခတ္ၿပီး လုပ္ၾကံခ့ဲမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ၾကံသူ ၃ ဦးလံုးကို ဖမ္းဆီး ရမိၿပီး Abu Nidal Organization (ANO) ရဲ႕ အဖြဲ႔၀င္ေတြ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။ Abu Nidal ဟာ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီလို႔ ေခၚတဲ့ Fatah အဖြဲ႔ကို တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ ပါလက္စတိုင္း ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအျဖစ္အပ်က္ကို လက္တုန္႔ျပန္တဲ့အေနနဲ႔ PLO တပ္ဖြဲ႔ေတြ တည္ရွိေနတဲ့ လက္ဘႏြန္ ေတာင္ပိုင္းေဒသကို အစၥေရး နယ္စပ္ကေန ကီလိုမီတာ ၄၀ အကြာ အထိ ရွင္းလင္းမယ္လို႔ တရား၀င္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၿပီး တိုက္ခိုက္ ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ပဲ စက္တင္ဘာလထဲမွာေတာ့ လက္ဘႏြန္မွာ ရွိေနတဲ့ တိုက္ခိုက္ေရး အင္အား ၆၅၀၀ အထိ ရွိတဲ့ PLO တပ္ေတြဟာ ေဂ်ာ္ဒန္၊ ဆီးရီးယား၊ အီရတ္၊ ဆူဒန္၊ ေတာင္ယီမင္၊ ေျမာက္ယီမင္၊ ဂရိ၊ တူနီးရွား စတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို တရား၀င္ ဆုတ္ခြာခဲ့ရပါေတာ့တယ္။ Multinational Force in Lebanon (MNF) ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံစံု တပ္ေတြ ျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္၊ အီတလီနဲ႔ ၿဗိတိသွ် တပ္ေတြက PLO ဆုတ္ခြာမႈကို ႀကီးၾကပ္ ကြပ္ကဲခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ ေမလမွာေတာ့ အစၥေရးတပ္ အခ်ိဳ႕ လက္ဘႏြန္ ေတာင္ပိုင္းကေန စတင္ ဆုတ္ခြာ ေပးခဲ့ၿပီး စစ္ပြဲ ၿပီးဆံုးခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ၁၉၈၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လ အထိ အစၥေရးတပ္မ်ား လက္ဘႏြန္ တပ္မေတာ္နဲ႔ အတူ လက္ဘႏြန္ေတာင္ပိုင္းမွာ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။
ဟစ္ဇဘိုလာ
အစၥေရးကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြ လက္ဘႏြန္ေတာင္ပိုင္းကို ၀င္ေရာက္ သိမ္းပိုက္ခ်ိန္ကေန စတင္ ေပၚေပါက္ လာၿပီး ယေန႔ အခ်ိန္အထိ အစၥေရးတပ္ေတြကို ေပ်ာက္က်ားစစ္ ဆင္ႏႊဲေနခဲ့တဲ့ ဟစ္ဇဘိုလာ (Hezbollah) အဖြဲ႔ကိုလည္း အာရပ္-အစၥေရး ပဋိပကၡထဲမွာ ထည့္သြင္း ေျပာဆိုရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟစ္ဇဘိုလာဟာ လက္ဘႏြန္ ေတာင္ပိုင္းေဒသမွာ ယေန႔အခ်ိန္ထိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္ ေနတုန္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႕ဟာ ရွီယာ မြတ္ဆလင္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ တခုျဖစ္ၿပီး အာရပ္ကမၻာနဲ႔ မြတ္ဆလင္ကမၻာက အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔အစည္း တခုလည္း ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။
အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၊ အစၥေရး၊ ကေနဒါနဲ႔ နယ္သာလန္ ႏို္င္ငံေတြကေတာ့ ဟစ္ဇဘိုလာကို အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႔ အစည္းအျဖစ္ ေၾကညာထားပါတယ္။ ၁၉၈၂ လက္ဘႏြန္ စစ္ပြဲ အခ်ိန္ကေန စတင္ၿပီး ယေန႔ထက္ထိ အေသခံ ဗံုးခြဲမွႈမ်ား၊ ျပန္ေပးဆြဲမႈမ်ား၊ ေခ်ာင္းေျမာင္း ပစ္ခတ္မႈမ်ား၊ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ စီးနင္း တိုက္ခိုက္မႈမ်ားနဲ႔ အစၥေရး ကာကြယ္ေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြကို ဟစ္ဇဘိုလာ တပ္ဖြဲ႔ေတြက ဆက္တိုက္ တိုက္ခိုက္ ေနခဲ့ပါတယ္။
တခု အံ့ၾသစရာ ေကာင္းတာကေတာ့ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ World Trade Center ကို Al Qaeda က တိုက္ခိုက္မႈကို ဟစ္ဇဘိုလာေတြက အရပ္သားမ်ားကို တိုက္ခိုက္မႈအျဖစ္ ရႈံ႕ခ်ခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပင္တဂြန္ စစ္ဌာနခ်ဳပ္အေပၚ တိုက္ခိုက္မႈကိုေတာ့ ေထာက္ခံျခင္းလည္း မျပဳ၊ ရႈံ႕ခ်ျခင္းလည္း မရွိဘဲ ဟစ္ဇဘိုလာက ႏႈတ္ပိတ္ေနခဲ့ပါတယ္။
ပထမ အင္တီဖာဒါ လႈပ္ရွားမႈ (၁၉၈၇)
Intifada ဒါမွမဟုတ္ war of stones လို႔ ေခၚတဲ့ အစၥေရး ကာကြယ္ေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြကို ေက်ာက္တံုး ေက်ာက္ခဲ ေတြနဲ႔ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္တဲ့ ပါလက္စတိုင္း ျပည္သူ လူထုရဲ႕ အစၥေရး အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို ဆန္႔က်င္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈဟာ Jabalia ဒုကၡသည္ စခန္းကေန စတင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီလႈပ္ရွားမႈ အတြင္းမွာ ပါလက္စတိုင္းျပည္သူ ၁၀၀၀ ေလာက္ကို ပါလက္စတိုင္း ေတြကပဲ သစၥာ ေဖာက္တယ္လို႔ ယူဆၿပီး သတ္ျဖတ္ခဲ့ ပါတယ္။ တကယ့္ တကယ္ ကေတာ့ သတ္ျဖတ္ ခံရသူေတြရဲ႕ အနည္းစုကိုသာ အစၥေရး အာဏာပိုင္ ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ခဲ့တယ္လို႔ သက္ေသျပႏိုင္ခဲ့တာပါ။
ဒီလႈပ္ရွားမႈဟာ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ထိ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကာလေတြအတြင္းမွာ အစၥေရး တပ္ေတြ လက္ခ်က္နဲ႔ ပါလက္စတိုင္း ျပည္သူေတြ ၁၂၀၀ ေလာက္ ေသေၾကခဲ့ၿပီး ပါလက္စတိုင္း လူထု လက္ခ်က္နဲ႔ အစၥေရးစစ္သား ၁၆၀ ေက်ာ္လည္း ေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။ ပါလက္စတိုင္းျပည္သူ ၁၂၀,၀၀၀ ေက်ာ္လည္း အဖမ္းအဆီး ခံခဲ့ရပါတယ္။
ပင္လယ္ေကြ႔ စစ္ပြဲ (၁၉၉၀)
ဒီစစ္ပဲြကေတာ့ အီရတ္ႏုိင္ငံက သူ႔လုိပဲ အာရပ္ႏုိင္ငံ တခုျဖစ္တ့ဲ ကူ၀ိတ္ကုိ က်ဴးေက်ာ္ သိမ္းပုိက္ရာကေန ျဖစ္ခ့ဲ ပါတယ္။ ၁၉၉၀ ၾသဂုတ္ ၂ ရက္ေန႔ကေန ၁၉၉၁ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၈ ရက္ေန႔အထိ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပါရွန္း ပင္လယ္ေကြ႔ စစ္ပြဲမွာလည္း အစၥေရးႏိုင္ငံဟာ ပါ၀င္ ပတ္သက္ခ့ဲရျပန္ပါတယ္။
ၾသဂုတ္လမွာ ကူ၀ိတ္ႏိုင္ငံကို ၀င္ေရာက္သိမ္းပိုက္ခဲ့တဲ့ အီရတ္ႏိုင္ငံအေပၚ စစ္ေရးအရ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ အျဖစ္ ကုလ သမဂၢရဲ႕ အတည္ ျပဳခ်က္နဲ႔ အတူ ႏိုင္ငံေပါင္း ၃၄ ႏိုင္ငံပါ၀င္တဲ့ ညြန္႔ေပါင္း တပ္ဖြဲ႔ေတြက ကူ၀ိတ္ကို က်ဴးေက်ာ္ထားတဲ့ အီရတ္ တပ္ေတြကို တိုက္ထုတ္ ရာကေန ပင္လယ္ေကြ႔စစ္ပြဲ စတင္ခဲ့ ပါတယ္။
ပင္လယ္ေကြ႔စစ္ပြဲမွာ အီရတ္က အစၥေရးႏိုင္ငံကို စစ္ထဲပါ၀င္လာေအာင္ စကဒ္ဒံုးက်ည္ေတြ ပစ္ခတ္ၿပီး ရန္စ ခဲ့ပါတယ္။ အီရတ္ရဲ႕ တြက္ကိန္းမွာေတာ့ ညြန္႔ေပါင္းတပ္ဖြဲ႔ ထဲမွာ အစၥေရးႏိုင္ငံ ပါ၀င္လာခဲ့ရင္ အေမရိကန္နဲ႔ ညြန္႔ေပါင္း အျဖစ္ တြဲေနတဲ့ အာရပ္ႏိုင္ငံေတြ ထြက္သြားလိမ့္မယ္လို႔ ယူဆခဲ့တာပါပဲ၊ ဒါ့အျပင္ ဘာသာေရး စစ္ပြဲ အသြင္ ေဆာင္ေအာင္လည္း အားထုတ္ခဲ့တာပါပဲ။
ဒီလိုနဲ႔ အစၥေရးႏိုင္ငံေပၚ စကဒ္ဒံုးက်ည္ စုစုေပါင္း ၃၉ လံုး ပစ္ခတ္ၿပီး ရန္စခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္တုန္းကမွ နားရြက္ တံေတြး ဆြတ္တာကုိ ၿငိမ္ မခံခဲ့တဲ့ အစၥေရး ႏိုင္ငံက ဒီတခါေတာ့ ၿငိမ္ခံခ့ဲပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ဖိအား ေပးမႈေၾကာင့္သာ ျငိမ္ခံေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ကလည္း အစၥေရးကို စစ္ေရး အရ ၀င္ေရာက္ မစြက္ဖက္ေအာင္ သံတမန္ နည္းအရ အစြမ္းကုန္ ဖိအား ေပးခဲ့တဲ့ အျပင္ Patriot ေခၚတဲ့ ဒံုးခြင္းဒံုး Anti-Missile System ေတြ ေပးပို႔ၿပီး စကဒ္ ဒံုးက်ည္ေတြ ရန္က ကာကြယ္ ႏိုင္ေအာင္ ျဖည့္ဆည္း ေပးခဲ့ပါတယ္။ အကယ္၍သာ အစၥေရး ေလတပ္က အီရတ္ကို လာေရာက္ ဗံုးၾကဲခဲ့ရင္ ေဂ်ာ္ဒန္နဲ႔ ဆီးရီးယား ႏိုင္ငံ ေတြကို ျဖတ္ေက်ာ္လာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ဒီႏိုင္ငံေတြ ကလည္း စစ္ပြဲထဲကို အီရတ္ ဘက္ကေန ပါ၀င္ တိုက္ခိုက္ လာႏိုင္ေျခ ရွိတာေၾကာင့္ ပိုမို ရႈပ္ေထြးမႈ ျဖစ္လာေစမွာပါပဲ။
သူ႔ကို ထိလာရင္ အျမဲတမ္း လက္တုန္႔ျပန္ေလ့ ရွိတဲ့ အစၥေရးႏိုင္ငံကိုေတာ့ ဒီစစ္ပြဲမွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက နားခ်ႏိုင္ခဲ့ ပါတယ္။
ေအာ္စလို သေဘာတူညီခ်က္ (၁၉၉၃)
အေမရိကန္သမတ ကလင္တန္ ေရွ႕ေမွာက္မွာ ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စုက အဲန္ဒရီေကာ့ဇီယက္ဗ္၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ၀ါရဲန္ခရစၥတိုဖာတို႔ကို သက္ေသထားၿပီး အစၥေရး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ယစ္ဇက္ရာဘင္နဲ႔ PLO ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ယာဆာ အာရာဖတ္တို႔ ေနာ္ေ၀းႏိုင္ငံ ေအာ္စလိုျမိဳ႕မွာ ၾသဂုတ္လ ၂၀ ရက္ေန႔က တရား၀င္ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့ၾကတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။
သေဘာတူညီခ်က္အရ ဂါဇာကမ္းေျမွာင္ေဒသနဲ႔ West bank ေခၚတဲ့ ေဂ်ာ္ဒန္ျမစ္ အေနာက္ဖက္ကမ္း ေဒသ ေတြကေန အစၥေရး ကာကြယ္ေရး တပ္ေတြကို ဆုတ္ခြာေပးမွာ ျဖစ္ၿပီး Palestinian Authority ေခၚတဲ့ ပါလက္စတိုင္း အစိုးရကို ဖြဲ႔စည္းၿပီး ဒီေဒသေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီနည္းနဲ႔ ပါလက္စတုိင္း အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။
ဒုတိယ အင္တီဖာဒါ လႈပ္ရွားမႈ (၂၀၀၀)
၂၀၀၀ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလမွာ စတင္ခဲ့တဲ့ ပါလက္စတိုင္းျပည္သူလူထုရဲ႕ ဒုတိယ အၾကိမ္ေျမာက္ လူထု အံုၾကြမႈပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ ယေန႔ထက္ထိ ဒီအံုၾကြမႈရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ေတြကို ေတြ႔ေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဂ်ဴဒစ္ဇဲမ္နဲ႔ အစၥလာမ္ ဘာသာေတြမွာ ဘာသာေရးအရ အေရးပါတဲ့ ေဂ်ရုဆလင္ ျမိဳ႕ေဟာင္းမွာရွိတဲ့ Temple Mount ဆိုတဲ့ ဘုရား ေက်ာင္းကို စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္မွာ အစၥေရး အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေအရီယယ္လ္ ရွရြန္ နဲ႔ လီကြတ္ပါတီက ကိုယ္စားလွယ္တခ်ိဳ႕ သြားေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့တဲ့ အေပၚ အာရပ္ ကမၻာက မခံမရပ္ႏိုင္ ျဖစ္ရာကေန အံုၾကြမႈေတြ ျဖစ္လာတဲ့ ျဖစ္စဥ္အျပင္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္ ကေန ၂၅ ရက္ထိ က်င္းပခဲ့တဲ့ အေရွ႕ အလယ္ပိုင္း ေဒသ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဒးဗစ္စခန္း ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲကေန PLO ရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ယာဆာ အာရာဖတ္ ေက်ာခိုင္း ထြက္လာတဲ့ ျဖစ္စဥ္ကလည္း ဒီ အျဖစ္ အပ်က္ႀကီးကို ျဖစ္ပြား ေစခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအံုၾကြမႈမွာ ပါလက္စတိုင္းေတြရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အစၥေရး ျပည္သူလူထု ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ပါလက္ စတိုင္း ျပည္သူ လူထု ၅၀၀၀ နီးပါးလည္း အသက္ ဆံုးရႈံးခဲ့ရပါတယ္။
ဒုတိယ လက္ဘႏြန္စစ္ပြဲ (၂၀၀၆)
ဒီစစ္ပြဲကို ျဖစ္ေစခဲ့တဲ့ ဘက္ ႏွစ္ဖက္ကေတာ့ အစၥေရး ကာကြယ္ေရး တပ္ဖြဲ႔နဲ႔ ဟစ္ဇဘိုလာ ျပည္သူ႔ စစ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဇူလိုင္လ ၁၂ ရက္ေန႕မွာ အစၥေရး နယ္စပ္ျမိဳ႕ေတြမွာ ရွိတဲ့ စစ္စခန္းေတြကို ဟစ္ဇဘိုလာ ျပည္သူ႔စစ္ေတြက ဒံုးက်ည္ ေတြနဲ႔ တိုက္ခိုက္မႈ ကေန စတင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစၥေရး နယ္စပ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ေပ်ာက္ က်ား တပ္ေတြနဲ႔ အစၥေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြကို ဟစ္ဇဘိုလာ ျပည္သူ႔စစ္ေတြက စတင္တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။
မၾကာခင္မွာပဲ အစၥေရး ကာကြယ္ေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အစၥေရးေလတပ္က လက္ဘႏြန္ႏိုင္ငံ အတြင္းက စစ္ေရးအရ အခ်က္ အခ်ာက်တဲ့ တံတားေတြ အေဆာက္အဦးေတြကို အေျမာက္နဲ႔ပစ္ ဗံုးၾကဲၿပီး တိုက္ခိုက္ ခဲ့ပါတယ္။ ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္ မွာေတာ့ - ဆီးရီးယားနဲ႔ အီရန္ႏိုင္ငံေတြက ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ ျပဳေပး ထားၿပီး လက္ဘႏြန္ ႏိုင္ငံက ဧည့္ခံ ေပးထားတဲ့ အၾကမ္းဖက္ သမားေတြကို အစၥေရး ႏိုင္ငံက တိုက္ ထုတ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ လက္ဘႏြန္ အစိုးရ ကိုေတာ့ တိုက္ေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး- လို႔ အစၥေရး အစိုးရက တရား၀င္ ေၾကျငာခ်က္ ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ - အၾကမ္းဖက္ သမားေတြကို လက္ခံထားတဲ့ လက္ဘႏြန္ အစိုးရသာ အရာရာ ကိစၥအားလံုး အတြက္ တာ၀န္ ရွိပါတယ္ - လို႔လည္း တရား၀င္ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့ ပါေသးတယ္။
စစ္ပြဲအတြင္း အျပစ္မဲ့ ျပည္သူလူထု မ်ားစြာ ေသေၾကခဲ့ရၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရး ေကာင္စီက ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တဲ့ ကုလ သမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ (၁၇၀၁) ထြက္ရွိလာပါတယ္။ ေနာက္တေန႔မွာ လက္ဘႏြန္အစိုးရနဲ႔ ဟစ္ဇ္ဘိုလာက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လက္ခံခဲ့ၿပီး အစၥေရးက ၁၃ ရက္ေန႔မွာ လက္ခံခဲ့ၿပီးတဲ့အခါ ၾသဂုတ္လ ၁၄ ၇က္ေန႔မွာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး စတင္ခဲ့ ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ စစ္ပြဲလည္း ၿပီးဆံုးခဲ့ပါတယ္။
ဟားမတ္ဇ္
ဟားမတ္ဇ္ရဲ႕ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ အစၥလာမ္ ခုခံေရးလႈပ္ရွားမႈ (Islamic Resistance Movement) လို႔ဆိုပါ တယ္။ ဟားမတ္ဇ္ေတြဟာ ပါလက္စတိုင္း-ဆြန္နီ မြတ္ဆလင္္ ျပည္သူ႔စစ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိမွာ ပါလက္စတိုင္း အစိုးရ အဖြဲ႔မွာ ေနရာ အမ်ားဆံုး ရရွိ ထားတဲ့ အဖြဲ႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဟားမတ္ဇ္ဟာ ၁၉၈၇ ခုုႏွစ္ ပထမ အင္တီ ဖာဒါး လႈပ္ရွားမႈမွာ စတင္ ဖြဲစည္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေသခံ ဗံုးခြဲမႈေတြ အရပ္သားေတြကို ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္ ခဲ့မႈေတြေၾကာင့္ နံမည္ဆိုးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း တခုလည္း ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။
ဟားမတ္ဇ္ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ကေတာ့ အစၥေရးႏိုင္ငံကို သိမ္းယူၿပီး အစၥေရးလို႔ အမည္ရေနတဲ့ ေဒသမွာ ပါလက္ စတိုင္း အစၥလာမ္ႏိုင္ငံနဲ႔ အစားထိုးေရးပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။
ဂါဇာပဋိပကၡ (၂၀၀၈-၂၀၀၉)
၂၀၀၈ ဒီဇင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔မွာ ကုန္ဆံုးသြားတဲ့ ၆ လၾကာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ အၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ Operation Cast Lead လို႔ ေခၚတဲ့ စစ္ဆင္ေရးနဲ႔ အစၥေရး ကာကြယ္ေရး တပ္ဖြဲ႔ ေတြက ဟားမတ္ဇ္ တပ္ဖြဲ႔ေတြရွိရာ ဂါဇာေဒသကို ထိုးစစ္ဆင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲ ထားစဥ္ ကာလေတြ အတြင္းမွာ အစၥေရးႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းေဒသေတြမွာ ရွိတဲ့ ျမိဳ႕ေတြကို ဟားမတ္ဇ္ တပ္ေတြက ဒံုးက်ည္ ေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရွိခဲ့တာေၾကာင့္ ေနာင္ကို ဒီလို တိုက္ခိုက္မႈမ်ိဳးေတြ ေနာက္ထပ္ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ ဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္တာလို႔လည္း အစၥေရးစစ္တပ္က ေျပာဆိုပါတယ္။
စစ္ဆင္ေရးစတင္ၿပီး ၄ မိနစ္အတြင္းမွာ အစၥေရးေလတပ္က ဟားမတ္ဇ္ အေျခခံစခန္းေတြ၊ ေလ့က်င့္ေရး ဌာနေတြ၊ ကြပ္ကဲေရး ရံုးေတြ အပါအ၀င္ ပစ္မွတ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ဗံုးၾကဲ တိုက္ခိုက္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း လက္ေတြ႔မွာ ကေလးငယ္ေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီး တရာေက်ာ္ အပါအ၀င္ အရပ္သား ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုး ခဲ့ရတာပါပဲ။
ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ား အၿပီး ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၃ ရက္ေန႕မွာ စတင္ခဲ့တဲ့ အစၥေရး ကာကြယ္ေရး တပ္မေတာ္ရဲ႕ ေျမျပင္ စစ္ဆင္ေရးက ဂါဇာေဒသကို ၃ ပိုင္းပိုင္းၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္။ ဇန္န၀ါရီ ၈ ရက္ေန႔မွာ ကမၻာ့ ကုလ သမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ (၁၈၆၀)ကို ထုတ္ျပန္ၿပီး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲဖို႔နဲ႔ အစၥေရး တပ္ေတြ ဂါဇာေဒသကေန ဆုတ္ခြာေပးဖို႔ ေတာင္းဆို လိုက္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း အပစ္အခတ္ ရပ္စဲဖို႔ ႏွစ္ဖက္လံုးက ျငင္းဆန္ လိုက္ၿပီး တိုက္ပြဲေတြ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ခု ေနာက္ဆံုး ဇန္န၀ါရီ ၁၃ ရက္ေန႔အထိ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲျခင္း မရွိေသးပါဘူး။ ကုလသမဂၢရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ဘန္ကီမြန္းကေတာ့ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို ၾကိဳးစားတဲ့အေနနဲ႔ အဲသည္ေဒသကို သြားမယ့္ သူ႔ခရီးစဥ္ မတိုင္ခင္မွာ လူေပါင္းမ်ားစြာ ေသေၾကခဲ့ၿပီးေၾကာင္းနဲ႔ အမ်ားစုဟာ အျပစ္မဲ့ အရပ္သား ေတြသာ ျဖစ္ေၾကာင္းကိုေတာ့ ထုတ္ေဖာ္ေျပာသြား ခဲ့ပါၿပီ။
နိဂံုး
စစ္ပြဲတခုမွာ အေသအေပ်ာက္ဆိုတာကေတာ့ ရွိၾကစျမဲပါပဲ။ သို႔ေသာ္လည္း တိုက္ခိုက္ ေနၾကတဲ့ ႏွစ္ဖက္က စစ္သည္ ေတြ အစား စစ္ပြဲ ခင္းက်င္းရာ ေဒသမွာ ေနထိုင္ေနတဲ့ အျပစ္မဲ့တဲ့ ကေလးေတြ ေသေၾကေနၾက တာက ေတာ့ ေၾကကြဲစရာ ေကာင္းတဲ့ အျဖစ္ အပ်က္ပါပဲ။
အာရပ္-အစၥေရးစစ္ပြဲကေန တဆင့္ ဆက္စပ္စဥ္းစားမိတဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာလည္း အျပစ္မဲ့တဲ့ ကေလးေတြ အျပစ္မဲ့တဲ့ ျပည္သူေတြ ဘယ္ေလာက္ ေသေၾကခဲ့ၾကၿပီလဲ ဆိုတာ စဥ္းစားမိပါတယ္။ ဒီလို အျဖစ္ အပ်က္ေတြကို ရပ္တန္းက ရပ္ေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကို ေျဖဆိုဖို႔ ကေတာ့ က်ေနာ္ တေယာက္ထဲလည္း မတတ္ႏိုင္ပါဘူး။
အာရပ္-အစၥေရး ပဋိပကၡလို အားလံုး ဆက္စပ္ ပါတ္သက္ ယွက္ႏြယ္ ရႈပ္ေထြးေနတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေလ့လာ သံုးသပ္ၾကည့္ၿပီးတဲ့အခါ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံအတြက္ သင္ခန္းစာ ယူစရာ တစံုတခုမ်ား ရရွိခဲ့ရင္ျဖင့္....
Ref: ေအာင္သာငယ္
စာအုပ္စင္
■ ၁။ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဥပေဒ
■ ၂။ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္းဥပေဒ
■ ၂။ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္း နည္းဥပေဒမ်ား
■ ၃။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ
■ ၁။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒမ်ား
■ ၁။ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ
■ ၁။ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒမ်ား
■ ၁။ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ (သို႔) ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ
■ ၁။ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ (သို႔) ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒမ်ား
■ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္း
■ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈ ခုႏွစ္) ႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္မ်ား
■ ဂႏၵီႀကီး
■ ဆြန္ဇု၏ စစ္ပညာက်မ္း (စံလႈိင္)
■ သတင္းစာဆရာႀကီး ဦး၀င္းတင္ႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ကုိ ဆန္႔က်င္သူမ်ား
■ Burma and Nuclear Proliferation: Policies and perceptions (Andrew Selth)
■ The Future of cease-fire Agreements in Burma
■ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ လူထုလႈပ္ရွားမႈမ်ားအေရးပါမႈ
■ ပို၍ႀကီးမားေသာ အင္အားအစြမ္းတခု
■ အာဏာရွင္ႀကီးစိုးမႈ ေမွာင္ရိပ္
■ ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္ (၁၉၄၇)
■ ႏု-အက္တလီစာခ်ဳပ္ (၁၉၄၇)
■ ပင္လံုစာခ်ဳပ္(၁၉၄၇)
■ ၁၉၃၀ တဝိုက္ ျမန္မာျပည္ ႏိုင္ငံေရးသမိုင္း(သိန္းေဖျမင့္)
■ အာဏာႏွင့္ တရားမွ်တမႈတိုက္ပြဲ
■ ျမန္မာစြယ္စံုက်မ္း အတြဲ(၁) အပိုင္း(က)
■ ျမန္မာစြယ္စံုက်မ္း အတြဲ(၁) အပိုင္း(ခ)
■ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အၾကမ္းမဖက္ တိုက္ပြဲ
■ မွတ္မိသမွ် ကိုေအာင္ဆန္းေက်ာင္းသားဘဝ (ေက်ာ္စိန္)
■ ဦးသန္႔ အေရးအခင္း(စက္မႈတကၠသိုလ္ စိုးဝင္း)
■ ေယာမင္းႀကီးဦးဘိုးလႈိင္ အထၳဳပၸတၱိႏွင့္ ရာဇဓမၼ သဂၤဟက်မ္း(ေမာင္ထင္)
■ ေက်ာင္းသား၊ ေထာင္။ ေတာ္လွန္ေရးသမား (ရဲေဘာ္ ဖုိးသံေခ်ာင္း)
■ ယမမင္းဥယ်ာဥ္သို႔ အလည္ေရာက္ျခင္း (ဂါမဏိ)
■ ျမန္မာစာလံုးေပါင္း သတ္ပံုက်မ္း
■ သူတို႔အျမင္ သူတို႔အေတြး(ပါရဂူ)
■ ငါေျပာသမွ် ငါ့အေၾကာင္း(ေဒါက္တာသန္းထြန္း)
■ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အၾကမ္းမဖက္တိုက္ပြဲ အေျခခံအခ်က္အလက္မ်ားကို သံုးသပ္ျခင္း
■ နအဖ၏ အေျခခံမူမ်ားအား ဆန္းစစ္ခ်က္ အက်ဥ္း (ျမန္မာႏိုင္ငံေရွ႕ေနမ်ားေကာင္စီ)
■ ငယ္ကခ်စ္အႏွစ္တစ္ရာ(ဒဂုံေရႊမွ်ား)
■ သေဘၤာပ်က္ခရီးသည္ခုႏွစ္ေယာက္(ဒဂုံေရႊမွ်ား)
■ ေစာရသက္ျပင္းႏွင့္ အျခားဝထၳဳတို(ဒဂံုေရႊမွ်ား)
■ ေဗဒါလမ္း(ေဇာ္ဂ်ီ)
ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ေက်ာ္ေဇာ၏ ကိုယ္တိုင္ေရး အတၳဳပၸတၱိ
■ အပိုင္း (၁)
■ အပိုင္း (၂)
■ အပိုင္း (၃)
■ အပိုင္း (၄)
■ အပိုင္း (၅)
နည္းပညာဆိုင္ရာစာအုပ္မ်ား
■ ၂၀၀၈ ဇန္နဝါရီလထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ ေဖေဖၚဝါရီလထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ ဧၿပီလထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ ေမလထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ ဇြန္လထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ ဇူလိုင္လထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ ၾသဂတ္လထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ စက္တင္ဘာလထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ ေအာက္တိုဘာလထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ ႏိုဝင္ဘာလထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
■ ၂၀၀၈ ဒီဇင္ဘာလထုတ္ ကြန္ျပဴတာဂ်ာနယ္
ရႆစာေပ
■ ႏွလံုးသားထဲၾကြက္ဝင္ေနသည္ (နီကိုရဲ)
■ ဟာသပေဒသာ အမွတ္စဥ္ ၁၄ (ေမာင္ေကာင္းထိုက္)
■ ဟာသပေဒသာ အမွတ္စဥ္ ၂ (ေမာင္ေကာင္းထိုက္)
■ ေမာင္ေကာင္းထိုက္ဟာသမ်ား(လက္ေရြးစင္)
Posts
